Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən 9-cu siniflərin buraxılış imtahanında xarici dil fənninə müəyyən dəyişikliklər edilib. Belə ki, dinləyib-anlama bloku üzrə 4 qapalı, oxuyub-anlama bloku üzrə 7 qapalı, 1 açıq tipli (seçim), ümumi dil biliyini yoxlayan blok üzrə 11 qapalı, 1 açıq tipli (seçim) test tapşırığı, yazı bloku üzrə isə 1 tapşırıq təqdim olunur.
Oxuyub-anlama bloku üzrə bilik və bacarıqların yoxlanılması 2 hissədən ibarətdir. Birinci hissə 3 kiçik həcmli mətn və hər birinə aid bir sual, ikinci hissə isə, əvvəlki illərdə olduğu kimi, bir mətn və 5 sualdan ibarətdir.
Buraxılış imtahanında test tapşırıqlarına edilən dəyişiklik valideynlər və şagirdlər tərəfindən narazılıqla qarşılanıb.
“14-15 yaşlı uşaq bir imtahanda həm listinq, həm readinq, həm writing, həm qrammatika və s. bilməli, bacarmalı və …”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, DİM IX sinif şagirdləri üçün keçiriləcək buraxılış imtahanında növbəti dəfə, son 3 ildə 4-cü dəfə dəyişiklik edib: “IX sinif şagirdləri bu ildən xarici dil fənnindən 3 şəkil əsasında 5 cümləlik mətn qurmalıdır. Düzdür, bu, 2008-ci idən orta məktəblərdə tətbiq edilən kurikulum standartlarında nəzərdə tutulub və şagird məzmun xəttinin alt standartına görə, hətta aşağı siniflərdən şəkil əsasında cümlə qurmağı bilib bacarmalıdır. IX sinif buraxılış imtahanını verən şagirdə imtahandan sonra diplom vermək lazımdır. Bu şagird 3 saat ərzində 3 fərqli fənnin azı 12 standartını, yüzlərlə alt standartını reallaşdırmalıdır. 3 saat ərzində bu 14-15 yaşlı uşaq 85 test tapşırığında açıq, qapalı, situasiya sualları ilə yüzlərlə alt standartı tətbiq etməlidir. Guya bu suallarla minimum bacarıqlar yoxlanılır? Bu qədər çətin imtahanla biz nəyə nail olmaq istəyirik? Onsuz da şagird orta məktəbdə KSQ, BSQ ilə bu biliklərin yoxlamasından keçib, bir də azyaşlı uşaqları belə çətin imtahana niyə salırıq? Dünyanın hansı ölkəsində IX sinif şagirdinə belə işgəncə verilir?
İngilis dili fənni orta məktəbdə bir sinif üzrə 2-3 dərs tədris olunur. Təsəvvür edin 14-15 yaşlı uşaq bir imtahanda həm listinq, həm readinq, həm writing, həm qrammatika və s bilməli, bacarmalı və 1 saat ərzində tətbiq etməlidir.
Bu ağır imtahanlarla biz hədəf olaraq qarşıya qoyduğumuz şəxsiyyəti formalaşdıra bilmərik. Bu ona bilik vermək deyil, bu, uşaqları repetitorlara, hazırlıq kurslarına yönəltməkdir”.
Ekspert son 5 ildə keçirilən IX siniflər üzrə buraxılış imtahanlarının nəticələrini təhlil etməyə çağırıb: “Xarici dil üzrə nəticələr çox aşağıdır. İmtahanları çətinləşdirməklə biz keyfiyyəti qaldıra bilmərik”.
Günel CƏLİLOVA
