Son dövrlərdə artan cinayət hadisələri mətbuat səhifələrində, saytlarda, telekenallarda gen-bol işıqlandırılır. Bu tendensiya artıq medianın reytinq qazanmaq məqsədinə xidmət edir.
Telekanallarda cinayət hadisələri ilə bağlı hazırlanmış proqramlarda cinayətkarın “peşman deyiləm” deməsi və yaxud törətdiyi cinayəti qürur hissi ilə izah etməsi narazılığa səbəb olur. Ekspertlər bildirir ki, telekanallar bu məsələyə xüsusi həssaslıqla yanaşmalıdır. Cinayət hadislərini mətbuatda yaymaq, kriminial verilişlərinin sayını artırmaq insanların psixikasına mənfi təsir edir. Yəni cinayət xəbəri özü növbəti cinayətə yol açır.
Könül İsmayılova: “Müxtəlif məzmunlu kriminal xəbərlərin yanlış şəkildə təqdimatı cəmiyyətdə bir çox fəsadlar yaradır”
Psixoloq Könül İsmayılova kriminal xəbərlərin, cinayət hadisələrinin mətbuatda və televiziyada qabardılmasının cəmiyyətə psixoloji təsirindən danışır: "Son dövrlərdə kütləvi informasiya vasitələrində yayımlanan xəbərlərin bir çoxu, demək olar ki, cinayət hadisələri ilə bağlıdır. Müxtəlif məzmunlu kriminal xəbərlərin yanlış şəkildə təqdimatı cəmiyyətdə bir çox fəsadlar yaradır. Xəbər başlıqlarının düzgün seçilməməsi, məzmununda maarifləndirmənin olmaması, cinayət hadisəsinin tam detalları ilə çatdırılması insanları yanlış istiqamətləndirə bilər. Xaraktercə aqressiv və cinayətə meylli bir insan bu tipli xəbərlərin təsiri ilə qatilə çevrilə bilir. Belə ki, o, təfərrüatları ilə işıqlandırılan cinayət xəbərindən ona lazım olan məqamı tutur və gələcəkdə həmin üsuldan istifadə edir. Bəzən televiziyada kriminal xəbərlər verilən zaman hadisəni dəqiq görüntülərlə canlandırırlar. Cinayət yeri, cinayətkarın qətli törətmə tərzi, istifadə etdiyi vasitələr detalları ilə elə təsvir olunur ki, bu, bir növ təbliğata çevrilir. Bu kimi xəbərlərin sayəsində cinayətə meylli şəxs və ya sabiq cinayətkar yeni üsullarla tanış olmuş olur. Ümumiyyətlə, kriminal xəbərlərin bu şəkildə - daha çox və daha qabarıq təqdim edilməsi insanlarda bir-birinə qarşı inamsızlıq yaradır. Həmçinin, insanlar artıq zorakılığı, cinayət hadisəsini adi hal kimi qarşılamağa başlayırlar. Bu vəziyyətdən daha çox uşaq və yeniyetmələr, tez təsir altına düşən insanlar ziyan görmüş olur. Yaxşı olardı ki, belə xəbərlərin başlıqlarına və məzmununa xüsusi diqqət edilsin və təbliğat xarakteri daşımasın. Ən əsası, cinayəti törədən şəxs heç bir halda qəhrəman kimi təqdim edilməsin".
Elçin Bayramlı: “Son dövrdə qətl və təcavüz hallarının artması həm statistikada, həm də müşahidələrdə açıq görünür”
Sağlam Cəmiyyət Hərəkatının rəhbəri Elçin Bayramlı bildirdi ki, son dövrdə qətl və təcavüz hallarının artması həm statistikada, həm də müşahidələrdə açıq görünür. Qətllər artıq ailə daxilinə keçib: “Təəssüf ki, bu hallar cəmiyyətdə sosial və psixoloji-mənəvi vəziyyətin necə acınacaqlı olduğunu göstərən faktlardır. Bunun səbəbləri sosial vəziyyətin ağırlaşması, psixi gərginliyin və stressin artması, televiyaların apardığı psixotron terror və mənəvi deqradasiyadır. Sosial vəziyyətin ağırlaşması, işsizlik, stresli həyat insanlarda qəzəb hissi və güclü neqativ psixoenerji yaradır. Yığılan bu enerji hardasa çıxmalıdır və ilk uyğun qığılcım yarandıqda bu “bomba” partlayır. Bu səbəbdən də sosial problemlərin həlli üçün çalışılmalıdır. Sağlam ailə, sağlam uşaq, sağlam cəmiyyət üçün xüsusi proqramlar həyata keçirilməlidir. Belə halların qarşısının alınması üçün sosial problemlər aradan qaldırılmalı, mənəvi deqradasiya dayandırılmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
