Azərbaycanda dövlət qulluğuna iddialı şəxslər müəyyən baryerlər aşmaqla müvafiq vəzifələrdə çalışa bilərlər. Dövlət qulluğuna qəbul üçün qanunvericiliyin tələblərindən irəli gələn iki mərhələli baryer sistemi iddialı şəxslərin dövlət orqanlarına işə qəbulunda müəyyən problemlər yaradır.
Belə ki, “Dövlət qulluğu haqqında” Qanuna görə, dövlət qulluğuna qəbulun birinci mərhələsi test üsulu ilə həyata keçirilir. İkinci tur qurumun mütəxəssisi və müstəqil ekspertin iştirakı ilə müsahibə mərhələsidir.
Qeyd edək ki, dövlət qulluğu ilə bağlı çoxlu narazılıqlar var. Əsasən də iddialı şəxslər müsahibə mərhələsindən narazılıq edir. Bu sahədə yaşanan problemlərə son qoymaq üçün Azərbaycanda dövlət qulluğu imtahanları ilə bağlı ciddi dəyişikliklər aparılması gözlənilir. Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) Direktorlar Şurasının sədri Məleykə Abbaszadə media nümayəndələrinə açıqlamasında qeyd edib ki, məsələ ilə əlaqədar strategiyanın təsdiqlənib. Bu strategiya çərçivəsində səriştə modelinə keçilməsi nəzərdə tutulur: “Ona görə bizim ekspertlər və mütəxəssislər yeniliklərə hazır olmalıdır. Pilot layihələr əsasında yeni normativləri təqdim edəcəyik və bu addımı atarkən vətəndaş cəmiyyəti ilə dialoq quracağıq”.
Kamran Əsədov: “DİM tərəfindən həyata keçirilən bütün imtahanların şəffaf və ədalətli olduğuna heç bir şübhə yoxdur, ancaq…”
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, 2016-cı ilin aprel ayından dövlət qulluğuna qəbul imtahanları DİM-ə həvalə edilib. Bununla da imtahanın test mərhələsindəki mövcud problemləri aradan qaldırılıb: “DİM tərəfindən həyata keçirilən bütün imtahanların şəffaf və ədalətli olduğuna da heç bir şübhə yoxdur. Ancaq dövlət qulluğuna qəbul imtahanlarının ikinci mərhələsi ilə bağlı eyni sözləri deyə bilməyəcəm. Çünki dövlət qurumları imtahanın müsahibə mərhələsinin obyektivliyinə çox ciddi kölgə salırlar. Elm və Təhsil Nazirliyinin elan etdiyi vakansiya üzrə test mərhələsindən keçən gənc qərəzli bir şəkildə müsahibə mərhələsindən kəsilir. Çünki həmin yerə Nazirlik həmin yerə öz adamlarını imtahansız qəbul edir. Bu, dəhşətli və dözülməz bir haldır. Qeyd olunan dəyişikliklərlə DİM ikinci mərhələdə yol verilən qeyri-şəffaflığın qarşısını almağa çalışır. Çünki imtahanların birinci mərhələsindən keçid balını yığan iştirakçıların ikinci mərhələdə uğursuz olması haqlı olaraq iştirakçılarda imtahanların formal olaraq keçirilməsi, əslində isə öncədən nəzərdə tutulan şəxslərin qəbul olunacağı fikrini formalaşdırır”.
Təhsil eksperti onu da əlavə etdi ki, dövlət qulluğuna qəbul imtahanında sualların sayında da dəyişiklik edilməlidir: “ Hazırda tələb olunan keçid balları yüksəkdir. Kateqoriyalar üzrə keçid ballarının ən azı 10 bal aşağı salınmasına ehtiyac var”.
Elşən Qafarov: “Dövlət qulluğunun kateqoriyalara yox, sahələrə bölünməsi daha münasibdir”
Təhsil eksperti Elşən Qafarov bildirdi ki, dövlət qulluğunun kateqoriyalara yox, sahələrə bölünməsi daha münasibdir. Danılmaz faktdır ki, bu gün təhsil sahəsində işə qəbul olunan elə insanlar var ki, onların təhsil strategiyasından anlayışı yoxdur. Belə ki, hər iki imtahandan müvafiq nəticə topladığı üçün işə qəbul olunublar: “Sinif üzü görməyən, əlinə qələm alıb jurnal yazmayan gənclər təhsil sahəsində məsləhətçi kimi işə düzəlirlər. Halbuki, konkret tələb qoyulmalıdır ki, ən azı 3 il təhsilin idarə edilməsi üzrə stajı olan şəxslər bu vəzifəyə qəbul oluna bilər. Universiteti yeni bitirən gənc dövlət qulluğuna qəbul imtahanından müvəffəqiyyətlə keçib deyə 20-30 ilin məktəb direktoruna məsləhətçi təyin olunur. Bu düzgün yanaşma deyil”.
Günel CƏLİLOVA
