“Məktəbdaxili nizam-intizam qaydalarının ictimai müzakirəsi davam edir”. Bunu elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev noyabrın 25-də keçirilən keçirilən brifinqdə deyib. Onun sözlərinə görə, bu ilin sonunadək 300 məktəbdə pilot şəkildə məktəbdaxili nizam-intizam qaydalarını tətbiq etmək planlanır.
Maraqlıdır, məktəbdaxili nizam-intizam qaydaları deyəndə söhbət nədən gedir, nədir bu davranış qaydaları? Bu indiyəcən niyə yox idi?
“Məktəbdaxili nizam-intizam qaydaları məktəb tərəfindən müəyyən edilə bilər, amma bu zaman şagirdin…”
Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov hesab edir ki, məktəblərdə nizam-intizam qaydalarına nəzarəti artırmaq zəruri olsa da, nazirliyin bu məqsədlə hazırladığı sənəd buna ciddi təsir etməyəcək. Yeni qaydalar mövcud problemləri daha da artıracaq: "Çünki yeni qaydalarda Azərbaycanın qoşulduğu konvensiyalara, mövcud qanunvericilik aktlarına zidd məqamlar var. "Təhsil haqqında" qanuna, "Ümumtəhsil müəssisələrinin nümunəvi nizamnaməsi"nə görə, məktəbdaxili nizam-intizam qaydaları məktəb tərəfindən müəyyən edilə bilər. Amma bu zaman şagirdin hüquq və azadlıqları məhdudlaşdırıla bilməz. Yeni qaydalara görə, şagird məktəbdən uzaqlaşdırıla bilər. Amma "Təhsil haqqında" qanunla heç bir halda şagird tədris prosesindən uzaqlaşdırıla bilməz. Həmçinin layihəni biz ayrı-ayrılıqda təhlil eləyəndə kifayət qədər suallar ortaya çıxır. Bunlardan biri intizam tənbehinin növlərini müəyyənləşdirməkdir. Bilirsiniz ki, təhsil işçilərinin vahid ştat cədvəlinə görə, orta təhsil məktəblərində pedaqoji heyətlə yanaşı texniki və rəhbərlik heyəti var. Pedaqoji heyət, müəllimlər, dərslərini deyib çıxıb gedirlər. Rəhbər heyət isə idarəetmə, texniki heyət də texniki işlərlə məşğuldur. Sual yaranır ki, onda bu şagirdlərin cəzalanması üçün və yaxud da cəzanın müəyyən edilməsi üçün mexanizmi kim həyata keçirəcək? Bu problemdir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, layihədəki bütün intizam tənbehlərinin hər biri xəbərdarlıq xarakterlidir: "Fikrimcə, nazirlikdə kimsə bu layihəni ingilis, türk və yaxud digər dillərdən götürüb, yaxşı tərcümə edə bilməyib. Məktəbdaxili nizam-intizam qaydalarından pedaqoji şurada təmsil olunanların xəbəri yoxdur. Əgər məktəbin idarəetməsində valideyn təmsil olunursa, ayrıca bir inzibati şura, İntizam Şurasının yaradılmasına ehtiyac yoxdur. Layihədəki intizam tənbehlərindən biri də şagirdin məktəbdə saxlanılmasıdır. Heç kimin ixtiyarı yoxdur ki, şagirdi dərsdən sonra məktəbdə saxlasın. Hətta hüquq-mühafizə orqanlarının özü belə hər hansı bir pozuntuda əli olan şübhəli şəxsi belə üç saatdan artıq saxlaya bilməz. Tutalım, şagird məktəbdə saxlanıldı. Bəs ona kim nəzarət edəcək? Onun təhlükəsizliyinə kim zəmanət verəcək? Məktəbdə bütün otaqlarda dərslər gedir. Direktorun otağı inzibati otaqdır. Bəs cəzalandırılan şagird harada saxlanılacaq? İnzibati qaydada cəzalandırma tədrisin keyfiyyətinə heç bir halda müsbət təsir göstərə bilməz”.
Günel CƏLİLOVA
