XX əsrin ortalarında dünyada xolesterinlə mübarizəyə başlandı. Kərə yağı, yağlı xama, qaymaq kimi məhsullar "ziyanlı" hesab edildi. Kərə yağı hər yerdə bitki yağları və marqarinlə əvəz olunmağa başladı. Heyvan mənşəli yağlarda xolesterolun yüksək olması səbəb gətirilərək, əhali daha çox trans (duru) yağlardan istifadə etməyə başladı. Qeyd edək ki, trans yağlar təbii keyfiyyətləri pozulmuş bitki yağları sayılır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hesabatında Azərbaycanın trans yağlara qarşı yaxşı profilaktik siyasət aparmayan ölkələr arasında olduğunu açıqlayıb. Maraqlıdır, görəsən, bu doğrudan da belədirmi?
“Ölkənin əmtəə bazarında istehlakçıların tələbatına uyğun olmayan və onların aldadılması ilə müşayiət olunan yağlar var”
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, trans yağlardan əsasən kərə yağı istehsalında istifadə olunur: “Bu kərə yağları “Nənəmin təndiri”, “Nənəmin yağı” və “İvanovka” mağazalar şəbəkəsində istifadə olunur. Çox təəssüflər olsun ki, bunun həqiqətən trans yağı olduğu aydınlaşdırılmır. Bildiyimiz kimi, 20 litr süddən 1 kilo yağ hazırlamaq olur. Təmiz südü sərdikdə ondan qaymaq əmələ gəlir. Qaymağı yığıb ondan yağ hazırlamaq olur”.
Birlik sədrinin sözlərinə görə, ölkənin əmtəə bazarında istehlakçıların tələbatına uyğun olmayan və onların aldadılması ilə müşayiət olunan yağlar var: “Ölkədə səhv antiistehlakçı siyasəti yeridilib. İstehsalçılar bundan sui-istifadə edir və istehlakçıları aldadırlar. Yağ bazarının bu qədər çirklənməsinin səbəbi elə qanunların zəif olmasındadır. Keyfiyyətsiz mallar insanların həyatına illər boyu və yavaş-yavaş təsir göstərir. Təhlükəli mal isə tez bir zamanda insanı zəhərləyir və öldürür. Təkcə bir nümunə çəkim. Yağların bir çoxunun üzərində inək şəkli var. Əslində kiçik hərflərlə bunun qarışıq yağ olduğu qeyd olunub. Ən çox istehlakçıların aldadılması nənəmin yağı, nehrə yağı, kənd yağı adı altında satılanlardır. Bu yağlar daha çox bazarda və “İvanovka” dükanlarında satılır. 98 faizi vaxtı keçmiş və ən ucuz marqarin yağlarının qarışığından əmələ gəlir. Bu keyfiyyətsiz yağları əldə etmək üçün nənələr yaxşı variantlar bilir”.
E.Hüseynov istehlakçılara yağın keyfiyyətliliyini necə müəyyənləşdirməyin yolunu da izah etdi: “İstehlakçı marketə girib yağı əlinə götürsün və sıxsın. Hansı yağ əlinə bərk gəlsə, o daha çox kərə yağıdır. Bazarda xaricdən gətirilən təmiz yağlar var ki, onları yoxlayıb istifadə etmək məsləhətdir. Bununla belə, müasir marketlərdə spred yağları var. Təəssüf ki, onların üzərində inək südü yazılır və təbii olduğu qeyd edilir. Əslində isə onlar qarışıq yağlardır”
Günel CƏLİLOVA
