Bakıda narkotik satışı ilə məşğul olan qadının məhkəmədə ifadəsi valideynlər arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Belə ki, 20 yaşlı Günay Quliyevanın (ad-soyad şərtidir) Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində məktəblərin ətrafında narkotik satışı ilə məşğul olduğunu söyləməsi övladı məktəbli olan valideynlərin təşvişinə səbəb olub.
Narkokuryer Binəqədi qəsəbəsindəki 179 saylı tam orta məktəbin qarşısında dayanmaqla 7-8-ci sinif şagirdlərinə narkotik maddəni əvvəlcə konfet adıyla pulsuz verdiyini, onlarda asılılıq yarandıqda isə hər bir həbi 15-20 manata satdığını bildirib.
O, bu səbəbdən hətta uşaqların valideynləri tərəfindən döyüldüyünü də qeyd edib. İş materiallarında təqsirləndirilən şəxsin məktəbin qarşısında narkotik vasitə dövriyyəsi ilə məşğul olması öz təsdiqini tapıb. Şagirdləri "ağ ölüm"ün girdabına salan qadın həbs olunsa da, narkotik maddələrin digər məktəblərin ətrafında, şagirdlər arasında satışının davam etdiyi istisna deyil.
Adıçəkilən məktəbdə baş vermis hadisə ondan xəbər verir ki, 179 saylı orta məktəbdə təhlükəsizlik qaydalarına tam riayət edilmir. Ümumiyyətlə, təhsil müəssisələrində təhlükəsizlik qaydalarına tam olaraq necə riayət edildiyi valideynləri və ictimayyəti narahat edir.
179 saylı məktəb - Bəyaz Məhərrəmova: “Məktəb ciddi mühafizə olunur”
179 saylı məktəbin direktoru Bəyaz Məhərrəmova qeyd etdi ki, məktəb ciddi mühafizə olunur: "Biz məktəbin daxilinə cavabdehik. Məktəbimizdə 100-dən çox kamera var. Narkotik maddələrin zərəri barədə şagirdlər arasında maarifləndirmə tədbirləri aparılır. Məktəbimizin psixoloqu daim şagirdlərlə narkomaniyanın zərəri barədə məlumatlar verir. Valideynləri belə heç bir vacib işi olmadan məktəbə buraxmırıq. Bu hadisədə məktəbimizin adının hallanması diqqəti başqa yerə yönəltmək də ola bilər. Məktəbin şagirdləri arasında narkotik maddə aludəsi yoxdur. Şagird məktəbin qapısından içəri daxil olan andan biz ona cavabdehik. Amma şagirdlərin üzərində valideyn nəzarəti də olmalıdır. Valideynlər övladlarının dərsdən çıxdıqdan sonra hara getdiyi, evdə davranışlarına ciddi nəzarət etməlidirlər. Bu məsələdə həm məktəb, həmçinin də valideyn məsuliyyəti olmalıdır ki, şagirdlər zərərli vərdişlərə aludə olmasın”.
Emil Maqalov: “Məktəblərdə araşdırma aparmaq və bu uşaqları seçib onlarla maarifləndirici söhbət aparmaq lazımdır”
Narkomaniya üzrə ekspert Emil Maqalovun sözlərinə görə, hüquq-mühafizə orqanları bu istiqamətdə kompleks tədbirləri davam etdirsə də, cəmiyyətin sosial bəlası olan narkomaniya ilə mübarizə təkcə onların vəzifəsi deyil: “Uşaqlara nəzarət etmək və onları narkotik ticarətçilərindən qorumaq valideynlərin vəzifəsidir. Amma əksər ailədə hər iki valideyn çörək dalınca evdən çıxır. Səhər-gedib, axşam gəlir və mütəmadi olaraq uşaqlarına vaxt ayırıb, onların tərbiyəsi ilə məşğul ola bilmir. Bəzi ailələrdə daxili konfliktlər olduğu üçün bu məsələlər diqqətdən kənar qalır. Bəzi ailələrdə isə valideynlər savadsız olur, heç özləri də narkomaniya nədir, o, hansı bəlalara səbəb olur, bilmir. Buna görə də yük uşağın, yeniyetmənin getdiyi məktəbin üzərinə düşür. Hesab edirəm ki, məktəblərdə şagirdlər üçün təşkil edilən antinarkomaniya tədbirlərinə yanaşma dəyişilməlidir. Bu iş də məktəb psixoloqlarına həvalə olunmalıdır. Təbii ki, min nəfər şagirdi olan məktəbdə bir psixoloq varsa, o məktəbin şagirdləri çox asanlıqla narkotacirlərin toruna düşəcək. Məktəblilər narkomaniya barədə düzgün məlumatlandırılmalı, onlara narkomaniyanın düçar etdiyi bəlalar aşılanmalıdır. Çətin tərbiyə olunan uşaqlarla onların dilində danışmaq və narkomaniyanın nə qədər təhlükəli və zərərli bir vərdiş olduğunu başa salmaq lazımdır. Baxın, məktəblərdə keçirilən antinarkomaniya tədbirlərində əksərən tərbiyəli, nizam-intizamlı uşaqlar dəvət olunur, onlarla diskussiya aparılır. Hansı ki, o uşaqların gələcəkdə narkomaniya qurbanı olma ehtimalı çox azdır. Bizim hədəf kütləmiz çətin tərbiyə olunan və zərərli vərdişlərə meyilli olan uşaqlar olmalıdır. Məktəblərdə araşdırma aparmalı və bu uşaqları seçib onlarla maarifləndirici söhbət aparmaq lazımdır. Bu işdə də dediyim kimi əsas yük məktəb psixoloqlarının üzərinə düşür. Bir məktəbdə oxuyan min uşaq arasından hansının zərərli vərdişlərə meyilli olduğunu, hansının narkotik maddə satışı ilə məşğul olan insanların “tələ”sinə tez düşəcəyini ancaq psixoloqlar bilər. Bunun üçün də daimi olaraq uşaqlarla söhbət aparıb, onların xarakterinə bələd olmalıdır”.
