Azərbaycanda işsizlikdən əziyyət çəkənlərin çoxu, demək olar ki, müəllimlərdir. Bunun başlıca səbəbi işə qəbul üçün müraciət edən müəllim sayının çox, vakant yerlərin az olmasıdır. Məlumat üçün qeyd edək ki, hazırda ölkə ərazisində 140 000 nəfərə yaxın müəllim fəaliyyət göstərir. Bundan başqa hər il ortalama 55 000 -60000 namizəd müəllim olmaq üçün elektron ərizə verir. Ancaq vakansiya sayı isə çox az olur.
Qeyd edək ki, bu il məktəblərdə üç mindən çox müəllim yeri boş qalıb. Vakansiyaya 9805 yer çıxarılıb, lakin həm müddətli, həm də müddətsiz şərtlərlə işə qəbul edilənlərin sayı təxminən altı min nəfər olub. Tutulmayan vakant yerlər isə dərs saatları daha az olan və ucqar yerdəki məktəblərdədir.
Ekspertlər bildirir ki, müəllimlik imtahanında qaydaların təkmilləşdirilməsi zəruridir və tətbiq edilən yeniliklər perspektiv vəd edir. Onların fikrincə, 60 min müəllimin sənəd verməsi həm də onu göstərir ki, son illərdə bu peşəyə maraq artıb. Bu, savadlı müəllimlərin məktəbə cəlb olunması deməkdir və rəqabət mühiti formalaşdırır. Sayda ciddi artımın olması müəllim nüfuzunun artmasının göstəricisidir. Müəllimlərin son illərdə maaşlarının artması, onlara sosial dəstək verilməsi bu prosesi daha da sürətləndirir.
Ancaq onu da qeyd etmək lazımdır ki, hər il pedoqoji ixtisası bitirən şəxslərin sayı artır. Bu isə o deməkdir ki, işsiz müəllimlərin sayı daha da artır. Işsiz müəllimlərin sayının 60 min olması artıq narahatçılığa səbəb olub. İşsiz müəllimlərin sayının ildən ilə artması bu peşəyə olan hörmətin azalmasına səbəb olur. Halbuki müəllimlik ən hörmətli, izzətli peşədir.
“Pedaqoji ixtisaslar üzrə qəbul yeri hədsiz dərəcədə çoxdur, bu da gələcəkdə böyük problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər”
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov qeyd etdi ki, Azərbaycanın 4447 orta ümumtəhsil müəssisəsində 150 min müəllim çalışır: “Hər il Elm və Təhsil Nazirliyi müxtəlif səbəblərdən boş qalan vakant yerlərə müəllim qəbulu həyata keçirir. İl ərzində orta ümumtəhsil məktəblərində işləmək üçün 10 000-dan müəllim işə qəbul edilir. Ali təhsil müəssisələrinin bakalavr pilləsinə bu il 16 minə yaxın abituriyent qəbulu həyata keçirilib. Cari il ərzində müəllimlərin işə qəbul imtahanında 60 minə yaxın müəllim iştirak üçün ərizə verib. Onların yalnız 10 mini işə qəbul olunub. 60 minə yaxın diplomlu müəllim hazırda işsizdir. Bu olduqca ciddi məsələdir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, gələcəkdə pedaqoji ixtisaslar üzrə plan yeri azaldılmalıdır. Balansın qorunması üçün pedaqoji ixtisaslar üzrə plan yeri yarıbayarı azaldılmalıdır: “Nəzərə almaq lazımdır ki, pedaqoji ixtisaslar üzrə qəbul yeri hədsiz dərəcədə çoxdur. Bu gələcəkdə böyük problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər. Ehtiyac olan ixtisaslar üzrə qəbul yeri stabil saxlanmalı, digər ixtisaslarda isə ixtisar olmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
