Azərbaycan xalqının özünün çeşidli bayramları olsa da, təəssüf ki, bəzən cəmiyyətimizin müəyyən kəsimləri başqa xalqlara, bəlkə də hansısa sektalara, icmalara aid olan qondarma mərasimləri qeyd etməyə can atırlar.
Hətta bu bayramları məktəblərdə, bağçalarda da keçirirlər. Məsələn, “cadugərlər bayramı” hesab edilən “Halloween” kimi. Hər il oktyabr ayının son günü xarici ölkələrin əksəriyyətində “Halloween” bayramı qeyd edilir. Artıq neçə illərdir ki, Azərbaycanda da mənasını, məzmunu bilmədən, daşıdığı mesajın mahiyyətini anlamadan, onun fərqinə varmadan bu məraisimi keçirənlər var. Təbii ki, bizim mədəniyyətimizə, həyat tərzimizə, humanizm prinsiplərinə yad olan bu "bayramı" şagirdlərin iştirakı ilə kütləvi olaraq restoranlarda qeyd edilir. Doğrudur, burada daha çox qeyri-Azərbaycan dilli özəl məktəblərin, ingilis dilli tədris ocaqlarının şagirdləri aktivlik göstərirlər. Amma bununla belə bu bayramın bizim mədəniyyətimizlə, hümanizmlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onun tarixi, mənası, daşıdığı ideya barədə əvvəlki illərdə dəfələrlə söhbət açdığımızdan bu dəfə ona toxunmuruq. Sadəcə, “Halloween” geniş şəkildə qeyd edilməsinə diqqətinizi çəkmək istədik.
Son illər bizə sırınan “cadugərlər bayramı”ndan niyə xilas ola bilərik?
“Bunun qarşısını Elm və Təhsil Nazirliyi, rayon təhsil idarələri almalıdır”
Mövzu ilə əlaqədar AMEA-nın Folklor İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elyar İslamoğlu “Bakı-Xəbər”ə təəssüflə bildirdi ki, son illər “Halloween”in geniş şəkildə qeyd edilməsi diqqəti cəlb edir. “Müşahidələrim nəticəsində görürəm ki, “Halloween”in keçirilməsinin miqyası ili-ildən daha da genişlənir. Bu bayramı qeyd edənlərin sayı daha da çoxalır. Bilməliyik ki, “Halloween” bizim milli mentalitetimizə, adət-ənənələrimizə yaddır. Mən bir ziyalı kimi, bu bayramın ölkəmizdə qeyd edilməsini və şagirdlərin də ora cəlb edilməsini məqsədəuyğun saymıram. Çünki onda bizim nə tarixi keçmişimiz yaşayır, nə milli adət-ənənələrimiz var. Bizim özümüzün ilaxır çərçənbəmiz, Novruz, Çillə, Xıdır Nəbi və başqa qədim bayramlarımız var. Qurban və Ramazan bayramları da dini bayramlar olaraq hər il xalqımız tərəfindən qeyd edilir. Bu bayramların qeyd olunması xalqımızın adət-ənənələrinin, tarixinin, keçmişimizin yaşadılması üçün çox vacibdir. Bu bayramda bizim xalqımızın tarixi, adət-ənənələri, bayram mədəniyyəti, milli geyimlərimiz nümayiş olunur. Bizim ənənəvi milli və dini bayramlarımız öz həyat tərzimizi ifadə edir... “Halloween”i qeyd edənlərin sayının ili-ildən artmasına gəlincə, bunun qarşısını Elm və Təhsil Nazirliyi, rayon təhsil idarələri almalıdır. Çünki bu bizim adət-ənənəmizə, milli mentalitetimizə ziddirsə, onun ili ildən daha geniş səviyyədə keçirilməsi bizim milli və dini bayramlarımızı sıxışdıracaq”.
E.İslamoğlunun sözlərinə görə, “Halloween”in məktəblərdə, yaxud şagirdlərin iştirakı ilə restoranlarda, hansısa mərkəzlərdə keçirilməsi Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən qadağan edilməlidir. E.İslamoğlunun fikrincə, “Halloween” iştirakçılarının maskaları da, bəzi əşyalar da azyaşlı uşaqlara qorxu yaşadır. “Bu “cadugər bayramı” olduğu üçün hazırlanan maskalar, əşyaşlar çox qorxulu formada hazırlanır və onlar uşaqların psixikasına da ciddi təsir edir. Bu həm də azyaşlılar arasında cinayətkarlığın, narkotik aludəçiliyinin artmasına, pis vərdişlərin yayılmasına rəvac verə bilər”.
Alim hesab edir ki, bu kimi yad təzahürlər məktəblərə buraxılmamlıdır. O, hesab edir ki, məktəblərdə bizi keçmişimizə, özümüzə qaytaran bayramlarımız keçirilməlidir.
İradə SARIYEVA
