Son illərə qədər azərbaycanlı tələbələrin xaricdə ali dini təhsil almasına rəsmi səviyyədə dəstək verilirdi. Məlumdur ki, azərbaycanlılar əsasən İraqın Nəcəf, İranın Qum, Məşhəd, Suriyanın Dəməşq, Misirin Ələzhər, Səudiyyə Ərəbistanının Mədinə şəhərlərində yerləşən dini mərkəzlərə üz tuturdu.
Ancaq son illər aparılan araşdırmalar zamanı müəyyən edilib ki, xaricdə dini təhsil alıb, geri qayıdanlar özünü doğrultmur. Bunu Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavini Səyavuş Heydərov jurnalistlərə açıqlamasında deyib. Sədr müavini fikrini onunla izah edib ki, həmin ölkələrdə verilən təhsil özlərinin siyasətinə xidmət edir, orda təhsil alan insanlar da istər-istəməz yad dini ideologiyanın təsirinə məruz qalırlar.
Qeyd edək ki, xaricdə dini təhsil alıb ölkəmizə geri qayıdan çoxlu sayda şəxs var. Maraqlıdır, indiyə qədər təhsil alan şəxslərin fəaliyyəti necə araşdırılacaq, onların doğrudanda yad təsir altında olub-olmadığı hansı formada araşdırılacaq?
“İran uzun illərdir şəbəkə yaratmağa çalışıb və həmin şəbəkələrin yaradılması üçün müəyyən işlər görülüb, hazırki məqamda o şəbəkənin kökü tam şəkildə kəsilməlidir”
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü Ceyhun Məmmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, xaricdə dini təhsil alanların fəaliyyətinin araşdırılmasına ciddi ehtiyac var: “Xaricdə, xüsusilə İranda təhsil alanlarla bağlı araşdırılmaya ehtiyac var. Onların bir qismi bu gün bizim məscidlərdə və digər sahələrdə fəaliyyət göstərir. Bu o demək deyil ki, İranda təhsil alanların hər bir şübhə altına alınmalıdır. Ancaq onların mütləq əksəriyyəti təsir altındadır. Ümumiyyətlə, xaricdə dini təhsil problematik məsələdir. Adətən xaricdə dini təhsil alanlar zamanla hansısa təsirin altına düşmüş olur. Bu səbəbdən də xaricdə dini təhsil alanların fəaliyyəti nəzarətdə saxlanılmalıdır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, İranın təsiri altında olan ayrı-ayrı şəxslər müxtəlif sektor, qurum və məscidlərdə dini fəaliyyətlə məşğul olur. Həmin şəxslərin fəaliyyəti də nəzarətdə saxlanılmalıdır: “Hətta o insanlar bir neçə il əvvəl İrandan maliyyə vəsaiti alırdılar. Yəni həmin şəxslərə aylıq vəsait ödənilirdi. Bu səbəbdən də hazırki məqamda problemin üzərinə birdəfəlik düşüb, tam araşdırılma aparılmalı, xaricdə dini təhsil alan hər bir insan diqqətdə saxlanılmalıdır. 14 noyabr tarixində Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin yaydığı məlumatda da bunun şahidi olduq hansısa dövlət qurumunda xoşagəlməz fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər var. Onu da deyim ki, bu təkcə dini sahədə deyil, əksər sektorlarda var. Məlumdur ki, İran uzun illərdir şəbəkə yaratmağa çalışıb və həmin şəbəkələrin yaradılması üçün müəyyən işlər görülüb. Hazırki məqamda o şəbəkənin kökü tam şəkildə kəsilməlidir. bunun üçün ciddi araşdırılmanın aparılmasına ehtiyac var”.
Günel CƏLİLOVA
