Azərbaycan dövləti elm sahəsinə maraq göstərən şəxslərə, eləcə də ali məktəb tələbələrinə hər zaman qayğı göstərib, onların həyatlarının yaxşılaşdırılması üçün əməli addımlar atıb.
Bildiyimiz kimi, 2023-cü il yeni sosial islahatlar ilidir və bu yöndə Prezidentin verdiyi sərəncam və fərmanların böyük əhəmiyyəti var.
Yanvarın 13-də Prezident İlham Əliyevin yeni Fərman və Sərəncamı ilə doktorant və tələbələrin təqaüdləri də artırılıb. Yeni Fərmanla 2023-cü il yanvarın 1-dən ali məktəb tələbələri üçün Prezident təqaüdünün məbləği 275 manata çatdırılıb.
Həmçinin dövlət başçısının yeni Sərəncamı ilə dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına doktorantlara, ali təhsil, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində, həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının magistratura səviyyəsində təhsil alan tələbələrə verilən təqaüdlərin məbləğləri 2023-cü il yanvarın 1-dən
doktorantura pilləsi üzrə:
elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantlar üçün 400 manata,
fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantlar üçün 240 manata çatdırılır.
Sənədə əsasən, ali təhsil müəssisələrində və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında:
magistratura səviyyəsi üzrə akademik göstəriciləri 91–100 bal olan tələbələr üçün 195 manata, 71–100 bal olan tələbələr üçün 160 manata, 51–100 bal olan tələbələr üçün 110 manata çatdırılır.
Bakalavriat səviyyəsi üzrə akademik göstəriciləri 91–100 bal olan tələbələr üçün 175 manata, 71–100 bal olan tələbələr üçün 145 manata, 51–100 bal olan tələbələr üçün təqaüdün məbləği 100 manat olur.
Orta ixtisas təhsili müəssisələrində akademik göstəriciləri 91–100 bal olan tələbələr üçün 100 manata, 71–100 bal olan tələbələr üçün – 80 manata, 51–100 bal olan tələbələr üçün 66 manata çatdırılır. Onların təqaüdü bu həcmdə olacaq.
Peşə təhsili müəssisələrində akademik göstəriciləri
“5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 91–100 bal) olan tələbələr üçün 100 manata,
“4” və “5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 71–100 bal) olan tələbələr üçün 80 manata,
“3” – “5” (yüksək texniki peşə təhsili səviyyəsində 51–100 bal) olan tələbələr üçün – 66 manata çatdırılır.
Qeyd edək ki, bu artımlar ümumilikdə 150 minədək doktorant və tələbəni əhatə edir.
"Böyük bir tələbə, doktorant, təhsil alan kontingentini əhatə edir"
Ekspertlər hesab edirlər ki, doktorantlar və tələbələr ucun təqaüdlər əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. Ekspertlərin sözlərinə görə, təqaüdlərin elmlər doktoru hazırlığı üzrə doktorantlar üçün 400 manata, fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə doktorantlar üçün 240 manata çatdırılması müsbət haldır. Tələbələrin də təqaüdlərinin artmasının sosial əhəmiyyətini vurğulayan ekspertlərə görə, bu, tələbələrin həyatına müsbət təsir göstərəcək. Tanınmış təhsil eksperti Elçin Əfəndi baki-xeber.com-a bildirdi ki, dövlətin sosial paketində doktorantlara, tələbələrə yer ayrılması, bu məsələyə xüsusi yanaşmanın olması çox müsbət haldır. "150 min nəfərədək tələbə və doktoranta aylıq 275 və 400 manat təqaüd verilməsi təqdirəlayiqdir. Nəzərinizə çatdırım ki, ümumiyyətlə təhsillə əlaqədar son dövrlər Prezident tərəfindən müvafiq olaraq ardıcıl islahatlar həyata keçirilməsi ilə bağlı tapşırıqlar verilir, sərəncamlar, fərmanlar imzalanır. Prezidentin son fərmanı ilə tələbələrin, doktorantların təqaüdləri artırılıb.
Qeyd edim ki, bir müddət bundan əvvəl Prezident tərəfindən neft kapitalının insan kapitalına çevrilməsi ilə bağlı ümumi prioritet elan edilib. Nəticə etibarilə artıq təhsil istiqamətində müəyyən yatırımların edildiyini, bu yöndə dərinləşən islahatları yaxından müşahidə edirik. Bunun daha intensiv hal aldığını görürük. Milli təhsilə marağın daha da artırılması istiqamətində işlər görüldü və bu istiqamətdə agentliyin, eyni zamanda Tələbə Təhsil Kredit Fondunun, bunlarla paralel ümumi Təhsil Fondunun yaradılması baş verdi. Son dövrlər Milli Elmlər Akademiyasının nəzdində olan institutların bir çoxunun Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi, yeni məktəb tikintiləri və sair bu istiqamətin tərkibinə daxildir.
Tələbə və doktorantların təqaüdlərinin artırılması onların rifah halına müsbət təsir edəcək. Bu onu göstərir ki, dövlət tələbə və doktorantların sosial rifah halının yaxşılaşmasına hər zaman dəstək verir. Bu da o dəstəyin bir örnəyidir."
E.Əfəndinin sözlərinə görə, burada əsas məsələ budur ki, son dövrlər müəyyən qədər qiymət artımları var, bütün dünyada iqtisadi cəhətdən çətinliklər mövcuddur. "Yeni çağırışlara biz də mütləq cavab verməliyik. Təbii ki, burada tələbələrin də müvafiq həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, təhsil aldıqları müddət ərzində onların maddi cəhətdən sıxıntı çəkməmələri vacib şərtlərdəndir. Respublikamızda təhsil alanların çox böyük hissəsi Bakı şəhərində cəmləşib. Rayonlardan gələnləri nəzərə alsaq, onlar burada kirayədə qalırlar və indiki vəziyyətdə kirayə evlərin də qiymətlərinin yüksək olması tələbələrin maddi cəhətdən çətinliklə üz-üzə qaldıqlarını deməyə əsas verir. Nəticə etibarilə ilə onlara maddi cəhətdən dövlətin dəstəyi vacibdir. Düşünürəm ki, tələbələrin, doktorantların təqaüdlərinin artırılması çox müsbət haldır və bu çox lazım idi. Çox arzu olunardı ki, bunlardan sonra universitetlər də Təhsil haqqını azaldardı. İstər doktorantların, magistrlərin, bakalavrların, istərsə orta ixtisas təhsili alanların, subbakalavrların təqaüdləri artıb. Nəzərə alsaq ki, ötən illərdə də dövlət başçısının təqaüdlərin artırılması ilə bağlı sərəncamları olub. Bu il də Prezident yeni qaydada təqaüdlərin artırılmasına dair fərman imzalayıb. Bu ümumilikdə, böyük bir tələbə, doktorant, təhsil alan kontingentini əhatə edir. Ali təhsil sahəsində 150 mindən artıq şəxsin təqaüdü artması, bu artımın eləcə də digər təhsilalanlara aid edilməsi çox müsbət haldır. Bir sözlə, bu artım istər subbakalavr, istər bakalavr, istər peşə təhsili, istərsə də magistr və doktorantura üzrə təhsil alanların böyük bir hissəsini təşkil edir. Əvvəlki dövrdən fərqli olaraq, indi ödənişli oxuyanlar da yüksək göstəricilər ortaya qoyub təqaüd ala bilirlər. Bu, sağlam rəqabətin olması deməkdir"-deyə E. Əfəndi qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
