Azərbaycanda aztəminatlı təbəqənin, xüsusilə şəhid ailələrinin, müharibə əlillərinin və veteranların sosial müdafiəsi həmişə diqqət mərkəzində olub. Həssas təbəqə kateqoriyasına aid edilən bu şəxslərin problemləri təkcə dövlət qurumlarını deyil, ictimaiyyəti də yaxından maraqlandırır. Çünki Azərbaycan xalqının onlara vəfa borcu var.
Onu da bildirək ki, 44 günlük Vətən müharibəsində şəhid olan qəhrəmanlarımızın ailələrinin, yaralanan, zərər çəkən mülki vətəndaşların sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, problemlərinin həlli ilə bağlı silsilə addımlar atılıb, müvafiq sərəncam və fərmanlar imzalanıb.
Müharibə iştirakçılarına, qazilərə dövlət tərəfindən yardım və dəstək göstərilir. Ancaq özəl qurumlar və banklar qazi və müharibə iştirakçılarına kredir ayırmır. Son günlər sosial şəbəkələrdə I qrup əlillərin kredit almaq imkanlarının məhdudlaşdırılması barədə xəbərlər yayılıb. Onu da qeyd edək ki, Birinci Qarabağ müharibəsi və 44 günlük Vətən müharibəsi iştirakçıları arasında I qrup əlillər yetərincədir.
Maraqlıdır, banklar bu kateqoriyadan olan şəxslərə niyə kredit vermir?
Davud Rəhimli: “Müharibə əlillərinin kreditdən yararlana bilməsi üçün güzəşt tətbiq olunmalıdır”
Əlil Təşkilatları İttifaqının prezidenti Davud Rəhimli bildirdi ki, qanunvericiklikdə əlilliyi olan şəxslərə kredit verilməməsi ilə bağlı qadağa yoxdur: “Hər hansı bankın daxili sənədində də belə bir qadağa yoxdur. Ancaq bank kommersiya təşkilatı olduğu üçün bəzi kriteriyaları nəzərə alır. Bu kriteriyalara hansı şəxslərin krediti qaytara bilmək imkanının olduğu aiddir. Əlillərin sosial müavinəti və pensiyası banklar üçün uyğun olmadığına görə onlara kredit verilmir. Əgər əlil şəxs 300 -350 manat pensiya və yaxud sosial müavinət alırsa, banklar hesab edir ki, bu şəxslər krediti qaytara bilməz. Kredit verən bankların göstərə, istinad edə biləcəyi heç bir normativ hüquqi baza yoxdur. Lakin bütün hallarda olmasa da, bir çox hallarda əlilliyi olan şəxslərə kredit verilmir. Onu da deyim ki, bu mövzu ilə bağlı rəhbərlik etdiyim təşkilata çoxlu sayda müraciət edilir. Bu problem elə şəkildə həll olunmalıdır ki, pensiya və sosial müavinətlər bankların qoyduğu tələbləri təmin etmək səviyyəsinə çatdırılsın. Belə olarsa əlillər kredit götürə bilər”.
Ekspert hesab edir ki, müharibə əlillərinin kreditdən yararlana bilməsi üçün güzəşt tətbiq olunmalıdır. Birinci variant isə, mövcud vəziyyətə uyğun olaraq, hələ ki, mümkün deyil.
Emil Əliyev: “Pensiya alanlara isə biz kredit verə bilmirik”
Azərbaycan banklarından birinin kredit mütəxəssisi Emil Əliyev bildirdi ki, kredit almaq istəyən əlil istənilən halda iş yerinə malik olmalıdır: “Bizim bankda əlillik üçün alınan müavinət pensiya kimi sayılır. Pensiya alanlara isə biz kredit verə bilmirik. Amma iş yeri varsa, ona kredit ayıra bilirik. Bu vaxt əlilliyi də əlavə gəlir kimi götürürük. Məsələn, 500 manat maaş, 200 manat da pensiya alırsa, biz onu 700 manat gəlir kimi nəzərə alıb kredit veririk. Amma yalnız əlillik müavinəti ilə yaxınlaşan şəxsə kredit ayrılmır”.
Günel CƏLİLOVA
