Sağlam arıqlamaq çəkinin çoxluğundan asılı olaraq müəyyən vaxt, sağlam qidalanma rejiminə uyğunluq və iradə tələb edir. İstər metabolizmanın sürətləndirilməsi fonunda, istərsə də kompleks vitaminlər şəklində hər hansı müalicə gedirsə, bu, həkim-dietoloqun nəzarəti altında aparılmalıdır.
Bu günlərdə xanımların bəlasına çevirilmiş piylənmə ilə mübarizədə, təbii ki, hamının davranışları eyni deyil. Kimisi həkim nəzarətində arıqlamağa çalışarkən, bəziləri idman zallarına üz tutur. Elə insanlar da var ki, daha asan yolla arıqlamağa çalışaraq, müxtəlif dərman preparatlarından istifadə edir. Hazırda müxtəlif şirkətlər tərəfindən ölkəmizə arıqladıcı dərmanlar gətirilir. Bu günlərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Gömrük Komitəsi Əməliyyat-İstintaq İdarəsi tərəfindən Analitik Ekspertiza Mərkəzinə (AEM) məktub əsasında təqdim edilmiş "Fatzorb", "Lipotrim", "Seksualnaya fiqura" və "Jira blokator" adlı məhsulların ekspertizası aparılıb. Ekspertiza zamanı “Güclü təsir edən maddələr və onların külli miqdarının, habelə zəhərli maddələrin siyahıları”nın təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının 18 mart 2016-cı il tarixli 180-VQ №li Qanununa əsasən güclü təsir edən maddələrin siyahısına daxil edilmiş sibutramin adlı maddə aşkar edilib.
Qeyd edək ki, sibutramin, toxluq hissini artıran anoreksigen maddədir, amfetamin törəməsidir. Piylənmənin müalicəsi üçün istifadə olunan dərmanlar qrupuna aiddir və artıq çəkili xəstələrin kompleks baxım terapiyasında istifadə olunur.
Sirr deyil ki, bu cür müxtəlif dərmanların reklamları hər yerdə qarşımıza da çıxır. Bu həblərin istifadəçilərinin sayı azalmır. Özü də hər kəs reseptsiz, istədiyi dərmanı alıb rahatlıqla istifadə edə bilər. Ta ki narahatlıq verənə qədər.
Pərvanə Mustafayeva: “Arıqlamaq üçün olan dərmanlar orqanizmdə xərçəngə səbəb ola bilər”
Həkim ekspert Pərvanə Mustafayeva bildirdi ki, bu dərmanların heç bir tibbi göstərişi yoxdur: "Ayrı-ayrı firmalar tərəfindən istehsal olunub satışa çıxarılır. Amma təbabətdə arıqlama dərmanı istifadə olunmur. İnsan kökəldiyi üçün arıqlamaq istəyir. Ancaq niyə kökəlir? Onun kökəlməsinə səbəb olan faktorlar nələrdir? Bunlar tapılmalıdır. Çünki insanın artıq çəki almasına səbəb olan faktor eyni deyil ki, hamı da eyni dərmanı içib arıqlasın. Kökəlmənin səbəbi tapılmadan belə bir dərmanın istifadəsi sağlamlığa böyük zərbə vurmuş olur. Kökəlmənin səbəbini tapmadan heç bir dərman təyin etmək olmaz. O dərmanlar vasitəsilə arıqlamaq mənə çatmır. Arıqlama dərmanını içib, özünə istədiyin kimi pəhriz qurmağın heç biri düzgün deyil. Arıqlamaq düzgün şəkildə, sağlamlığa zərər vurmadan dietoloqun köməyi ilə ola bilər. O dərmanların hamısına yox deyirəm”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, arıqladıcı dərmanları istifadə etmək düzgün deyil. Əgər arıqlamaq istəyirlərsə, bunun normal üsulları var. Sağlamlığı təhlükə altına atmaqla çəki vermək insana heç nə verməyəcək: “Bu dərmanlar xərçəngə səbəb ola bilər. Xərçəng hüceyrəsi əslində hər bir orqanizmdə var. Bədəndə immun sistemi düşəndə, o mikroblar, hüceyrələr baş qaldırır, bədənin müəyyən hissələrində xərçəng yaradırlar. Ona görə sağlam arıqlamaq lazımdır. Heç bir zərərli hüceyrə, mikrob üçün qidalandırıcı, orqanizmi zəiflədən yer qoymaq lazım deyil”.
Kamilə Həsənli: “Arıqlama dərmanları adı altında insanlara satılan dərmanlar əsasən bədəndə olan suyu çıxarır”
Dietoloq Kamilə Həsənli qeyd etdi ki, arıqlama dərmanları adı altında insanlara satılan dərmanlar əsasən bədəndə olan suyu çıxarır: “Bu tipli dərmanlar bağırsaqları sürətli boşaltmaqla, bağırsaq mikroflorasını pozur. Bağırsaq mikroflorası pozulduqdan sonra isə oradan heç bir mineralın və ya vitaminin sorulması baş vermir. Bu zaman insanlar vitamin çatışmazlığı yaşayır. İnsanlarda “Avitaminoz” olur və saç tökülmələri baş verir. Bu bilinən və təkrarlanan bir haldır. Təəssüf ki, insanların çoxu bunları bilərək canına bu cür əziyyət verir. Bu tipli dərmanların istifadəsi zamanı əzələlərdə olan su da çəki ilə birlikdə xaric olmağa başlayır. Su əzələlərimizin tərkibində olan ən ağır maddədir. Həmin zaman ilk başlarda bu dərmanları istifadə edən insanlar sürətlə 5-10 kq çəki itirirlər. Əgər onlar preparatı istifadə etməzdən qabaq bədən analizator cihazına çıxıb əzələ kütləsini ölçsələr və arıqladıqdan sonra yenə də bunu yoxlasalar görəcəklər ki, onlarda “sarkopiniya” baş verir. Yəni əzələ itkisi yaranır, piy isə sürətlə artır”.
Arıqlama həblərinin insan orqanizmində yaratdığı əlamətləri də açıqlayan dietoloq bildirdi ki, bu tipli dərmanların bütün istifadəçilərinə ilkin təsiri eyni olur: “Dərmanların qəbulu zamanı insanlarda ishal və qarın ağrıları müşahidə olunmağa başlayır. İştahın kəsilməsi fonunda ağızda quruluq yaranır. Həblərin təsirindən dolayı bəzən su içmir və ya aşırı dərəcədə su içmək istəyirlər. Hamısında eyni formada çəki itkisi baş verir. Arıqlamaq istəyən hər kəsə məsləhət görərdim ki, mütləq bədən analizator cihazlarının göstəricilərinə baxsınlar və bu zaman doğru çəki verib-vermədiklərindən əmin olacaqlar”.
Günel CƏLİLOVA
