Paytaxt Bakı tikinti meydançasına çevirilib. Şəhərin hər yerində binalar tikilir. Elə şirkətlər var ki, binanın tikintisini vəd etdiyi tarixdə bitirib sakinlərə təhvil verir, eləsi də var hələ də binanın tikintisini tamamlaya bilməyib. Bakıda tikintisi 10-12 ildir ki, davam edən binalar var.
Məsələ burasındadır ki, həmin yarımtikililərin də bir çoxunda mənzillər əvvəlcədən satılıb. Lakin tikinti uzandığından insanlar evlərini ala bilmirlər. Halbuki, tikinti şirkətləri sakinlərdən pulu əvvəlcədən alıblar, müqaviləyə əsasən mənzillər bəlli tarixdə təhvil verilməlidir, amma binaları təhvil vermirlər.
Hətta Bakıda bir qrup şəxs intihara cəhd edib. Hadisə Yasamal rayonu, Əsəd Əhmədov küçəsi 2 ünvanında baş verib. Belə ki, sözügedən ünvanda olan çoxmərtəbəli yarımtikililərdə ev almış şəxslər tikinti işinin tamamlanmasının 10 ildən çoxdur ki, yubanması səbəbindən intihar etmək istəyiblər.
Əraziyə gələn aidiyyəti qurumlar onları fikirlərindən vaz keçirsələr də, sözügedən şəxslər yenidən bu hərəkəti edəcəklərini deyiblər.
Sakinlər 10 ildən çoxdur ki, mənzil aldıqları binanın təhvil verilməməsi səbəbindən intihara cəhd ediblər. Göründüyü kimi, həm sakinlərin pulu gedir, həm də əsəbləri tarıma çəkilir, amma tikinti şirkətinin tükü də tərpənmir.
“Tikinti şirkətləri özbaşnalıq edir və vətəndaş əziyyət çəkir, hətta intihara belə cəhd etməkdən çəkinmir”
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin rəhbəri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu problem illərdir davam edir. “Binanın özülü qoyulana qədər onun layihəsi, semeta sənədləri hazır olur. Həmin layihə-smeta sənədlərində həmin tikilinin başa çatma müddəti göstərilr. Bəzən isə sahibkarlar, MTK rəhbərlərinin binanı tam olaraq tikib başa çatdırmaq üçün əvvəlcədən büdcəsində tələb olunan vəsait olmur. O vəsaiti əldə etmək üçün bina tikilməmiş onun pulunu gələcək sakinlərdən alırlar. O mənzillərin pulunu gələcək sahiblərindən aldıqdan sonra tikintinin tempi aşağı salınır və o vəsaitdən başqa istiqamətdə istifadə edirlər. Pullar başqa istiqamətlərə yönəldildiyindən tikinti sonda yarımçıq qalır. Ona görə də, hesab edirəm ki, qanuna əlavə və dəyişikliklər edilməlidir. Dövlət qurumu tərəfindən icazə verilən layihənin icrasına başlananda sahibkarın büdcəsindəki vəsait yoxlanılmalıdır ki, o vəsait bu binanın tikintisinin başa çatdırılmasına kifayət edir, yoxsa etmir. Bu sahədə olan qanunda bir boşluq var, bu boşluq aradan qaldırılmalıdır. Digər tərəfdən, hökumət tikintinin müddətinə nəzarət etməlidir ki, tikinti layihə-smeta sənədlərində göstərilən tarixdə başa çatsın. Yarımçıq tikililər dayandırılmalıdır, auksiona çıxarılmalıdır və o layihələr başqa tikinti şirkətlərinə verilməlidir. Yəni burada düzdür, sahibkarın məsuliyyətsizliyi var. Bu, problem sahibkarın məsuliyyətsizliyi ilə yanaşı həm də aidiyyatı dövlət qurumlarının nəzarətsizliyindən yaranıb”.
Bu prosesə dövlət qurumlarının nəzarətinin zəif olmasının bir səbəbi olduğunu deyən A.Nəsirlinin sözlərinə görə, inhisarçılıq çox sahələrə təsir edir, Azərbaycan iqtisadiyyatını boğan əsas amillərdən biri inhisarçılıqdır. “Tikinti şirkətlərin hamısı bir-iki nəfərin əlində cəmlənib. Onlara da nəzarət edən yüksək çinli dövlət məmurlarıdır. Ona görə də, dövlət məmurlarının çox bir tərəfdən məmurdur, o biri tərəfdən isə tikinti şirkətləri var. Dövlət məmuru öz tikinti şirkətinə qarşı hansısa mənfi addım ata bilərmi? Əlbəttə, yox. İri məmurlara aid olan yarımçıq tikintiləri necə auksiona çıxarıb sata bilərlər? Yarımçıq binalar məmurların tikinti şirkətlərinə aid olduğundan ona qarşı sanksiya tətbiq olunmur. Tikinti şirkətləri özbaşnalıq edir və vətəndaş əziyyət çəkir, hətta intihara belə cəhd etməkdən çəkinmir. Nəticədə, vətəndaşın həm pulu gedir, həm əsəbləri korlanır, digər tərəfdən isə şəhər toz-dumana bürünür. Yarımçıq tikililərin ən böyük zərəri daha çox ekologiyaya dəyir. Bir az külək olan ki, toz –duman göyə çıxır. Bütün hallarda vətəndaşların hüquqlarının bərpa edilməsi vacibdir”-deyə A.Nəsirli vurğuladı.
Leyla QARAXANLI
