Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti Donald Tramp Fransa prezidenti Emmanuel Makronun “ABŞ, Çin və Rusiyadan qorunmaq üçün Avropa öz ordusunu yaratmalıdır” sözlərinə reaksiya verib.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, I Dünya Müharibəsinin qurtarmasının 100 illiyinə həsr edilmiş təntənəli mərasimdə iştirak etmək üçün Parisə gedən Tramp Air Force One təyyarəsi hava livanına çatan kimi Twitter hesabından Makronu hədəf alıb.
Makronun Avropa ordusu yaratmaq cağırışını təhqiramiz adlandıran Tramp təklif edib ki, Avropa ilk öncə NATO-da üzərinə düşən payını ödəsin, daha sonra Avropa qüvvəsi barədə düşünsün.
Tramp ismarıcında yazıb: "Fransa prezidenti Makron ABŞ, Çin və Rusiyadan qorunmaq üçün Avropanın öz ordusunu yaratması təklifini verdi. Bu, çox hörmətsiz bir təklifdir. Bəlkə Avropa əvvəlcə ABŞ-ın çox böyük bir şəkildə dəstək verdiyi NATO-ya olan borcunu ödəsin?".
Bu arada, Amerika və Fransa prezidentləri Parisdə Avropa təhlükəsizliyi ilə bağlı fikir ayrılıqlarını müzakirə edib. Yelisey Sarayında baş tutan görüşdə ABŞ prezidenti Avropanın müdafiəsi üçün xərclərin daha ədalətli bölünməsinə bir daha çağırış edib: "Biz güclü Avropa isəyirik".
Makron isə daha çox Avropa gücünə ehtiyac olduğunu deyib: “Fikrimcə bizim daha çox Avropa gücünə, daha çox Avropa müdafiəsinə ehtiyacımız var”.
Lakin hər iki lider, ən azından müxbirlər otaqda olduğu zaman ərzində bir-birini tənqid etməkdən çəkinib.
Qeyd edək ki, Makron Verdunda Birinci Dünya Müharibəsinə aid Qərbi Cəbhəyə ziyarəti zamanı Europe 1 radio stansiyasına bildirib ki, Moskvadan gələn təhlükə qarşısında Avropa özünü “təkbaşına daha yaxşı müdafiə etməlidir” və avropalılar özlərini “həqiqi Avropa ordusu” olmadan qoruya bilməz.
Makron həmçinin Vaşinqtonun ABŞ prezidenti Ronald Reyqan və Sovet İttifaqının baş katibi Mixail Qorbaçovun 1987-ci ildə imzaladığı Orta-mənzilli Nüvə Qüvvələri Razılığından geri çəkilməsini tənqid edib. Bu qərarın “əsas qurbanı Avropa və onun təhlükəsizliyidir”, Makron deyib.
Fransa prezidenti həmçinin əlavə edib ki, Avropa özünü “Çin, Rusiya və hətta Amerika Birləşmiş Ştatlarından” müdafiə etməlidir.
Doqquz Avropa ölkəsinin müdafiə nazirləri bu cür beynəlxalq qüvvənin necə fəaliyyət göstərəcəyini müzakirə edir.
Avropa liderləri Trampın onlardan müdafiəyə əlavə milyardlarla dollar pul xərcləmək tələbini Birləşmiş Ştatların 70 illik ittifaqdan geri çəkilmək hədəsi olaraq görür. Lakin Avropa ordusu yaratmaq fikri Berlin və Londonda isti qarşılanmır. Siyasi və müdafiə təhlilçiləri Avropa ölkələrinin Birləşmiş Ştatların gücünü əvəzləməyə istək, pul və ya hərbi avadanlıqlarının olub-olmayacağını sual edir.
Avropa Müdafiə İcması təklifi ilk dəfə 1950-ci ildə Britaniyanın baş naziri Uinston Çörçil tərəfindən irəli sürülmüş, lakin Fransa parlamenti tərəfindən rədd edilmişdi.
Məsələ onlarla dünya lideri Birinci Dünya Müharibəsinin bitməsinin 100-cü ildönümünü qeyd etmək məqsədilə Parisdə bir araya gəldiyi vaxt yenidən gündəmdədir.
