Məlumdur ki, tikinti şirkətlərinin bir çoxu binanı tikib başa çatdırdıqdan sonra orada yaşayan insanlara xidmət göstərmək üçün müxtəlif xidmət birlikləri də yaradırlar. Binada yaşayan insanlar da hər ay yaşayış sahəsinin kvadratmetrinə görə onlara müəyyən miqdarda pul ödəyirlər.
Ödənilən pulun qarşılığında hansı işlərin görülüb-görülmədiyi barədə sakinlərə məlumat verilmir. Təbii ki, bu da sakinlərin haqlı narazılığına səbəb olur.
Həmçinin, binada hər hansı bir problem yarananda tikinti şirkətinin yaratdığı xidmət qurumları bəzən heç bir işə yaramır. Bir sözlə, Bakıdakı çoxmərtəbəli binalarda idarəetmə problemi bitmir.
“Sakinlər toplanıb öz aralarında mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyətini qurmalı və binanın idarə edilməsini özləri həyata keçirməlidir”
Iqtisadçı Kamran Məmmədli qeyd etdi ki, respublika ərazisində inşa edilmiş çoxmənzilli binalarda kommunal xidmətlərə görə qiymətlər çoxmənzilli olmayan binalardakı qiymətlərdən xeyli bahadır. Azərbaycan qanunvericiliyində binaların kommunal xidmətləri üzrə tariflərin müəyyənləşdirilməsi nəzərdə tutulmayıb. Bu baxımdan da dövlət tərəfindən sözügedən tariflərə müdaxilə edilmir: “Hər bir mənzil tikinti korperativi öz balansında olan binalar üçün kommunal xidmətlərə görə tariflər hazırlayıb. Əslində həmin tariflər binaların sakinləri ilə razılaşdırma əsasında müstəqil və sərbəst şəkildə hazırlanmalıdır. Lakin təəssüflər olsun ki, qanunvericilik əsasında konkret qaydalar müəyyənləşdirilmədiyi üçün MTK–lar qiymətləri özlərinə münasib formada hazırlayırlar. Ona görə də həmin qiymətlər ayrı-ayrı binalar üzrə yüksək olmaları ilə fərqlənir. Üstəlik, bu məsələdə sakinlərin alıcılıq və ödəmə qabiliyyəti nəzərə alınmır. Bu baxımdan da kommunal xidmətlər üzrə borclar yaranır və son nəticədə MTK-larla sakinlər arasında ciddi narazılıqlar və narahatlıqlar yaşanır. Ümumiyyətlə, MTK-ların binaları idarə etməsi qanunsuzdur”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bu gün çoxmənzilli binalarda parkinq problemi yaşanır. Bina sakinləri avtomobil saxlamaq üçün MTK-ya ayrı məbləğ ödəyir. Bu isə qanunsuzdur: “Məlumat üçün bildirim ki, Azərbaycan Respublikası Mənzil Məcəlləsinin 35-ci maddəsinə əsasən, yaşayış binasının tərkib hissəsinin mülkiyyətçilərinə həmin binada mənzillərin hissəsi olmayan və binada birdən artıq sahəyə xidmət etmək üçün nəzərdə tutulan obyektlər (habelə yaşıllaşdırma və abadlaşdırma elementləri də daxil olmaqla binanın yerləşdiyi torpaq sahəsi və s.) ümumi paylı mülkiyyət hüququ ilə mülkiyyətçilərə məxsusdur. mumi paylı mülkiyyət hüququ ilə mülkiyyətçilərə məxsus olan həyətyanı torpaq sahələrinin ölçülərin kiçik olması hər bir mənzil mülkiyyətçisinin parklanma xidmətindən istifadəsində çətinliklər yaradır”.
Ekspertin dediyinə görə, bu gün təzə tikilən binaların yük liftindən istifadə mümkünsüzdür: “Məlumdur ki, təmir materiallarının mənzillərə qaldırılması üçün yalnız yük qaldırıcı “lebyodka”lardan istifadə olunmasına icazə verilir. Ancaq binaya nəzarət edən şəxslər həmin liftdən istifadə üçün sakinlərdən əlavə ödəniş tələb edir. Komendantlar, bina rəisləri, MTK rəhbərliyi hesab edir ki, evini təmir etdirməyə maddi imkanı çatırsa, “lebyodka” üçün də pulu ödətdirə biləcəklər. Ancaq MTK sahibi nəzərə almalıdır ki, bina sakini həmin liftdən ödənişsiz istifadə etməlidir, bu onun haqqıdır. Sakin pul verib mənzil alırsa, istənilən liftdən də istifadə edə bilər. Buna görə vətəndaşdan pul tələb edilməsi düzgün deyil. Ümumiyyətlə, bu sahədə yaşanan problem həll etmək üçün sakinlər toplanıb öz aralarında mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyətini qurmalı və binanın idarə edilməsini özləri həyata keçirməlidir”.
Günel CƏLİLOVA