“Artıq düşünməli, düşünməli ki: nə yapıyoruz? Nərəyə gediyoruz?!.” M. Ə. Rəsulzadə
Son zamanlar televiziya ekranlarında və sosial mediada Ofelya Şabanovanın çıxışlarını, onun ailə həyatının geniş müzakirə mövzusuna çevrildiyini görürük. Onun fikirləri cəmiyyətdə müxtəlif reaksiyalar doğurur, nəticədə televiziya proqramları onu yenidən efirə dəvət edir. Məqsəd aydındır: kütləni manipulyasiya edərək reytinq qazanmaq. Halbuki televiziya bir mədəniyyət və maarifçilik məkanıdır. Bəs Ofelya Şabanova kimdir və onun çıxışlarından hansı nəticəni çıxarmalıyıq?
Ofelya Şabanova nə Müslüm Maqomayev, nə Polad Bülbüloğlu, nə də Sara Qədimovadır. Onların sənətindən danışmaq varkən, bu mövzu bəzi insanlara qeyri-ciddi görünə bilər. Lakin məhz bu barədə danışmaq vacibdir. Çünki Ofelya Şabanova təkcə bir insan deyil, eyni zamanda XXI əsr cəmiyyətinin sosial simalarından biridir – Cəlil Məmmədquluzadənin zamanən güldürən, lakin düşündürən obrazları kimi.
Onun ailə həyatına bağlılığı və şəxsi seçimləri öz işidir. Lakin bu həyat tərzinin televiziya vasitəsilə cəmiyyətə nümunə kimi təqdim edilməsi və şoulaşdırılması yanlışdır. Kimsə deyə bilər ki, feminist, aqnostik, dindar və ya hər hansı başqa biri öz fikirlərini ifadə edə bilirsə, Ofelya xanım da edə bilər. Burada əsas məsələ fikrin ifadəsi ilə onu cəmiyyətə mütləq həqiqət kimi təqdim etmək arasındakı fərqdir.
Bu gün televiziya məkanında gerçək sənət adamlarından çox, reytinq xatirinə yaradılan süni personajları görürük. Verilişlər real problemləri əks etdirməkdən çox, ssenariləşdirilmiş dramlarla tamaşaçını duyğusal manipulyasiyaya məruz qoyur. Bu proses o qədər dərinləşib ki, artıq nə həqiqət, nə yalan olduğunu ayırd edə bilmirik. Bildiyimiz yeganə şey var ki, bir neçə nəfərin qurduğu tamaşada özümüz də fərqinə varmadan rol alırıq.
Ofelya Şabanovanın fikirlərinin hamısı doğru deyil, lakin sənət və media ilə bağlı bəzi iradları haqlıdır. Sadəcə, ifadə etmə forması düzgün deyil. O, bir çıxışında bildirir ki, hər şey xalqdan asılı deyil, müğənnilərdən də asılıdır. Çünki sənətinə görə deyil, estetik əməliyyatlar və açıq-saçıq geyimlər sayəsində məşhurlaşanlar sənət aləmini deqradasiyaya uğradır. Ölkədə gənc və istedadlı sənətçilər var, lakin onlar sənətə verilən dəyərin olmaması səbəbilə ölkəni tərk edirlər. Çünki televiziya məkanında onları qiymətləndirəcək mədəni ekspertlər, tənqidçilər, televiziya rəhbərləri və sənət adamları yox dərəcəsindədir. Nə yedə olduğumuzu, necə bir vəziyyətdə olduğumuzu özünüz düşünün...
Cəmiyyətə nə təqdim olunursa, o da qəbul edilir. İnsanların düşüncə və davranışları mediada gördükləri ilə formalaşır. Televiziya isə ictimai rəyə təsir göstərən əsas platformalardan biridir. Halbuki efirin öz etik qaydaları var. Görünür ki, bu unudulub. O, istənilən şəxsin istənilən şəkildə fikir səsləndirdiyi xaotik bir məkan olmamalıdır.
Bu gün gülüb keçdiyimiz Ofelya Şabanovanı anlamaq üçün sadəcə güzgüyə baxmaq kifayətdir. Bəlkə də, onda cəmiyyət olaraq necə dəyişdiyimizi anlayar və getdikcə necə çürüdüyümüzü dərk edərik. İl 2025 olsa da, hələ də Molla Nəsrəddin dövründə yaşayırıq.
Ümid edirəm ki, Ofelya Şabanova bir gün özünü daha doğru ifadə etməyi öyrənər və sənəti ilə ön plana çıxar. Amma nə fayda? Sənət bilən qıraqda, söz bilən qıraqda, danışanlar isə meydanda at oynadır. Dünən birini tərifləyən, bu gün onu daş-qalaq edir, sabah da başqa birisini baş tacı edəcək. Çünki efir üçün həqiqət yox, gündəm var. Xalq üçün isə düşünmək yox, baxmaq var. Kiminsə ayaqqabısını yumağını saatlarla müzakirə edib, sabah eyni ehtirasla “niyə sənət ölür?” sualını verənlər özləri də bilmirlər ki, suyun dibinə daş atan elə özləridir.
Əli Kərim demiş: İndisə yığışıb hamı bir yerdə, — Bəs kimdir, kimdir müqəssir? — deyir. Amma belə yerdə deyəsən gərək; Aramızda bəs kim müqəssir deyil? Nəzakət Nəsibli (Şəhrizad) Bakı Slavyan Universitetinin jurnalistka fakültəsinin tələbəsi
