Son zamanlar ölkəmizdə insult xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin sayı artıb. Qeyd edək ki, əvvəllər bu xəstəlik yaşı 60-dan yuxarı şəxslərdə müşahidə olunurdu.
Ancaq indi daha aşağı yaşlarda da bu xəstəliyə rast gəlmək mümkündür. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, son illər bu xəstəlikdən ölüm sayı da artıb.
“Əvvəllər biz adətən 50 yaşdan yuxarı insult xəstələrinə rast gəlirdik, ancaq indi gənclər arasında…”
Həkim nevropatoloq Mehri Əliyeva qeyd etdi ki, beyinin qan-damar xəstəlikləri sinir sisteminin geniş yayılan xəstəliklərindən biridir. "Yaşlı adamlar arasında ölüm hallarının 50 faizi bu xəstəliklər nəticəsində baş verir. Kəskin beyin qan-damar xəstəliyinə düçar olanların 25-30 faizi 1-2 sutka ərzində beyin insultundan dünyasını dəyişir. Son zamanlar insanlar arasında beyinin qan-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı xeyli artıb. İndi bu xəstəliklərə nəinki yaşlılar, eyni zamanda cavanlar arasında da tez-tez təsadüf edilir. Beynində qan-damar xəstəlikləri olanların bir qismi dünyasını dəyişir, əksər hissəsi isə əlil qalır. Beyində damar pozğunluğunun əmələ gəlməsində hipertoniyanın, arterial hipertoniyanın, ürək xəstəliklərinin, revmatizm nəticəsində törəyən infeksion virusların, anadangəlmə damar anomaliyalarının, psixi və fiziki gərginliyin, alkoqolizmin rolu böyükdür. Beyinin qan-damar xəstəlikləri kəskin olur və tədricən şiddətlənir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, stress, əsəb, iqlim dəyişikliyi kimi hallar bu xəstəliklərin artmasına təsir edən əsas faktorlardandır. Həmçinin qida rejimi də burada mühüm rol oynayır. “Fastfood” və digər qeyri-sağlam qidaların qəbulu bu xəstəliklərdən əziyyət çəkənlərin sayını artırır: “Bununla yanaşı mobil telefon və digər texnoloji cihazlar da nevroloji xəstəliklərdən əziyyət çəkənlərin sayını artırır. Sadalanan faktorlar nəinki xəstəliyin artmasına, eyni zamanda bu xəstəliklərin cavanlaşmasına gətirib çıxarır. Əvvəllər biz adətən 50 yaşdan yuxarı insult xəstələrinə rast gəlirdik. İndi isə hətta 28 yaşında belə kəskin insult xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlar bizə müraciət edir. Sosial şəbəkələrdən həddən çox istifadə edən şəxslərdə də nevroloji problemlər müşahidə olunur. Sosial şəbəkədə yayılan xoşagəlməz məlumatlar insanların sinir sisteminə mənfi təsir edir. Qadınlarda insult halları çətin doğuş, abort, kontraseptiv vasitələrdən istifadə, narkotik və alkoqolun qəbul edilməsi ilə əlaqədardır”.
Günel CƏLİLOVA
