Azərbaycanın dövlət büdcəsinin dünya neft böhranı üstündə qəti qələbəsi...

Tarix: 09.01.2015 / 01:54
Bölmə: İqtisadiyyat

Hökumətin büdcəni dəyişməyəcəyi qətiləşdi, büdcəmiz neftdən birmənalı asılı deyil

Hələ də dəyər itirməkdə davam edən neftin qiyməti ətrafında spekulyasiyalar səngimir. Dünya bazarlarında neftin qiymətinin 50 dollardan aşağı düşməsi fonunda isə iddialar səslənir ki, Azərbaycan cari ilin dövlət büdcəsinə yenidən baxmalıdır. Xatırladaq ki, bu ilin büdcəsində neftin bir barreli 90 dollardan götürülüb. Hökumət nümayəndələri, dünya bazarlarında neftin 1 barrelinin qiyməti hətta 60 dollara düşsə belə, Azərbaycanın dövlət büdcəsinin icrası üçün heç bir problem yaranmayacağını bildiriblər.
Hələ parlamentdə büdcə müzakirələri zamanı maliyyə naziri Samir Şərifov qeyd etmişdi ki, neftin qiymətinin 60 dollara düşməsi ssenarisində belə heç bir problem yaşanmayacaq. Onun sözlərindən bəlli olub ki, neftin qiymətinin uzun müddət üçün aşağı düşəcəyi ilə bağlı deyilənlər əsaslı deyil: "Yəni neftin qiymətinin proqnozlarımıza uyğun səviyyədə olacağı ehtimal olunur".
Hazırda neftin qiyməti 60 dolardan da aşağıdır. Lakin bu şəraitdə dövlət büdcəsinə yenidən baxılması gözlənilmir. Belə ki, Azərbaycan hökuməti, neftin qiymətinin enməsinə baxmayaraq, dövlət büdcəsinin dəyişməyəcəyini bildirib. Qeyd olunub ki, dünya bazarında neftin aşağı qiyməti Azərbaycan hökumətini 2015-ci ilin dövlət büdcəsini dəyişməyə vadar etməyəcək. Bu barədə danışan hökumətə yaxın mənbə "Fineko"ya maraqlı açıqlama verib. Mənbənin sözlərinə görə, əslində faktiki olaraq Azərbaycanın büdcəsi neftin qiymətlərindən asılı deyil: "Azərbaycanın 2015-ci il üzrə dövlət büdcəsi hətta neftin qiyməti 30 dollara və ondan da aşağı qiymətə düşəcəyi halda da öz dayanıqlığını saxlayacaq. Bunun əksini iddia edənlər Azərbaycanın büdcəsinin strukturundan və gəlirlərinin formalaşmasından xəbərsizdir. Faktiki olaraq büdcə neft gəlirlərindən asılı deyil". Bununla yanaşı, mənbənin sözlərinə görə, hazırda dünya bazarında baş verən mənfi proseslər dövlət büdcəsinə 2-3 ildən sonra təsir edə bilər: "Biz vergi intizamını möhkəmləndirsək və vergi inzibatçılığının keyfiyyətini yüksəltsək, neft qiymətlərinin mənfi təsirini 5 il ərzində də hiss etməyə bilərik. Bu dövrdə isə qiymətlərin dəyişməsi və neftin bahalaşması labüddür". Xatırladaq ki, Azərbaycanın 2015-ci il üzrə dövlət büdcəsinin gəlirləri 19,438 milyard manat, xərcləri 21,1 milyard manat nəzərdə tutulub. Büdcədə neftin qiyməti, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bir barrel üçün 90 dollar nəzərdə tutulub. Hazırda birjalarda Azərbaycan neftinin qiyməti isə 52 dollar ətrafındadır.
Beləliklə Azərbaycan, neftin qiymətinin aşağı düşməsinə baxmayaraq, büdcədə dəyişiklik etməyə hazırlaşmır. Həmçinin, neftin qiymətinin aşağı olmasına baxmayaraq, bu il hökumət sosial müavinətləri artırmağı da nəzərdə tutur. İqtisadçı Vüqar Bayramov qeyd edir ki, 2015-ci ildə əməkhaqqı və təqaüdlərin artırılması baş tutacaq. Ekspertin fikrincə, hazırkı vəziyyətdə belə artım olacaq: "Dövlət büdcəsindən sosial xərclərin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı 2015-ci ildə 8 milyard manata yaxın vəsait ayrılıb. Ayrılan vəsaitlərin təxminən 6 milyard manata yaxını birbaşa əmək haqlarının və təqaüdlərin verilməsi üçün nəzərdə tutulub. 2015-ci ilin dövlət büdcəsində birbaşa ayrılan vəsaitlərin məbləğini qiymətləndirən zaman görürük ki, bu il sosial istiqamətlərə ayrılan vəsaitlərin həcmində artım olduğu üçün əməkhaqqı və təqaüdlərdə artım müşahidə olunacaq. Ümumilikdə 2015-ci ildə büdcənin sosial xərcləri 2014-cü il ilə müqayisədə yarım milyard manata yaxın və ya 9,2 faiz, 2013-cü ilin dövlət büdcəsi ilə müqayisədə isə 920 milyon manat və ya 18,8 faiz çoxdur. Təbii ki, 9,2 faizlik artımın proqnozlaşdırılması praktik olaraq 2015-ci ildə əməkhaqqı və təqaüdlərin artırılmasının baş tutacağından xəbər verir".
Dövlət büdcəsində neftin nəzərdə tutulmuş qiymətdən aşağı satılmasının təsirsiz ötüşməyəcəyini deyən ekspert mətbuata açıqlamasında 2015-ci ildə maaş və təqaüdlərdə 5-10 faiz civarında artım olacağını bildirib: "Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan neft ölkəsidir. Buna görə də neftin bir barrelinin qiyməti 2015-ci il üçün qəbul edilən qərarlarda əhəmiyyətli olacaq. Yəni neftin qiymətlərinin kəskin düşməsi də sosial layihələrin reallaşdırılmasına təsir edə bilər.
Amma onu da qeyd edim ki, 2015-ci ilin büdcə gəlirləri 8,4 faizdir. Təmin olunmuş xərclər olduğuna görə, deyə bilərik ki, bu il əməkhaqqı və təqaüdlərdə artım olacaq. Kateqoriyasından asılı olaraq, sözügedən istiqamətdə artımlar 5-10 faiz intervalında dəyişəcək". Bütün bunlar neftin ucuzlaşması ssenarsinə Azərbaycanın ciddi hazırlaşdığını bir daha nümayiş etdirir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - – Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

Tarix: 28.10.2026 / 12:23

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları xarici dövlət borcunu 20 dəfə üstələdi...

Tarix: 28.10.2026 / 12:10

Azərbaycanın dövlət borcu açıqlandı

Tarix: 28.10.2026 / 10:11

Azərbaycan nefti ucuzlaşdı - 122 dollar...

Tarix: 27.10.2026 / 18:56

Azərbaycan Rusiya ilə təbii qaz alışı sazişi imzalayacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...