Elmar Nurəliyev: “Məktəblərdə təhlükəsizlik məsələsinə həssas yanaşılmalıdır”
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elmar Nurəliyev bildirdi ki, məktəblərdə təhlükəsizlik məsələsinə həssas yanaşılmalıdır: “Orada təhsil alan şagirdlərin yaşları nəzərə alınmalıdır. Çünki onlar təhlükə anında düzgün davranış sərgiləyə bilməzlər. Hesab edirəm ki, məktəblərdə təhlükəsizliklə bağlı ümumi bir konsepsiya olmalıdır. Həmin konsepsiyaya uyğun təhlükəsizlik təmin edilməlidir. Xüsusi məktəblərdə bu sistemlər var və təhlükəsizliyə ciddi riayət edilir. Ümumiyyətlə, məktəblərdə daxili rejim yaradılmalıdır. Gündəlik inzibati işçilərdən növbətçilər təyin edilməli, yaxud mühafizə idarəsi, şirkətlərlə əlaqə yaradılmalıdır. Nəticədə təhsil ocağında təhlükə olan zaman yaxınlıqdakı polis bölməsi məlumat alacaq. Burada uşaqların fövqəladə vəziyyətdə, ərazidə şübhəli şəxslər gördükdə nə etməli olması da önəmlidir. Bu zaman baş verə biləcək halların qarşısı zamanında alınacaq”.
Kamran Əsədov: “Məktəblərdə narkomaniya barədə şagirdlərə düzgün məlumat verilmir”
Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov bildirdi ki, məktəblilərin narkotik maddələrin təsiri altına düşməsinin qarşısının alınması üçün məktəblərdə ciddi maarifləndirmə tədbirləri aparılmalıdır: “Narkokuryerlərin hədəf olaraq məktəblərin ətrafını seçməsi təsadüfi deyil. Onlar bu yolla narkotik maddələrin zərəri barədə məlumatsız olan şagirdləri daha tez tora sala bilirlər. Ona görə də məktəblərdə narkotik maddələrin zərərləri barədə ciddi maarifləndirmə işləri aparılmalıdır. Təəssüf ki, bu gün məktəblərdə bu iş çox zəifdir. Elm və Təhsil Nazirliyi ən çox narkomaniya ilə bağlı maarifləndirici layihələrə qrant ayırır. Amma bu layihələri öz dost-tanışlarına həvalə etdiklərindən, layihələr formal icra olunur. Narkomaniya barədə şagirdlərə düzgün məlumat verilmir. Bəzən narkomaniyaya qarşı elə şəkillər təqdim edirlər ki, əksinə, şagirdlərdə bu maddələrə həvəs oyadırlar. Layihələrin icrası zamanı bu məsələlər diqqətdə saxlanılmalıdır. Uşaqların gözü qarşısında narkomaniyanın məhv etdiyini əks etdirən səhnələr canlandırılmalı, narkotacirlərin onları bu zərərli vərdişə cəlb etmə yolları izah olunmalıdır. Bundan əlavə şagirdlərin dərsdən yayınmasının qarşısı alınmalıdır".
Ekspert hesab edir ki, məktəblərdə şagirdlərin davranışına da diqqət yetirilməlidir. Çünki narkotik maddə istifadə edən şagirdlərin davranışından bunu sezmək mümkündür.
Günel CƏLİLOVA
