İşsizlik Azərbaycanda əhalinin ən çox dilə gətirdiyi sosial problemlərdəndir. Rəsmi rəqəmlərə görə, ölkədə işsizlik səviyyəsi 6 faiz civarındadır. Əmək Bazarı və Sosial Müdafiə Məsələləri üzrə Milli Observatoriyanın İdarə Heyəti sədrinin müavini Sənnur Əliyev bu günlərdə media nümayəndələrinə açıqlamasında deyib ki, Azərbaycanda əmək bazarında işəgötürənlərin tələb etdiyi ortalama yaş 33-dür.
Xanımlarda tələb olunan ortalama yaş 30, kişilərdə isə 35-dir. Əmək bazarına yeni daxil olan 20-25 yaş arası şəxslərin isə hər 25 nəfərindən biri iş tapa bilər. 45 yaşdan yuxarı şəxslərin iş tapmaq imkanı da azalır.
Bəs yaşı 45-i keçmiş iş axtaran, işə ehtiyacı olan insanlar nə etsin?
“Gənclər iş təcrübəsinə malik olmadıqları, orta yaş və yuxarı həddə olanlarsa “qocalıq” bəhanəsilə işə qəbul edilmir və belə insanlar faktiki maddi sıxıntı içində yaşayır”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bildirdi ki, qadınların işə qəbulunda ortalama 30 yaş həddi tələbi, əlbəttə ki, onlara qarşı diskriminasiyadır. Bu yaş həddində olanlar adətən ya dayə, ya da satıcı işinə qəbul edilir. Ona görə gənc xanımları istəyirlər, çünki iş şəraiti ağır olur: “Satıcılar 12 saat fasiləsiz çalışır. Dayələr də səhərdən axşamadək. Bəzən günün 24 saatı. Gənc xanım lazımdır ki, ağır iş şəraitinə dözə bilsin. Təqaüd yaşı yaxınlaşanların iş tapması isə lap çətindir. Hətta onları xadiməliyə də çətinliklə qəbul edirlər, bu əsasla ki, iş şəraitinin ağırlığına tab gətirə bilməz. Nəticədə gənclər iş təcrübəsinə malik olmadıqları, orta yaş və yuxarı həddə olanlarsa “qocalıq” bəhanəsilə işə qəbul edilmir və belə insanlar faktiki maddi sıxıntı içində yaşayır. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda əmək bazarının şərtlərinin dəyişdirilməsi, insanların iş yeri tapmasına kömək məqsədilə Milli Məclisə təkliflər verilməli və ali qanunverici orqan bu məsələdə vətəndaşların hüquqlarının təminatına çalışmalıdır".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, iş yerlərində yaş məhdudiyyəti, ora müraciət edən şəxsin sağlamlığında problem yoxdursa, o zaman hər kəs çalışa bilər. Azərbaycan qanunvericiliyində bu münasibət məsuliyyət yaradır: “Ümumiyyətlə, yaş məhdudiyyəti ilə bağlı ortaya atılan bəhanələrin qarşısının alınmasının hüquqi yolları var. İstənilən şəxs işlə təmin olunmaq üçün müraciət etdiyi zaman ona göstərilən ayrıseçkiliyə görə məhkəməyə müraciət edə bilər. Amma bir çox hallarda işəgötürənlər müraciət edən şəxsi işlə təmin etmək istəməyəndə ona yaşını deyil, digər bəhanələr də gətirə bilirlər”.
Günel CƏLİLOVA
