İranda yaşı 15-dən aşağı olan qız uşaqlarının məcburi evləndirilmə halları kəskin artıb. Bu barədə tanınmış sosioloq Əmir Mahmud Hərirçi açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların gəlirlərinin azalması, inflyasiyanın artması və yoxsulluğun çoxalması azyaşlı qız uşaqlarının məcburi evləndirilməsinə səbəb olub.
Bundan əvvəl də BMT-nin İnsan Haqları Şurasının İran üzrə xüsusi məruzəçisi Cavid Rəhman məsələ ilə bağlı açıqladığı hesabatda İranda erkən nikah sayının narahatlıq doğurduğunu və İran hökumətinin qız uşaqları və qadınlara qarşı davranışlarında təcili islahata ehtiyac duyulduğunu bildirib.
Qeyd edək ki, erkən nikah problemi ölkəmizdə də yaşanır. Cəmiyyət arasında gəzən söz-söhbətlər göstərir ki, ölkəmizdə erkən nikahların təşviq edilməsində irançı qüvvələrində böyük rolu var. Etiraf edək ki, bəzi şəxslər savadsızlıqdan, sosial qayğılardan tez azad olmaq üçün övladını uşaq yaşda ailə qurmağa məcbur edir. Ancaq araşdırmalar zamanı məlum olub ki, erkən nikahların artmasında irançı qüvvələrin də rolu danılmazdır. Yəni onlar bəzi ailələrin savadsızlığından istifadə edib, övladlarını uşaq yaşda ərə verməyə təhrik edirlər. Onlar qəsdən bu cür təşviqedici addımlar atırlar. Çünki İranda uşaq nikahı geniş yayılıb.
“İrançı qüvvələr İslamda qızların tez yaşda ailə qurmasının vacib olduğunu əsas gətirərək valideynləri öz övladlarını tez ərə verməyə təhrik edirlər”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, İranda son illər azyaşlıların məcburi evliliyə cəlb olunması halları daha da artıb və İran Statistika Mərkəzinin verdiyi məlumata görə, son illər qeydə alınan evliliklərin 5 %-i 15-dən az yaşı olan uşaqların payına düşür: “İllərdir ki, İranda yetkinlik yaşına çatmayanların nikahı məsələsi müzakirə olunur, bir çox din xadimləri və dini siyasətçilər 15 yaşından kiçik qızların nikahını müdafiə edir. 14 yaşından kiçik qızların evlənməsini qadağan edən qanun layihəsi hətta nisbətən daha mütərəqqi düşüncəli parlamentlərdə də uğursuz şəkildə davam etdirilir. Qeyd edildiyi kimi, bu gün İranda uşaq yaşda evlilik artıb. Təəssüf ki, iranpərəst qüvvələr erkən nikahı ölkəmizdə də təbliğ edirlər. Onlar insanların sosial durumundan istifadə edib qız uşaqlarının tez yaşda ərə verilməsini təbliğ edirlər. İrançı qüvvələr İslamda qızların tez yaşda ailə qurmasının vacib olduğunu əsas gətirərək valideynləri öz övladlarını ərə verməyə təhrik edirlər”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bu gün ölkəmizdə də erkən nikah problem yaşanır: “Araşdırma zamanı məlum olur ki, erkən nikahların əksəriyyəti dini nikahla baş tutub. Belə olan halda dindarlar prosesdə iştirak edir və cəzasız qalır - baxmayaraq, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi dəfələrlə fətva verib ki, rəsmi nikah sənədi olmasa, dini nikah bağlamaq olmaz. Lakin görünən budur ki, bu işi hələ də davam edənlər var. Digər tərəfdən, əlbəttə ki, erkən nikaha valideynlər razılıq verir. Lakin onlar da bu məsələdə məsuliyyətdən kənarda qalırlar. Əgər məsələyə kompleks yanaşılmasa, həll olunmamış qalacaq”.
Günel CƏLİLOVA
