Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun sabiq əməkdaşları, tarixçi alim Səbuhi Hüseynov və həyat yoldaşı Gülüstan İsayeva vəzifəsindən sui-istifadə edərək Qarabağın işğaldan azad olunmuş ərazilərində tədqiqat aparılması üçün ayrılmış vəsaitin 92 min manatını mənimsəməkdə təqsirləndirilir.
Səbuhi Hüseynov və Gülüstan Əliyeva barəsində Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2 (külli miqdarda mənimsəmə) və 308.2 (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə) maddələri ilə cinayət işi başlanıb.
Bildirilir ki, cinayət işi üzrə istintaq materialları baxılması üçün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərilib. İş hakim Azad Məcidovun sədrliyi ilə araşdırılacaq.
Trend-in məlumatına görə, azad olunmuş ərazilərdə tədqiqat aparılması üçün ayrılmış külli miqdarda vəsaiti mənimsəməkdə təqsirləndirilən alim məsuliyyətə cəlb edilib.
Qeyd edək ki, AMEA-nın Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun sabiq əməkdaşı, tədqiqatçı-tarixçi Səbuhi Hüseynovun bu institutla bağlı Prezident İlham Əliyevə və Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevaya yazdığı açıq məktubu ötən ilin dekabrında “Bakı-Xəbər”də dərc edilib, sözügedən mətndə institutun da rəsmi mövqeyinə tərəfimizdən yer verilib.
“Haqqımızda verilən ittihamla qətiyyən razı deyilik, biz ədalətin bərqərar olacağına inanırıq”
Tarixçi alim, İrəvanın qədim Təpəbaşı məhəlləsinin məşhur tədqiqatçısı Səbuhi Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, barəsində səsləndirilən ittihamlar həqiqəti əks etdirmir və o, məhkəmənin ədalətinə çox inanır.
“İlk öncə mənim 2022-ci ilin dekabr ayında yazdığım Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident xanım Mehriban Əliyevaya ünvanladığım açıq məktubu qəzetinizdə nəşr etdiyinizə görə redaksiyanıza təşəkkür edirəm.
Bizi, 2019-2021-ci illərdə iştirak və rəhbərlik etdiyim arxeoloji ekspedisiyaların maliyyəsini mənimsəməkdə ittiham edirlər. Çalışdığım müddət ərzində 7 dəfə ekspedisiyada olmuşam. Təqdim edilən rəqəm bu ekspedisiyalara ayrılan bütün maliyyə vəsaitlərinin cəmidir, hər ay ödənilən vəsait bir yerə toplanaraq mənim tərəfimdən “mənimsənildiyi” iddia edilir. Əslində, bu hər ay ödənilən ekspedisiya puludur. İttihama görə, guya həyat yoldaşım da bu işdə mənə kömək edib. Əslində, elmi ekspedisiyalar haqqında qərara əsasən, kadrlar şöbəsinin müdiri heç bir əməliyyatda iştirak etmir, onun imzası keçərli deyil və bu işləri yalnız direktor və baş mühasib edir.
Mən bütün ekspedisiyalarda öz tədqiqatımı apararaq Qarabağ tarixinin müxtəlif dövrləri ilə bağlı araşdırmalar aparmışam, tərəfimdən Qarabağın arxeoloji abidələrinin xəritəsi tərtib edilib. Bu xəritə müxtəlif dövlət orqanlarında istifadə edilib. Bu araşdırmalar nəticəsində Şuşa kataloqundan da istifadə edilib. İstənilən tədqiqat dövlətimiz, millətimiz və vətənimiz üçün hazırlanıb. Bu gün də istifadə edilməkdədir. Bəzən məni “tədqiqat aparmamaqda” ittiham edirlər. Əgər mən bu tədqiqatları aparmamışamsa, onda belə çixir bu araşdırmalar yalandır?
Bu gün Qarabağın arxeoloji abidələri elə bir vəziyyətdədir ki, onların müəyyən edilməsi yalnız müasir metodoloji araşdırma tətbiqi tələb edir. Təsəvvür edin ki, mən tədqiqata başlayana qədər bəzən Qarabağda bir abidənin üç adı var idi, lakin araşdırmadan sonra bəlli oldu ki, üç adın heç birinin bu abidəyə aidiyyəti yoxdur. Bu tədqiqat nəticəsində Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti ilə əməkdaşlıq etmişəm. Nəticədə Şuşa kataloqu ərsəyə gəlib. Bütün abidələr üzərində dəqiq tədqiqatlar aparılıb və müəyyən edilib. Bütün bunlar tədqiqatların nəticəsidir. Bu işlər görülən zaman minlərlə foto və videolar tərəfimdən çəkilib. Bəzən təhlükəli ərazilərdə, bəzən minalı ərazilərdə işləməli olmuşam. Bunun üçün də xüsusi qoruma təşkil edilib. Hər bir abidəmiz üçün araşdırma aparılıb və arayışlar tərtib edilib. Haqqımızda verilən ittihamla qətiyyən razı deyilik, biz ədalətin bərqərar olacağına inanırıq. Əminik ki, Azad Məcidovun sədrliyi ilə Bakı Ağır Cinayətlər məhkəməsində keçiriləcək prosesdə haqq-ədalət öz yerini tapacaq. Bizim təmiz adımız üçün bu proses çox önəmlidir. Sona qədər öz hüquqlarımızı müdafiə edəcəyik. Bu ittiham mənim ailəmə, tədqiqatlarıma və imzama atılmış ləkədir.
