Ümumi təhsil müəssisələrində dərsdənkənar məşğələlərin (fakültətiv kursların) təşkili Qaydası” təsdiqlənib. Bu barədə Elm və Təhsil naziri Emin Əmrullayev müvafiq əmr imzalayıb.
Dərsdənkənar məşğələ şagirdlərin meyl, maraq və qabiliyyətinə uyğun olaraq, biliklərinin genişlənməsinə, yaradıcılıq qabiliyyətinin inkişafına və peşəyönümünə yönəlmiş məşğələ formasıdır.
Dərsdənkənar məşğələyə ayrılan saatlar Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasında ümumi təhsilin dövlət standartları”na əsasən müəyyən edilir və şagirdlərin dərs yükünə daxildir.
Dərsdənkənar məşğələ saatlarının miqdarı həftəlik saatların maksimal miqdarının 20 faizindən çox ola bilməz. Dərsdənkənar məşğələlərin proqramı ən azı 34 saat (həftədə 1 saat olmaqla) nəzərdə tutulur.
Məlum olduğu kimi, illərdir ki, dərsdənkənar məşğələlər müzakirə mövzusudur, çünki bu, bir sıra neqativ halların yaranmasına və sosial narazılığa səbəb olur. Əsasən də müəllimlər arasında narazılıq yaranır. Bir çox hallarda deyirlər ki, direktorlar bu məşğələlərin keçilməsini öz yaxın ətrafına həvalə edir, onlar da məşğələ keçmirlər, amma buna görə əməkhaqqı alırlar. Bəzi ekspertlər iddia edir ki, bu məşgələlərin yalnız adı var, özü isə yoxdur.
Onlar iddia edirlər ki, məktəbdənkənar məşğələlər adətən məktəb direktorları üçün əlavə gəlir, yeyinti yeridir.
Doğurudanmı, dərsdənkənar məşğələlər direktorların əlavə gəlir mənbəyidir? Bu məşğələlər şagirdlərə fayda vermirmi?
Bəzi ekspertlərin sözlərinə görə, şagirdlərin adları qruplara yazılır, amma onlar dəsrlərdə iştirak etmirlər, çünki uşaqların çoxu nəşğələlərdə vaxt itirməkdənsə hazırlığa gedir. Sovet dövründə də bu tip məşğələlərin olduğunu deyən ekspertlər qeyd edir ki, o zaman şagirdlər burada dərslərini hazırlayırdılar, amma indi heç bir müəllim pulsuz uşaqlara dərs hazırlatmır.
“Heç vaxt məktəbdənkənar məşğələlər keçilməyib, inanmıram ki, bundan sonra da keçilsin”
Tanınmış təhsil eksperti Məzahir Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildi ki, bu sahədə ciddi probolemlər mövcuddur: “Bu həqiqətən də qeyd edildiyi kimidir. Bütün hallarda, dərsdənkənar məşğələlər həmişə məktəblərdə problemlər yaradıb. Məktəb direktoruna yarınmayanlar, hər zaman həqiqəti deyənlər məşğələlərdə saat ala bilmirlər. Bu, xüsusilə kənd və rayon məktəblərində özünü daha qabarıq göstərir. Ola bilsin, bəlkə də şəhər məktəblərində ona o qədər də fikir verilmir. Bu rayon və kənd məktəblərində dərs bölgüsündən sonra daha qabarıq göründüyündən, dərsi az olan müəllimlər arasında narazılıq yaradır ki, heç olmasa az dərs saatları məkdəbdənkənar məşğələlər hesabına konpensasiya olunsun. Amma təəssüflər olsun ki, məkdəbdənkənar məşğələlər hər zaman söz-söhbətlər yaradır. Bu, sosial şəbəkə üzərindən də ən çox hallandırılan mövzulardan biridir”.
M.Məmmədlinin sözlərinə görə, bu, zaman-zaman müəllimlər, müəllimlərlə direktorlar arasında ciddi narazılığa səbəb olub: “Heç vaxt məktəbdənkənar məşğələlər keçilməyib, inanmıram ki, bundan sonra da keçilsin”.
İradə SARIYEVA
