Məlum olduğu kimi, yanvarın 1-dən Azərbaycanda alimentin minimum miqdarı 193 manatdan 220 manata qaldırılıb. "Azərbaycan Respublikasında 2023-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən, yaşayış minimumu ölkə üzrə 246 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 261 manat, pensiyaçılar üçün 199 manat, uşaqlar üçün 220 manat məbləğində müəyyən edilib.
Bu artım cəmiyyətdə ziddiyyətli fikir yaradıb. Bir qrup şəxs hesab edir ki, alimentin artması qadınlara boşanma üçün səbəb verir. Bir qisim qadınlar ailədə hər xırda sözü problemə çevirib boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət edəcək. Nəticədə boşanmaların sayı artacaq.
Ancaq digərləri isə hesab edir ki, əksinə olacaq. Belə ki, ailə başçıları aliment verməmək üçün ailəsinə sadiq qalacaq. Boşanmaya səbəb olacaq səhvlərdən çəkinəcək.
“Boşanan şəxslərin əksəri maddi çətinlik yaşayan insanlardır, iki uşaq üçün aliment məbləğini ödəmək çətinlik yaradacaq”
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən “Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli qeyd etdi ki, son illər boşanmaların sayı artan dinamika üzrə gedir: “Boşanmaların səbəbləri çoxdur. Bu barədə çox danışılıb, çox müzakirələr aparılıb. Yanvarın 1-dən alimentin məbləği 220 manat müəyyən edilib. Təbii ki, alimentin artması boşanmaya təsir edəcək. Danılmaz faktdır ki, bu gün bəzi qızlar azad, sərbəst yaşamaq istəyir. Onlara heç kim qarışmasın, istədikləri yerə sərbəst gedib-gəlsinlər, öz həyatlarını yaşasınlar. Ailə ikən bunlar qismən məhdudlaşdırılır, qızlar istədikləri kimi yaşaya bilmir. Belə qızlar da ailədə hər hansı bir xırda söhbəti qlobal problemə çevirir, əmindir ki, boşanandan sonra alacağı aliment ona bəs edəcək. Onlar gələcəkdə işləyəcəklərini və ya ailələrindən dəstək alacağını düşünüb ayrılmağa qərar verir. Nəticədə boşanmaların sayı daha da artacaq”.
Birlik sədri onu da vurğuladı ki, indiki dövrdə 220 manatla yaşamaq mümkün deyil. Hər bir uşağın hüququdur ki, normal böyüsün. İstər sağlamlıq cəhətdən, istər qidalanma, istərsə də digər tələbatları ödənməlidir.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, boşanan şəxslərin əksəri maddi çətinlik yaşayan insanlardır. Belə halda, deyək ki, ortalama iki uşaq kimi götürüləndə, aliment məbləğini ödəmək çətinlik yaradır: “Danılmaz faktdır ki, bu gün çoxlu sayda kişilər aliment ödəyə bilmir. Məhkəmələrdə bu istiqamətdə çoxlu sayda işlər var. Şəxs işləmir və ya maddi durumu iki uşaq üçün aliment verməyə yetərli deyil”.
F.Hacıbəyli onu da əlavə etdi ki, son illərdə ölkəmizdə ailə institutunun öz əhəmiyyətini itirməyə başlayıb. Boşanma sayının artma səbəblərindən biri də cəmiyyətdəki ümumi gərginlik, insanlarda dözümsüzlüyün yaranmasıdır. Digər səbəb isə maddiyyat çatışmazlığıdır: “İnsanların özlərini və ailələrini maddi cəhətdən təmin edə biləcəkləri yaşda evlənmələri çox vacibdir. Belə ki, oğlan maddiyat baxımından ata-anadan asılı olanda gəlinin hər hansı cəhəti xoşlarına gəlməyəndə təminatı kəsirlər. Bu isə öz növbəsində ailənin dağılmasına gətirib çıxara bilər. Hesab edirəm ki, evliliklə bağlı yaş həddinin 18 olması kifayət qədər aşağıdır və artırılmalıdır. Çünki bu yaşa çatmış gənclər hətta fizioloji baxımdan belə evliliyə hazır deyil. Bu yaşda ərə gedən qadının daun sindromlu uşaq dünyaya gətirmək ehtimalı da çox olur. Ona görə fiziki, mənəvi və maddi cəhətlərdən evliliyə hazır olmayanlar bu işə məcbur edilməməlidir. Evlilik baş tutandan sonra isə valideynlər yeni qurulan ailənin işlərinə maksimal dərcədə az müdaxilə etməlidirlər. Əgər onlar dalaşıblarsa öz aralarında barışmalarına imkan verməlidirlər. Məsələni böyüdüb çütlükdə bir-birinə qarşı nifrət yaratmamalıdırlar”.
Günel CƏLİLOVA
