ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın neft ticarətini hədəf alan yeni sanksiyaları tədricən işə salacaqlarını açıqlayıb. Bunun səbəbini isə dünyada neftin qiymətinin yüksəlməsini istəmədikləri ilə izah edib.
Baki-xeber.com xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Ağ Evdə açıqlama verən Tramp, sanksiyalarla İranın neft ixracatı mövzusunu bir-birindən ayrı dəyərləndirdiklərini deyib.
İrana qarşı çox sərt mövqe tutduqlarını ifadə edən ABŞ prezidenti İrana qarşı bu günə qədərki ən sərt sanksiyaları tətbiq etdiklərini deyib: “Lakin neft mövzusunda bir az ehtiyatla hərəkət edəcəyik, çünki dünyada neftin bahalaşmasını istəmirəm...
Bunun İranla bir əlaqəsi yoxdur, İranın neft ixracatını dərhal sıfıra endirə bilərəm, ancaq o zaman bu bazarlarda şok effekti yaradar. Neftin bahalaşmasını istəmirəm".
Qeyd edək ki, ABŞ prezidenti bazar ertəsi İranın neft sənayesi və maliyyə sektoruna qarşı sanksiyaları bərpa edib. Prezident Tramp İranın 2015-ci ildə əldə olunan beynəlxalq razılaşma çərçivəsində nüvə proqramını məhdudlaşdırması müqabilində əldə etdiyi güzəştləri geri alacağını vəd etmişdi.
Sanksiyalar ölkə iqtisadiyyatının böyük hissəsini təşkil edən İran neftinin alışına qadağaları bərpa edir. Bu sanksiyalar həmçinin İranın mərkəzi bankı və ölkənin yük və gəmiqayırma sektorlarını da hədəf alacaq.
Dövlət katibi Mayk Pompeo sanksiyaların müvəffəqiyyətli olacağını deyib: "Bu sanksiyalar artıq böyük təsir göstərib. Biz İranın xam neft ixracının gündə bir milyon bareldən çox azalmasına nail olmuşuq. Bir neçə ölkə xam neft ixracını əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb, amma bu göstəricini sıfıra endirmək üçün bir az vaxta ehtiyacları var, biz də onlara vaxt tanımışıq".
Bundan əvvəl Tramp verdiyi bəyanatda sanksiyaların məqsədinin İran liderlərini "dağıdıcı davranışlara" son qoymaq və ya "iqtisadi fəlakətə doğru aparan yolda irəliləmək" arasında seçim etməyə çağırmaq olduğunu bildirib.
Bu arada ABŞ-ın dövlət katibi Mayk Pompeo Türkiyənin də aralarında olduğu 8 ölkənin sanksiyalardan azad ediləcəyini açıqlayıb.
O, bildirib ki, İrana qarşı sanksiyalar sürətləndiriləcək: "Burada diqqət edilməsi lazım olan bir şey var. İrana sanksiyalar davam edəcək və cəzalar da olacaq. İranla iş görmək pis nəticələr doğuracaq. Bəzi ölkələrə sərbəstlik verdik. Bunlar Çin, Hindistan, Cənubi Koreya, Türkiyə, İtaliya, Yunanıstan, Yaponiya və Tayvandır...
Həqiqətləri ortaya qoymaq lazımdır. ABŞ nüvə müqaviləsinə daxil olduqdan sonra İran regiondakı təzyiqini artırıb. Atdığımız addımlarla İranın üzərindəki təzyiqin istədiyimiz nəticəyə nail olacağını və İranın risk çoxaldıcı bir faktor olmasına mane olacağını düşünürük"
Pompeo deyib ki, ABŞ 50 İran bankı və 700-dən çox iranlını sanksiya siyahısına salıb. Gəmiçilik sektorunda 200-dən çox adam və gəmi sanksiyalar siyahısına salınıb. ABŞ İran Hava Yolları və 65 təyyarəni də sanksiya siyahısına daxil edib.
ABŞ maliyyə naziri Mnuchin deyib ki, 400-dən çox şirkət enerji və gəmiçilik sektorunda hədəfə alınıb.
Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının İqtisadi və Maliyyə işləri üzrə nümayəndəsi Pierre Moscovici isə ABŞ-ın İrana yenidən sanksiya qərarını dəstəkləmədiklərini deyib.
Xatırladaq ki, ABŞ prezidenti İranın razılaşmaya əməl etmədiyini səbəb gətirərək may ayında nüvə razılaşmasından geri çəkilib. O, İranın hələ də nüvə silahları istehsal etdiyini və sanskiyaların aradan qaldırılmasının onlara Yaxın Şərqdə sabitliyi pozan fəaliyyətlərini həyata keçirmək üçün pul qazandırdığını bildirib.
İran, ABŞ, İngiltərə, Çin, Fransa, Rusiya və Almaniya ilə 2015-ci ildə əldə olunan razılaşmadan sonra nüvə proqramının nüvə silahları istehsal etməyə yönəldiyini inkar edib. Sazişə əməl olunub-olunmadığına nəzarət edən ABŞ-ın atom enerjisi agentliyi bir neçə hesabatında İranın sazişə əməl etdiyini təsdiqləyib.
Razılığı imzalayan bütün digər tərəflər sazişin İranın nüvə silahları istehsal etməməsini təmin etməyin ən yaxşı yolu olduğunu bildirib. İran rəsmiləri isə ABŞ istisna olmaqla, digər tərəflər razılığa əməl etdiyi təqdirdə sazişdən geri çəkilməyəcəyinə söz verib.
