Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Naxçıvan bölməsi uzun illərdir ki, fəaliyyət göstərir. AMEA-nın Naxçıvan bölməsi qanunla akademiyaya tabe olsa da, indiyə qədər özünü tam müstəqil qurum kimi aparıb. Məlumatlara görə, AMEA-nın Naxçıvan bölməsində hər zaman müstəqil seçki keçirilir. AMEA-nın Naxçıvan bölməsi AMEA-nın bölməsi olsa da, AMEA-ya tabe olmadan özü müxbir üzvləri və həqiqi üzvlər seçir. Deyilənə görə, Naxçıvanda akademik və müxbir üzvlərin sayı olduqca çoxdur.
AMEA-nın Naxçıvan bölməsinin Bakı ilə bərabər seçki keçirməsinin vaxtı deyilmi? AMEA-ya müxbir üzvləri və həqiqi üzvlərin seçilməsi üçün keçirilən seçki niyə Naxçıvanda və Bakıda eyni vaxtda keçirilmir, fərqli vaxtlarda keçirilir?
“Naxçıvandakı digər strukturlar birbaşa rəsmi Bakıya, mərkəzə tabe edilir, AMEA-nın Naxçıvan bölməsi də kənarda qalmamalıdır”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu uzun müddətdir mövcud olan haldır və hər zaman da elmi ictimaiyyəti ciddi narahat edib. M.Zülfqarlı qeyd edir ki, AMEA-nın Naxçıvan bölməsinin özünü müstəqil aparması tamamilə narahatedicidir . “Bu problem uzun müddətdir ki, var. Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonda Naxçıvanın strateji cəhətdən gücləndirilməsi məsələsi ortaya çıxanda eyni zamanda burada elmi potensialı gücləndirmək məsələsi meydana gəlib. Amma sonrakı illərdə bu prosesin davam etməsi sözügedən problemin ortaya çıxmasına səbəb oldu. Yəni ilk dövrlərdə, 1993-1999-cu illərdə belə bir fikir səslənirdi ki, Naxçıvanda elmi dərəcəsi olan şəxslər azlıq təşkil edir, ona görə də Naxçıvana kömək etmək lazımdır. Həmin dövrdə Naxçıvanda çoxlu sayda elmi dərəcə alan şəxslər oldu. Ekspertlərin qənaətinə görə, burada saxtakarlığa da yol verilib, hətta Ali Attestasiya Komissiyasının keçmiş rəhbərliyinin gedib Batabatda elmi adlar payladığı barədə iddialar da mövcuddur. Bunu o dövrü yaşayan və prosesi görən şəxslər daha yaxşı bilir. Sonradan AMEA-nın Naxçıvan bölməsinə kvota ayrıldı, hər seçkidə akademiyanın müxbir və həqiqi üzvlərinə ordan yer verildi. Bu indi də mövcuddur. Bununla bağlı kifayət qədər tənqidlər var. Naxçıvandakı digər strukturlar birbaşa rəsmi Bakıya, mərkəzə tabe edilir, AMEA-nın Naxçıvan bölməsi də kənarda qalmamalıdır. AMEA-nın Naxçıvan bölməsindəki seçkilər Bakı ilə eyni vaxtda keçirilsin, layiqli şəxslər də AMEA-ya müxbir və həqiqi üzv seçilsin. Yəni hər hansı bir regiona kvota ayrılması, üstünlük verilməsi ayrıseçkiliyə gətirib çıxara bilər”.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, bu fərqliliyi Naxçıvan ziyalıları özləri də istəmir, çünki onlar da bunun yaratdığı fəsadları aydın görürlər. “Onlar da bilir ki, belə olduğu halda saxta diplom alanların sayı artır. Bu da bütün vətəndaşları narahat edir. Gələcəkdə bu problemin aradan qalxması üçün seçkilər Bakıda keçirilməlidir və doğulduğu yerdən asılı olmayaraq hər bir Azərbaycan vətəndaşı, ziyalısı o seçkidə sərbəst şəkildə iştirak edib seçilmək hüququ qazanmalıdır”-deyə M.Zülfüqarlı bildirdi.
Leyla QARAXANLI