İstənilən sahədə saxta diplomlu şəxslərin fəaliyyət göstərməsi həmin sahənin inkişafına deyil, tənəzzülə doğru getməsinə rəvac verir. Çox təəssüf ki, saxta diplomlu şəxslər respublikada orta təhsil və digər sektorlara sirayət edə biliblər. Onlar arasında nəinki sıravi müəllimlər, hətta məktəb direktorları və digər peşə sahibləri də var.
Bir müddət öncə Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsində "Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində işləyən təhsilverənlərin sertifikatlaşdırılması" mövzusunda keçirilən ictimai dinləmədə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev 15-20 il əvvəl külli miqdarda saxta diplom verən ali məktəblərimizin olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, belə tendensiya olub: “Bunun faktları da var. Biz diplomu sübut edə bilmədiyimiz üçün deyirik ki, gəl sertifikasiyadan keç, onda işləyə bilərsən. Bizim etdiyimiz ali məktəbləri yoxlamaq deyil".
Maraqlıdır, bu cür saxta diplomlar necə əldə olunur? Və həmin dövrdə bu diplomları verən rektorlar necə cəzalandırılmalıdır?
“Saxta diplom məsələsinin başlıca səbəbi cəzasızlıqdan qaynaqlanır”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, saxta diplomlar, əsasən, köçürmələrlə bağlı olub. Azərbaycanda keçirilən qəbul imtahanında keçid balını toplaya bilməyən gənc xarici ölkələrin, xüsusən də Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan və Türkiyə universitetlərinə saxta yolla qəbul olunur, sonra isə Azərbaycanın dövlət universitetlərinə və ya rayon filiallarında birbaşa 2-ci kursa qəbul olunurdular: “Xatırladım ki, keçmiş Azərbaycan Beynəlxalq Universiteti tədrisinin təşkilindəki problemlər, qanunsuz tələbə köçürmələri və digər nöqsanlara görə bağlanandan sonra həmin ali məktəbin diplomları qəbul olunmadı, məhkəmə prosesləri hələ də bu günə kimi davam edir. Saxta diplom məsələsinin başlıca səbəbi cəzasızlıqdan qaynaqlanır”.
K.Əsədovun sözlərinə görə, Elm və Təhsil Nazirliyində Nostrifikasiya şöbəsində diplomların tanınması rəsmi qeydiyyata alınır, nazirlik hansısa bir xarici ölkədən gələn diplom üçün həmin universitetə sorğu göndərir, dəqiqləşdirmə aparılır, institutun lisenziyası yoxdursa və ya Nostrifikasiyadan keçməyibsə, saxta hesab olunur: “Belə ki, möhür və ya imza saxta olur. Bununla əlaqədar müəyyən qurumlar fəaliyyət göstərir və bu iş daim nəzarətdədir. Bir sıra universitetlər bağlanır, digərləri birləşir, kolleclər universitetlərin nəzdinə verilir. Bu hərəkətlilik və dəyişikliklər müəyyən vaxtlarda boşluqlar yaradır və bundan istifadə edənlər saxta diplomlar hazırlayıb kimlərəsə verirlər. Belə bir "xroniki xəstəliyi" birdən -birə aradan qaldırmaq mümkünsüz dərəcədə çətin bir şeydir. Bundan başqa, hesab edirəm ki, elektron baza olmalıdır. Hər bir işəgötürən işçini qəbul etdikdən sonra rahatlıqla həmən portala daxil olub verilən diplomun həqiqi, yoxsa saxta olduğunu yoxlamalıdır".
Günel CƏLİLOVA
