Məktəbli uşaqlar arasında sağlam vərdişlərin tədqiqi ilə bağlı aparılan sorğuların nəticəsi açıqlanıb. Bu barədə Səhiyyə Nazirliyi yanında İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzinin mütəxəssisi
Səbinə Babazadə "Sağlam çəkiyə doğru" layihəsinin təqdimat mərasimində danışıb. S.Babazadə bildirib ki, sorğu 52 rayon üzrə 157 məktəbdə aparılıb: "Respondentlərin 48 faizi oğlan, 52 faizi qızlar olub. 501 sinif üzrə aparılan sorğu zamanı məlum olub ki, şagirdlərin 90 faizdən çoxu sağlamlığını qənaətbəxş hesab edir. Sorğuda iştirak edənlərin 0,4 faizi özünü bədbəxt hiss etdiyini deyib. Sorğu zamanı şagirdlərin 5 faizinin siqaret çəkdiyi, qız şagirdlərin isə enerji içkilərinə daha çox meyl etdiyi müəyyən edilib”.
Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, son illər məktəblilər arasında zərərli vərdiş sayılan siqaret və enerji içkilərinə maraq artıb.
“Zərərli vərdiş kateqoriyasına daxil olan enerji içkilərinin də məktəblərin ətrafında satılması yolverilməzdir”
Psixoloq Könül İsmayılova bildirdi ki, övladlarının yanında siqaret çəkən atalar uşaqlarına birbaşa mənfi örnəkdirlər: "Düzdür, elə ailələr var ki, orada heç uşağın böyükləri siqaret çəkmir. Belə uşaqlar isə ətrafındakı təsirlərdən siqaret çəkməyə maraqlı olur. Valideyn uşağa xərclik verərkən onu hara, hansı cür xərcləyəcəyinə də fikir verməlidir. Siqaret çəkən insanın ən az 18 yaşı olmalıdır. Amma hazırda müxtəlif yaş kateqoriyasına mənsub olan uşaqlar buna əməl etmir. Onlar hətta bəzi nəzarətsiz məktəblərin həyətlərində siqaret çəkirlər. Uşaqlar siqareti əsasən qrup halında çəkirlər. Tək halda siqaret çəkən azyaşlı birisini görmək çətindir. Uşaqların siqaret çəkməyə başlamasının əsas səbəbi buna qrup şəklində başlamalıdır. Onlara baxıb, bu pis vərdişlərdən istifadə etməyənlər də siqaretdən istifadə edir. Aşağı siniflərdə oxuyanlar yuxarı siniflərin siqaretdən istifadə etməsini görüb, çəkməyə başlayırlar. Hətta bəziləri bunu özləri üçün fəxr hesab edirlər. Uşaqlar siqaretin necə zərərli bir vasitə olduğunu bilmir. Onlar siqaretin tərkibi və zərərlərindən xəbərsizdirlər. Çünki onlara siqaretin profilaktikasını keçməyiblər. Məktəbdə müəllimlər şagirdləri Həyat bilgisi kimi dərslərdə siqaretin zərərlərindən, onun tərkibindən, siqaret istifadə edərlərsə, gələcəkdə həmin uşaqları nəyin gözləməsindən xəbərdar etməlidirlər. Mütəmadi məktəblərdə şagirdlərə siqaretə qarşı təbliğatlar aparılmalıdır. Yalnız bu yolla onlar bundan uzaq dura bilərlər”.
Psixoloqun dediyinə görə, uşaqlar məktəb yaxınlığında və digər onlara yaxın ərazilərdə yerləşən mağazalardan siqareti asanlıqla əldə edirlər. Bu da onlara daha bir rahatlıq yaradır.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, məktəblilər arasında çox qorxulu bir tendensiya da var. Bu da enerji içkilərinin çox içilməsidir. Təəssüf ki, enerji içkilərinə oğlanlarla yanaşı qızlar da meyllidir: “Artıq bir çox insanlar bu içkilərdən asılı vəziyyətə düşməklə yanaşı, sözügedən mayeləri qəbul etmədən, sanki işlə və ya digər fəaliyyət növləri ilə məşğul ola bilməyəcəklərini düşünürlər. Enerji içkiləri insanlarda asılılıq yaradır. Bu səbəbdən də həm məktəblərdə, həm televiziyalarda bu içkilərin yeniyetmələrin orqanizminə nə qədər böyük zərər vurduğunun təbliğatını aparmaq lazımdır. Qazlı içkilərdən eləsi var ki, benzonitlə C vitamini qarışığıdır ki, potensial zəhərdir. Əgər dövlətin nəzarəti olmasa, bu məhsulları istehsal edənlər kifayət qədər güclü reklamları, maliyyə resursları sayəsində istədiklərini edirlər”.
Psixoloq hesab edir ki, zərərli vərdiş kateqoriyasına daxil olan enerji içkilərinin də məktəblərin ətrafında satılması yolverilməzdir: "Enerji içkiləri satılan obyektlərin məktəblərin bilavasitə yaxınlığında olması həm tədris prosesinin özünə, həm də uşaqların formalaşmasına mənfi təsir göstərir. Eyni zamanda, məktəblərin ətrafında tütün və spirtli içkilərin satışı qadağan olunmalıdır. Xüsusilə məktəb rəhbərliyi bu kimi problemləri dərhal aradan qaldırmalıdır. “Uşaq hüquqları haqqında" qanuna edilən son dəyişikliklə alkoqollu və energetik içkilərin, tütün məmulatlarının uşaqlara satılması qadağan edilib. Buna baxmayaraq qanuna əməl edilmir".
Günel CƏLİLOVA
