Hər dəfə mən təhsil barədə yazanda, sosial şəbəkələrdə paylaşım edəndə, yazılan rəylərdə ən çox bu fikri səsləndirirlər: “aqressiv yanaşmadır, təhsilin üstünə çox da getmək olmaz.” Axı niyə başa düşmürük ki, təhsil cəmiyyət üçün bütün sahələrin hamısından çox-çox önəmlidir?! İlk əvvəl vətənpərvər, savadlı, əsl müəllim adına layiq olan hörmətli MÜƏLLİMLƏRİMİZİ alqışalamaqla, keçək əsas mətləbə.
Təhsil ilk əvvəl bütöv bir xalqın tale məsələsidir. Çünki gələcəyin VƏTƏNDAŞI, gələcəyin cəmiyyəti məhz sinif otaqlarında yetişdirilir. Məktəb həm də memarlıq ocağıdır, müəllim insan mühəndisi, təhsil isə keyfiyyət nişanı!. Çünki savadsız memardan başlamış savadsız və “qəssab” həkimə, savadsız jurnalistə, mənəviyyat yoxsulu olan VƏTƏNDAŞA qədər - bunların hamısı natamam, keyfiyyətsiz təhsilin “əsərləridir”. İllərdir, on illiklərdir, hətta deyərdim ƏSRLƏRDİR bu cür savadsız tədrisin acı nəticələrini yaşayırıq. Tariximizdəki bir çox acı səhifələr, acı dərslər məhz təhsilsizlikdən, yaxud belə ifadə edək- beyin hüceyrlərimizə, düşüncələrimizə ruhən deyil, sadəcə formal şəkildə aşılanan natamam tədris ucbatından yaranıb. Nə tariximiz, nə ədəbiyyatımız, nə vətən sevgimiz - heç biri geniş və əhatəli, ürəkdən deyil, sadəcə formal şəkildə bizə çatdırılıb müxtəlif dönəmlərdə. Düşüncəmizə, milli şüurumuza müsbət mənada güllə kimi təsir edən tədrisə əsrlərdir ki, həsrətik. Bu acı həqiqət dəhşətli də olsa, əlahəzrət FAKTDIR. Unutmayaq: formal təhsil təhsilsizlikdən qat-qat təhlükəlidir. Çünki yarımçıq, formal tədris insan beynini birdəfəlik şikəst edir, əzizlərim!. İndi keçək təhsildə keyfiyyət məsələsinə. Daha doğrusu, kiçik yaşlı şagirdlərin həddindən artıq dərs proqramı ilə yüklənməsinə. Sözsüz ki, keyfiyyətsiz təhsili yaradan əsas amillərin başında müəllimin aldığı aylıq məvacibin bu aydan o bir aya yetməməsi, ehtiyacın biliyi üstələməsi dayanır. Düzdür, deyəcəksiniz ki, biliyi şagirdə formal deyil, geniş və əhatəli şəkildə tədris etmək, canıyananlıq etmək müəllimin içindən gələn hissdir. Burası ilə tam razıyam. Amma unutmayaq ki, ac qarın, ehtiyac son anda hər şeyi üstələyir. Hətta vətənpərvər müəllim olmaq həvəsini də. Sözsüz ki, gözü və nəzəri daima şagirdin cibinə “boylanan” müəllimlər də az deyil və bu mövzunun özü ayrı məsələdir. Bugünkü mövzumuz körpə çiyinlərə yüklənən ağır çantalar barədədir.
Birinci sinfə gedən körpə uşaqların həddindən artıq dərs proqramı ilə yüklənməsi, üstəgəl dərsdən dərhal sonra əlavə məşğələlərə cəlb olunmaları bu körpə zehinlərin qönçə açmamış solan gül kimi məhv olmalarına səbəb olur. Körpə insan zehnini daşıya bilməyəcəyi fənlərlə bəri başdan çökərtmək təhsil, tədris deyil, sözün əsl mənasında pedaqoji soyqırımdır, başqa heç nə!.
6-7-8 yaşlı körpə beyninin miqyasına görə tədris proqramı tərtib olunmalıdır. Balaca şagirdlər hədsiz dərs proqramı ilə yüklənməməlidirlər. Bu nəyə görə edilməlidir?- ilk növbədə körpə zehninin daha sərbəst şəkildə, ilkin tədris proqramını rahatlıqla mənimsəməsi üçün. 6-7 yaşlı uşağın beyin hüceyrələrini lazımsız proqramlarla bəri başdan yükləmək o deməkdir ki, gələcək illərdə onun rahat və keyfiyyətli bilik qavramasını bəri başdan baltalayırsan.
Bu gün elə təkcə paytaxt Bakının ictimai nəqliyyatında kiçik yaşlı şagirdləri və onların çantalarını güc-bəla ilə daşıyan valideynləri, qoca nənə və babaları izləmək kifayət edir ki, aşağı sinif şagirdlərinə aşılanan tədris barədə məlumatlı olasan. Mənzərə belədir: zorla, deyinə-deyinə ağır yüklü çantaları daşıyan valideynlər, dərsdən sonra sanki azadlığa çıxan, fasiləsiz su və qida qəbul edən, dərslərin çoxluğundan elə avtobusdaca şikayətlənən şagirdlər, məktəbli çantalarından boylanan müxtəlif tədris kitabları...
Axı bu körpə çiyinləri ana dili, əlifba, riyaziyyatdan başqa digər fənlərlə yükləmək nəyə lazımdır?. Qoy bu körpələr ana dilini, riyaziyyatı, əlifbanı daha mükəmməl öyrənsinlər. Onların körpə beyninə musiqi, həyat bilgisi, xarici dillər, informatika fənlərini dürtüşdürmək nəyə lazımdır?. Təsəvvür edin ki, birinci sinfə qədəm qoyan uşaqlar cəmi bir neçə həftədən sonra sinif müəlliməsinin yanına əlavə məşğələlərə, rus və ya ingilis dili kurslarına yazılırlar. Axı bunlar hələ heç əlifbanı düz-əməlli tanımırlar, tədrisin əlifbasına belə bələd deyillər, bunların nəyinə lazımdır əlavə məşğələlər?. Bunlara hərfləri, ana dilini, riyaziyyatı mükəmməl öyrət. Əlavə fənlər ən pis halda ikinci sinif pilləsindən, sadəcə aram-aram tətbiq oluna bilər. Yazımın MUSTAFASI: körpə beyinləri daşıya bilməyəcəkləri fənnlərlə elə bəri başdan yükləyib qurutmaq olmaz. Gələcəyimizi indidən qoruyaq! Mətləb Salahov
