Azərbaycanda ali təhsil müəssisəsini fərqlənmə ilə bitirməyənlər üçün diplomlar göy, fərqlənmə ilə bitirənlər üçün isə qırmızı rənglidir. Qırmızı diplom almaq istəyən tələbə müəyyən qaydalara əməl etməlidir. Amma bu gün artıq heç kəsi qırmızı diplomla təəccübləndirmək mümkün deyil.
Məlumatlara görə, ötən illərdən fərqli olaraq, əmək bazarında qırmızı diploma elə də önəm verilmir. Bu günlərdə məlum mövzu ilə bağlı Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri iclasında çıxış edən deputat Rauf Əliyev bildirib ki, qırmızı və göy diplomun heç bir fərqi yoxdur: “Bu da o deməkdir ki, “3” alan da, “5” alan da eyni diploma sahiblənir. Bu məsələləri işləmək lazımdır. Elm və Təhsil Nazirliyinə müraciət edirsən, deyir, bizlik deyil. Bəs bununla kim maraqlanmalıdır? Ən azı bununla bağlı ictimai dinləmə keçirilməlidir. Bu gün universitetlərdən verilən qırmızı diplomlar tələbələrə nə vəd verir? Bu yaxınlarda mənə bir xanım müraciət etmişdi, ali məktəbi qırmızı diplomla bitirmişdi. O tələbənin indi nə üstünlüyü var?”.
Maraqlıdır, qırmızı diplomun gələcək üçün hər hansı üstünlüyü varmı? Ümumiyyətlə, əmək bazarında qırmızı diplomun nə kimi üstünlükləri var?
Elçin Əfəndi: “Hazırda şəxslərin xarici dil biliklərinin olması, müvafiq olaraq peşəkar kimi formalaşması fərqləndirmə sənədlərini üstələyir”
Təhsil eksperti təhsil eksperti Elçin Əfəndi bildirdi ki, indiki dönəmdə qırmızı diplom almağın elə bir önəmi yoxdur: "Hazırda şəxslərin xarici dil biliklərinin olması, müvafiq olaraq peşəkar kimi formalaşması bütün hallarda digər fərqləndirmə sənədlərini üstələyir. Əgər şəxs daha çox peşəkar və bacarıqlıdırsa, bir neçə dil biliyi varsa, o, fərqlənmə ilə bitirən tələbədən daha üstün keyfiyyətlərə malikdir. Və daha asan iş tapa bilir. Yəni qabartmaq ki, "qırmızı diplomla bitirib, amma iş tapmır", hesab edirəm ki, düzgün deyil. Kiməsə qırmızı diplomla universiteti bitirəndən sonra "gəl, bura mütləq sizə həvalə olunmalıdır" deyilməyib. Artıq bu imtiyaz tanınmır. Sovet dövründə belə şeylər var idi, indi isə aktuallığını itirib”.
Nizami Hüseynov: “… qırmızı diplomun heç bir üstünlüyü yoxdur”
Təhsil sahəsi üzrə ekspert Nizami Hüseynov qeyd etdi ki, hazırda qırmızı diplomun heç bir üstünlüyü yoxdur. Onun sözlərinə görə, Sovet dövründə müəyyən tələblərə cavab verən məzunlara qırmızı diplom (fərqlənmə diplomu) verilirdi, sonra qırmızı rəng xüsusi məna kəsb edirdi, yəni belə bir diplom sahibinin başqalarından müəyyən üstünlüyünə dəlalət edirdi. Bu gün əmək bazarında heç bir üstünlük təmin etmir: “Azərbaycanda istər müəllimliyə, istər dövlət qulluğuna qəbul yalnız müsabiqə və müsahibə vasitəsilə həyata keçirilir. Müsahibə mərhələsində qırmızı diplomun sadəcə psixoloji üstünlüyü ola bilər. Yəni şəxs ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurub. Müəllimlərin işə qəbulundan sonra əgər bir müəllim bakalavr və magistratura pilləsini fərqlənmə ilə bitiribsə, o, fəaliyyətə 2 kateqoriya yuxarı ilə başlayır. İşə qəbul zamanı fərqlənmə diplomunun hər hansı üstünlüyü yoxdur. Hətta siz magistratura pilləsində təhsil alsanız belə, işə qəbul zamanı yalnız seçimdə iki namizəd varsa, birini digərindən fərqləndirmək üçün bu fərqlilik hesab oluna bilər. Amma başqa heç bir üstünlüyü yoxdur”.
Günel CƏLİLOVA