Sosial şəbəkələrdə yazılan bəzi fikirlər məni məyus edir. Dünənə qədər məni təqdir edənlər, Təpəbaşı ilə bağlı təqdiqatıma müsbət yanaşanlar, təəssüf ki, indi az qala düşmən gözündə görməyə başlayıblar...”
S.Hüseyov qeyd edir ki, çox böyük çətinliklər hesabına İrəvanın Təpəbaşı məhəlləsi barədə tədqiqat aparıb və dəfələrlə ermənilərin təziqləri ilə də üzləşib.
S.Hüseynov qeyd etdi ki, sözügedən şikayətlə əlaqədar ölkədən çıxışına “stop” qoyulub və bu səbəbdən də Təpəbaşıya dair araşdırmasının əks olunduğu kitabının Parisdə keçirilən təqdimatına gedə bilməyib. O bu barədə Feysbukda yazdığı statusu da açıqlamasına əlavə etdi. S.Hüseynov qeyd edir: “2022-ci ilin avqust ayında Azərbaycanın UNESCO yanında Daimi Nümayəndəliyi Fransadan mənimlə əlaqə saxladı və bildirdilər ki, Təpəbaşı məhəlləsinə həsr edilmiş araşdırmamın əks olunduğu kitabımının Parisdə təqdimatını keçirmək istəyirlər. Razılaşdım. Qərara gəldik ki, 22-25 sentyabrda kitabımın təqdimatını etməyim üçün Parisə gedim. Bu məqsədlə mənə səfirlikdən nota da göndərdilər ki, sənədləşmələri tez edim. Bundan başqa, Parisə gələcəyim üçün UNESCO-nun baş direktorunun müavini ilə də görüşümüz olmalı idi. Mən öz tədqiqatımı və Ermənistanda ermənilərin Təpəbaşı məhəlləsində dağıntıları dayandırmaları üçün UNESCO rəhbərliyinə faktları da təqdim edəcəkdim və bu dağıntıların dayandarılması üçün köməklik göstərməsini xahiş edəcəkdim. Erməni mətbuatında da bu təqdimatdan xəbər tutmuşdular. Buna görə müzakirələr aparır və sosial şəbəkələrdə ermənilər Fransada yaşayan ermənilərə bu tədbirin baş tutmasına yol verilməməsi üçün çağırışlar edirdilər. İzləyirdim onları. Mənim də haqqımda yazır, tədqiqatımın "propoqanda" olması və orda etiraz edəcəklərini bildirirdilər.
Nəysə, hörmətli oxucu, viza işləri üçün hazırlaşanda müəyyən etdim ki, haqqımızda "fakta görə cinayət işi" açıldığı üçün mənə ölkəni tərk etməməyim üçün stop qoyulub.
Çox çalışdım. Amma bu stopu götürmək mümkün olmadı. Bu necə ola bilər? Mənim kitabımın Fransada, Parisdə təqdimatı keçir. Müəllifsiz, axı necə təqdimat olsun? Tədqiqatçının da ən böyük uğuru onun araşdırmasının digər ölkələrdə təqdimatı idi. İstəyimiz bu deyildimi? Kitab Qərb cəmiyyətinə təqdim olunurdu. Fransalılara ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı mədəni soyqırım etmələrinin sübutlarını müəyyən etmiş müəllif kimi çıxışım da nəzərdə tutulurdu.
Bu planım AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutun hazırkı rəhbərliyi tərəfindən verilmiş şikayət nəticəsində puç oldu. Bəlli oldu ki, haqqımda şikayət olduğu üçün ölkəni tərk edə bilmərəm.
Bəs necə oldu? Orada kitabın təqdimatını edənlər də axı məni gözləyirdilər. Təcili olaraq, Fransada olan vətənpərvər bir azərbaycanlı ilə əlaqə saxladım. Bütün materialları ona ötürdüm ki, o təqdimatı etsin. Təqdimat baş tutdu. Lakin ermənilər təqdimat keçirilən binaya hücum etmək istədilər. Siz bu kadrları televiziya kanallarından görürdünüz.
Sözsüz ki, mən gedə bilmədiyim üçün UNESCO rəhbərliyindən heç kim ilə də görüş baş tutmadı”.
Alim sonda bir daha əmin olduğunu bildirdi ki, Azad Məcidovun sədrliyi ilə Bakı Ağır Cinayətlər məhkəməsində keçiriləcək məhkəmə prosesində haqq-ədalət öz yerini tutacaq, onun və həyat yoldaşının təmiz adı xilas olacaq.
İradə SARIYEVA
