Şagirdlərin təhsildə əldə etdikləri nailiyyətlərin qiymətləndirilməsi tədris prosesinin əsas hissəsini təşkil edir. Danılmaz faktdır ki, şagirdlərin qiymətləndirilməsi həm müəllim, həm valideyn, həm də şagirdlərin özü üçün əhəmiyyətlidir.
Ancaq son günlər sosial şəbəkədə valideynlər müəllimlərin “Məktəbli kitabçası”na heç nə yazmadıqlarını qeyd edirlər. Valideynlər bildirirlər ki, müəllimlər artıq qiymətləndirmənin nəticəsinin müəllim və valideyn arasında körpü rolunu oynayan gündəliyə yazılmayacağını deyiblər. Təhsil Nazirliyinin sözçüsü Cəsarət Valehov da feysbukda yazılanlara münasibət bildirərək qaydaların tətbiqi ilə bağlı yayılan məlumatları təsdiqləyib.
Maraqlıdır, valideyn övladının təhildəki bacarığının qiymətləndirilməsindən necə məlumat alsın? Onun gündəlik dərsə hazırlıq səviyyəsini hansı vasitə ilə öyrənsin?
“Məktəbdaxili qiymətləndirmə milli kurikulumun məzmun standartlarına əsaslanır”
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov bildirdi ki, məktəbdaxili qiymətləndirmə milli kurikulumun məzmun standartlarına əsaslanır: “Şagird nailiyyətlərinin və irəliləyişlərinin monitorinqinə, şagirdin fəaliyyətinin təhsil standartlarına uyğunluğunun müəyyənləşdirilməsinə və ümumtəhsil pillələri üzrə buraxılış imtahanlarının aparılmasına xidmət edir. Şagird nailiyyətlərinin qiymətləndirilməsi standartları gözlənilməklə tədrisin təkmilləşdirilməsi üçün qarşıya məqsədlər qoyur, onlara nailolma istiqamətində əldə edilən irəliləyişləri qiymətləndirir, məktəblərin, qrupların və fərdlərin fəaliyyətlərinin monitorinqini həyata keçirərək nəticələr arasında müqayisələr aparır. Ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlərin bilik və bacarıqlarının qiymətləndirilməsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 13 yanvar tarixli 9 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ümumi Təhsildə Qiymətləndirmə Konsepsiyası”, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 03 iyun 2010-cu il tarixli, 103 nömrəli qərarı ilə təsdiq olunmuş “Ümumi təhsilin dövlət standartları və proqramları (kurikulumları)” və Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Kollegiyasının 2018-ci il 28 dekabr tarixli 8/1 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Ümumi təhsil pilləsində təhsilalanların attestasiyasının (məktəbdaxili qiymətləndirmənin) aparılması Qaydası” əsasında həyata keçirilir. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ümumtəhsil pilləsində təhsilalanların attestasiyasının aparılması qaydaları dəfələrlə dəyişib. Əsas dəyişiklik summativ qiymətləndirmədə olub. Dəyişiklikləri nəzərdə tutan yeni qaydalara əsasən, bütün qiymətləndirmələr, əməliyyatlar məhz 100 bal üzrə hesablanır. Məktəb jurnallarında bir sütunda bal, digər sütunda isə qiymət yazılır. 0-30 bal “2”, 30-60 bal “3”, 60-80 bal “4” və 80-100 bal isə “5”-dir. Şagirdlərin illik yekun qiyməti məhz onun il ərzində topladığı ballar əsasında çıxarılır”.
Ekspert hesab edir ki, dəyişikliklər şagird gündəliklərində də öz əksini tapmalıdır: “Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 29 sentyabr tarixli 361 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında ümumi təhsilin dövlət standartları” mövcud qiymətləndirmə sənədi qəbul olunub ki, bunun da birdəfəlik və ciddi şəkildə təkmilləşdirilməsinə böyük ehtiyac var. Yalnız qiymətləndirmə mexanizmini sadələşdirmək yolu ilə təkmilləşdirmək sayəsində şagirdləri psixoloji gərginlikdən, müəllimləri isə ağır yükdən azad etmək olar”.
Günel CƏLİLOVA
