Ölkəmizin orta ümumtəhsil məktəblərinin bəzilərinin rus bölməsində “Azərbaycan tarixi” fənninin dövlət dilində tədris olunmasına başlanıb. Prosesə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin əmrinə əsasən start verilib.
Belə ki, 2022-2023-cü tədris ilində ölkənin bir sıra ümumi təhsil müəssisəsinin tədrisi digər dillərdə aparılan bölmələrinin V siniflərində “Azərbaycan tarixi” fənni dövlət dilində tədris edilir: “Azərbaycan dilinin milli dövlətçiliyin başlıca rəmzlərindən biri kimi istifadəsi və tətbiqi imkanlarının genişləndirilməsi digər dillərdə təhsil alanların dövlət dili kimi Azərbaycan dilinə, tarixinə, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət ruhunda tərbiyə olunmasını təmin etmək məqsədi daşıyır”.
E.Əmrullayev qeyd edib ki, tariximizi öz dilimizdə tədris etməliyik: “Bu qaydalar ictimai müzakirədədir. Biz də istəyirik ki, vətəndaşlar qaydalarla bağlı fikirlərini bildirsinlər. İkinci yarımildən bu qaydalar 300 məktəbdə pilot layihə şəkildə tətbiq olunacaq”.
Ekspertlər isə bildirir ki, Azərbaycan dilini bilməyən şagirdlərin birdən-birə tarix fənnini öyrənmələri çətin olacaq.
Sevil Vəliyeva: “Uşaqlar digər fənləri rus dilində öyrənir, ancaq tarix dərsini ana dilində öyrənmək rus dili bölməsində təhsil alan şagirdlər üçün çətin olacaq”
Valideyn Sevil Vəliyeva da qeyd edir ki, sözügedən hal şagirdlər üçün çətinlik yaradacaq: "Düşünürəm ki, bu, müəyyən qədər çətinlik yaradacaq. Çünki uşaqlar digər fənləri rus dilində öyrənir. Ancaq tarix dərsini ana dilində öyrənmək rus dili bölməsində təhsil alan şagirdlər üçün çətin olacaq. Bu həm də onların Azərbaycan tarixi barədə bilik əldə etməsində problem yaradacaq".
Nadir İsrafilov: “Rus və ya digər tədris bölməsinin uşağını “Azərbaycan tarixi”ni və ya başqa fənni Azərbaycan dilində keç” deyə məcbur etmək hüquq pozuntusudur”
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov bildirdi ki, fənnin tədrisində yaranacaq problemlər bir çox amillərlə bağlıdır: “Müstəqillik qazanandan sonra biz rus dilini xarici dillər qrupuna daxil etdik. Rus dilinə qarşı bir çox şəxslər tərəfindən radikal fikirlər səsləndi. Əksər məktəblərdə rus dili tədris planından çıxarıldı və fakültətiv hesabına tədris olunmağa başladı. Bir çox məktəblərdə ümumiyyətlə tədris olunmadı. Bu ona gətirib çıxardı ki, bizim rus dili müəllimləri müəllimlik peşəsini tərk etdilər və başqa sahələrə keçdilər. Hazırda kadr çatışmazlığı reallıqdır. Yaranan problemi aradan qaldırmaq üçün uşaqları daha çox Azərbaycan bölməsinə cəlb etmək və rus bölməsində “Azərbaycan tarixi”, “Azərbaycan ədəbiyyatı” və “Azərbaycan coğrafiyası” fənlərinin Azərbaycan dilində keçirilməsi ilə bağlı təkliflər səsləndi. Hesab edirəm ki, bu, məsələnin həlli deyil. Uşaq həm o dildən, həm bu dildən olacaq. Rus və ya digər tədris bölməsinin uşağını “Azərbaycan tarixi”ni və ya başqa fənni Azərbaycan dilində keç” deyə məcbur etmək hüquq pozuntusudur. “Azərbaycan tarixi” fənninin tədrisinin dövlət dilinə keçirilməsinə gəlincə, bir neçə il əvvəl rus bölməsində təkcə bu fənnin deyil, Azərbaycan ədəbiyyatının, eləcə də coğrafiyanın tədrisi ilə bağlı təkliflər səslənirdi. Hesab edirəm ki, bu yanaşma kökündən yanlışdır. Ayrı-ayrı fənlərin tədris dilini əvəz etmək düzgün deyil. Bundan yaxşı heç nə gəlməyəcək. Başqa bir məsələ odur ki, rus bölməsində Azərbaycan dilinin tədrisini gücləndirmək, onun öyrənilməsi üçün saatların əlavə edilməsi lazımdır. Təbii ki, hər bir tələbə dövlət dilini mükəmməl bilməlidir”
Ekspert “Azərbaycan tarixi” fənninin digər tədris bölmələrində pilot layihə çərçivəsində Azərbaycan dilində keçirilməsini düzgün qərar hesab edir: “Yaxşı ki, bu, pilot layihədir. Yoxsa əlavə narazılıq yarada bilər. Sadəcə, gözləməliyik ki, bu layihə hansı effekt verəcək. Yalnız ondan sonra konkret addımlar atmaq olar”.
Günel CƏLİLOVA
