Ali təhsil səviyyəsinin ikinci pilləsi olan magistratura ixtisaslaşma prosesində önəmli yer tutur. Əyani və qiyabi formasından asılı olaraq magistr təhsili minimum 2 il müddətində tədris olunur. Bəzən tələbələr sadəcə bakalavr təhsili almaqla kifayətlənirlər.
Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, magist təhsili alanların bir qismi əmək bazarında iş tapa bilmir.
Əmək Bazarı və Sosial Müdafiə Məsələləri üzrə Milli Observatoriyanın İdarə Heyəti sədri Sənnur Əliyev qeyd edib ki, iş elanlarının 23 %-də orta ixtisas diplomu tələb edilir. 7 % iş elanlarında isə təhsil kateqoriyası göstərilmir. Bu gün Azərbaycanda şirkətlər işəgötürmə zamanı cəmi 0,7 % halda magistratura təhsil səviyyəsinin olmasını tələb edir. Cəmiyyətdə fikir var ki, magistratura təhsili karyerada irəliləyiş üçün önəmlidir, reallıq isə əksini göstərir. Bu səbəbdən də belə bir fikir formalaşıb ki, Azərbaycanda magistr təhsili formaldır.
Ekspertlər bildirir ki, elmi dərəcə almaq xatirinə magistr təhsili almaq lazım deyil. Magistr təhsili tam ali təhsil deməkdir. Düzdür, elə ixtisaslar var ki, magistr təhsilinə böyük ehtiyac yoxdur. Həmin ixtisasları bitirən bakalavrlar təyinatı üzrə çalışa bilər: “Amma elmlə məşğul olmaq istəyən şəxslər üçün magistr dərəcəsi önəmlidir. Ümumiyyətlə, hər bir gənc əvvəlcədən öz istiqamətini müəyyən etməlidir. Elm sahəsi ilə məşğul olmaq istəyən şəxslər təhsilini davam etdirə bilər. Hər kəs öz qarşısına məqsəd qoymalıdır. Qiymət almaq, yaxud dərəcə əldə etmək xatirinə oxumaq lazım deyil. Hər bir tələbə öyrənmək xatirinə oxumalıdır. Əgər təhsili bitirəndə, "mən nə öyrəndim” sualına cavab verə bilmirsənsə, deməli sən universitetdə vaxtını boşa keçirmisən”.
“Magistratura pilləsi üçün əmək bazarındakı vəziyyət öyrənilmir”
Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov bildirdi ki, ADA, UNEC, Bakı Ali Neft Məktəbi Azərbaycanda ən yaxşı magistr təhsili versə də, bunu bacarmayan universitetlər də var: "Ali məktəblərdə kadrla bağlı bir sıra problemlərimiz var. Azərbaycan Dövlət Texniki Universitetinin rektoru universitetdə müəyyən şərait yaratsa da, özü də proqressiv və inkişafa açıq biri kimi fərqlənsə də, təəssüflər olsun ki, universitetin müəllim heyəti xeyli yaşlaşıb. Xüsusən də qeyd etməliyəm ki, bizim texniki sahə üzrə problemlərimiz var. Maddi-texniki baza istənilən səviyyədə deyil. Magistiratura pilləsi üçün əmək bazarındakı vəziyyət öyrənilmir. Əslində isə universitetlərin ilk hədəflərindən biri əmək bazarındakı vəziyyət olmalıdır. Diplomu verdikdən sonra məzun əmək bazarında özünə yer tapa biləcəkmi? Əmək bazarında yer tapa bilməyən universitetlər sıradan çıxmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
