Yeni tədris ilinin başlanması ilə ümumtəhsil müəssisələrində şagird sıxlığı problemi yenidən gündəmə gəlib. Bu gün Bakı və Abşeronda yerləşən məktəblərdə şagird sayı 40 nəfərdən çoxdur. Hətta vəziyyət o həddə çatıb ki, bəzi məktəblərdə şagird sıxlığı olan siniflər digər məktəblərə köçürülür. Bu problem illərdir müzakirə olunur, ancaq məktəblərdə şagird sıxlığı həll olunmur.
Milli Məclisin payız sessiyasının ötən plenar iclasında deputat Rauf Əliyev siniflərdə şagird sıxlığından şikayətlənib. O bildirib ki, bir sinifdə 40-50 nəfər oturubsa, o təhsildə keyfiyyətdən danışmaq çox çətindir.
Millət vəkili aidiyyəti qurumlara müraciət edərək, problemi aradan qaldırmaq üçün növbəti ildən məktəblərdə yeni korpusların tikilməsini təklif edib.
Məlumat üçün bildirək ki, 2020-ci ildə Nazirlər Kabineti "Dövlət ümumi təhsil müəssisəsində siniflər üzrə şagird sıxlığı normaları"nın təsdiq edilməsi haqqında" qərarı təsdiqləyib. Həmin qərarda dövlət ümumi təhsil müəssisəsində siniflər üzrə şagird sıxlığı normaları öz əksini tapıb. Burada qeyd olunur ki, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində bir sinifdə şagirdlərin sayı 30 nəfərdən çox olduqda və ya şagirdlərin bir sinifdə tədrisinə sinif otağının ölçüsü imkan vermədikdə, həmin sinif üzrə ikinci paralel sinif təşkil edilir. Tədris ilinin birinci yarısında hər hansı bir səbəbdən sinifdə şagirdlərin sayı 3 nəfərdən çox azaldıqda və ya artdıqda, sinif bu Normalarla müəyyən edilmiş say həddində birləşdirilir və ya paralel sinif təşkil edilir. Tam orta təhsil səviyyəsində təmayül siniflər 15 nəfərdən az və 20 nəfərdən çox olmamaqla təşkil edilir. Eyni təmayül sinfində şagirdlərin sayı 20 nəfərdən çox olduqda paralel siniflər təşkil edilir. Tədris ili ərzində təmayül sinfində şagird sayının azalması bu sinfin həmin və ya növbəti tədris ilində fəaliyyətinin davam etdirilməsinə, həmçinin tədris planı ilə müəyyən edilmiş müvafiq fənlərin tədrisində iki qrupa bölünməsinə məhdudiyyət yaratmır.
Bəs, şagird sıxlığının aradan qaldırılması üçün hansı addımları atmaq lazımdır? İllərdir həllini tapmayan problemdən xilas yolu varmı?
“Hər sinifdə 20, maksimum 25 şagird olmalıdır, bundan artıq məktəblinin olması…”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirdi ki, hər sinifdə 20, maksimum 25 şagird olmalıdır. Bundan artıq şagirdin bir sinfə cəlb olunması yolverilməzdir: “Bir sinifdə 25 şagird təhsil alırsa, həmin sinifdə tədris prosesini səmərəli qurmaq mümkündür. Sinifdə şagird sayı 30-u keçərsə, onda ikinci sinif açılmalıdır. İkinci sinif açılmalıdırsa, ora yeni müəllim təyin olunmalıdır. Hesab edirəm ki, pedaqoji tələb yerinə yetirilməlidir. Azərbaycanın təhsillə bağlı zəngin təcrübəsi var, bundan istifadə edilməlidir. Bəzən deyirlər ki, hansısa ölkədə bir sinifdə 30-40 şagird təhsil alır. Bəlkə həmin sinifdə şagirdlərə sadəcə olaraq ümumi məlumat verirlər? Öz təcrübəmizə, elə qanunumuza görə, bir sinifdə 25 nəfər şagird olmalıdır. Təhsilin məqsədi gənclərə müəyyən biliklər, vərdişlər öyrətməkdir. Sinifdə şagird sayı çox olanda bu vərdişlər ötürülmür. Sinifdə sıxlıq nəticəsində səs-küyün səviyyəsi qalxır, dərsin səviyyəsi sıfıra enir. Məktəblərdə dərs elə təşkil edilməlidir ki, biliyin ötürülməsi maksimum səviyyədə mümkün olsun”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, təhsilin keyfiyyətinin artırılması və yüksək nəticələr əldə olunması üçün rayon mərkəzlərində nümunəvi liseylər yaradılmalıdır: “Düşünürəm ki, optimallaşdırılma nəticəsində gənc kadrlara şərait yaradılmalı, yaşlı müəllimlərin fəaliyyəti isə bacarıq və qabiliyyətə görə tənzimlənməlidir. Xarici ölkələrdən nümunə olaraq deyim ki, Türkiyədə bir müəllimə düşən şagirdlərin sayı 25, Rusiyada 18, Koreyada 35 nəfərdir”.
Günel CƏLİLOVA
