Xəbər verdiyimiz kimi, Gədəbəyin icra başçısı Orxan Mürsəlov rayon məktəblərində şagirdlərin dərsə davamiyyəti və dərs prosesinin hansı səviyyədə təşkil edilməsini öyrənmək məqsədilə Arıqıran və Alnabat kənd tam orta məktəblərində qəfil yoxlama keçirib.
Yoxlama zamanı Arıqıran kənd məktəbində 1-ci növbə dərs saatında 201 şagirddən yalnız 55-i siniflərdə olub. Bundan başqa, məktəbdə nə direktor, nə də müəllim yerində tapılıb. Həmçinin, 11-ci siniflər üzrə 55 şagirddən heç biri məktəbdə olmayıb.
Qeyd edək ki, bu problem tək Gədəbəydə deyil, ölkənin əksər təhsil müəssisələrində yaşanır. Bu problemin yaranmasının səbəbi nədir və necə həll olunmalıdır?
Kamran Əsədov: “Biz buna görə Gədəbəyin icra başçısına təşəkkür etməliyik, uzun illərdir deyirik və xüsusilə də…”
Təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov qeyd etdi ki, şagirdlərin repetitor yanına getməsi, müəllimlərin də repetitorluq üçün getməsi nəticəsində məktəb boş qalır və bu, birmənalı şəkildə belədir: “Biz buna görə Gədəbəyin icra başçısına təşəkkür etməliyik. Uzun illərdir deyirik və xüsusilə də son iki il ərzində ümumtəhsil məktəblərində şagirdlərin davamiyyəti çox aşağı düşüb. Buna Elm və Təhsil Nazirliyi göz yumur. Bu gün bütün özəl sektorun ödədiyi vergidən Azərbaycan təhsilinin saxlanmasına 4 milyard manatdan artıq vəsait ayrılır. Ancaq bu vəsaiti nazirlik qrant və digər layihələrlə göyə sovurur. Həmin məktəbin təmirinə, yaxud qrant layihələrə nə qədər vəsaitin ayrıldığını görmək olar. Bu məktəblər ETN tərəfindən seçilib, xüsusilə diqqət və qayğı göstərilən məktəblərdir. Yəni hansısa valideynlərdən pul alınıb şagirdlər o məktəblərə göndərilir, başqa sözlə desək, uşaqların adı məktəbdə gedir, özləri isə yoxdur. Mən əminliklə deyirəm ki, ali məktəblərə keçirilən qəbul imtahanlarında 600-dən çox bal toplayan abituriyentdən son oxudugu məktəbin yerini soruşsaz əksəriyyəti bilməyəcək. Çünki adları məktəbdə gedir, özləri isə hazırlıq kurslarında, repetitor yanındadırlar. Ancaq dövlət büdcəsindən müəllimə, direktora maaş ayrılır”.
Ekspertin fikrincə, məktəblərin girişində turniketlər quraşdırılımalıdır: “Şagird məktəbə gələrkən birmənalı şəkildə əlini vuraraq əl izi ilə orada olduğunu təsdiqləməlidir. Bu gün davamiyyət yoxlanılmır, mexanizm həyata keçirilmir. 9-cu sinifi qurtarandan sonra, statistikaya baxsaq, şagirdlər kütləvi şəkildə rayon məktəblərinə gedirlər. Direktorlarla razılıq əldə edilir, artıq 9-cu sinifdən sonra uşaqlar qəbul imtahanlarına hazırlaşırlar. Bu gün Azərbaycan məktəbi uşaqların repetitor yanına getməsinə maneədir. Nazirlik də bu maneəni aradan qaldırır”.
Aytəkin Kamranqızı: “Məktəblərdə davamiyyət yoxdur, bu, məktəblərin deqradasiyası deməkdir”
Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bildirdi ki, bu hal sadəcə Gədəbəydə deyil, ölkənin bir çox region və kəndlərində müşahidə olunur: “Kənd məktəblərinə nəzər salsaq, orada vəziyyətin nə qədər acınacaqlı olduğunu görmək olar. Danılmaz faktdır ki, dövlət ümumi təhsil müəssisələrinin 80%-də dərsin keyfiyyəti aşağıdır. Valideyn isə övladının yaxşı məktəbdə daha keyfiyyətli tədris almasını, ona yaxşı müəllimlərin dərs keçməsini istəyir. Bu kimi səbəbləri əsas götürərək valideynlər övladlarını kursa, repetitora yönləndirirlər ki, həmin şagird daha yaxşı balla universitetə qəbul olunsun, yüksək nəticə ilə xaricdə təhsil imkanı qazansın”.
Ekspertin sözlərinə görə, məktəblərdə davamiyyət yoxdur. Bu, məktəblərin deqradasiyası deməkdir. Bunun qarşısı alınmalıdır. Davamiyyətlə bağlı çox ciddi tədbirlər görülməlidir.
Günel CƏLİLOVA
