Bakının ictimai nəqliyyat sistemi çox bərbad vəziyyətdədir. Baxmayaraq ki, dövlət vəsaiti ilə ölkəmizə yüzlərlə avtobus alınıb gətirilib, lakin bu sahədə ciddi nöqsanlar var. Sərnişinlər bir yerdən başqa yerə getmək üçün bəzən 1 saata yaxın dayanacaqda durub avtobus gözləyir.
Avtobuslar gec gəlir, gələndə də ağzına qədər dolu olur. Sərnişinlər yollarda qalır. Təsəvvür edin ki, yağışlı havada vətəndaşlar nə çəkir, bir tərəfdən avtobuslar ləngiyir, o biri tərəfdən kanalizasiya suları küçələri ağzına götürür. İnsanların üst-başı yağışdan, ayaqları kanalizasiya sularından islanır.
Sentyabrın 7-də gün başlayar-başalamaz Vahid Dispetçer Xidməti günün ilk xəbərini yaydı. Qurumun səhərin pik saatlarına olan məlumatında paytaxtın müxtəlif ərazilərində müşahidə olunan nəqliyyat sıxlıqları səbəbindən 34 müntəzəm marşrut xətti üzrə 92 avtobusun hərəkət intervalında gecikmə olduğu bildirildi. Vətəndaşlar bildilər ki, harada gecikmə var. Bu yeganə hadisə deyil, hər gün ənənəvi olaraq bu problemlə üzləşirik. Camaat yollarda qalıb narazılıq edir.
Əhali arasında belə iddialar var ki, daşıma şirkətləri tərəfindən ictimai nəqliyyat infrastrukturu sanki qəsdən iflic vəziyyətə salınır, Bakı Nəqliyyat Agentliyi (BNA) isə tıxacı bəhanə gətirib susur. Əslində, tıxac bir bəhanədir və avtobusları xətlərdən yığışdırıblar.
Mövzu ilə bağlı rəsmi tərəflər hər hansı bir açıqlama vermir, açıqlama versələr də, “tıxac var” deyirlər.
Ekspertlər isə problemin ciddiliyinə diqqət çəkirlər. Deyirlər ki, şəhərin ictimai nəqliyyat infrastrukturunu düzəltmək üçün dövlət külli miqdarda vəsait xərcləyib, amma aidiyyəti qurumlar dövlətin çəkdiyi xərcin üzərindən öz xeyirlərinə xətt çəkiblər. Bu gün şəhər nəqliyyatına cavabdeh olanların heç bir tədbir görməməsi əhali arasında şübhələri gücləndirir. Bəzi ekspertlər və sərnişinlərin sözlərinə görə isə, ictimai nəqliyyatı həyata keçirən şirkətlər bunu qəsdən edirlər ki, gediş qiymətini artırsınlar. Yəni onlar gediş qiymətlərini artırmaq üçün bu vasitələrə əl atırlar, gecikmə ilə hərəkət edirlər.
“Bakı Nəqliyyat Agentliyi tənzimləmə imkanlarını itirib”
Sosial-iqtisadi sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə şərhində problemin ciddi narahatlıq doğurduğunu vurğuladı. “ Bilirsiz ki, Bakı Nəqliyyat Agentliyi birbaşa ictimai nəqliyyatın fəaliyyətini tənzimləyən, özəl sərnişindaşıma ilə məşğul olan şirkətlərini lisenziya ilə təmin edən bir qurumdur. Bu qurum həmin şirkətlər qarşısında konkert məsuliyyət öhdəlikləri qoyub. Bu məsuliyyət öhdəliklərinin içərisində hər bir şirkətin nəqliyyat parkının tənzimlənməsi, yenilənməsi və xidməti həyata keçirmək üçün nəqliyyat parkına yetərincə nəqliyyat vasitələri cəlb etməsi kimi tələblər var. Görünən budur ki, artıq sərnişindaşıma ilə məşğul olan şirkətlərin maliyyə imkanlarında kifayət qədər problemlər yaranıb. Demək olar ki, bu istiqamətdə çöküş var, şirkətlər yeni avtobuslar ala bilmir, kifayət qədər ciddi problemlər mövcuddur”.
Bu səbəbdən də əhalinin xeyli hissəsinin köhnə avtobuslardansa kiçik tutumlu avtomobillərdən istifadə etməyə üstünlük verdiyini deyən İ.Hüseynli qeyd etdi ki, nəticədə ölkəyə Toyota-Prius və sair markalı maşınların axını baş verir. Bu tip hibrid maşınların ölkəyə daşınaraq taksi xidmətinə cəlb olunduğunu deyən müsahibimizin sözlərinə görə, bu tip avtomobillərin çoxluğu da kifayət qədər tıxacların yaranmasına səbəb olur. “Bakı şəhərində nəqliyyat yükü artır. Konkert belə demək mümkündürsə, bəli, artıq Bakı Nəqliyyat Agentliyi tənzimləmə imkanlarını itirib. Burada dövlətin iradəsi mütləq vacibdir. Hesab eidrəm ki, sərnişindaşımanı özəl şirkətlərin ümidinə buraxmaq olmaz. Özəl şirkət ziyanla işləyəndə istədiyi vaxt 5-10 avtobusunu yığışdırıb işini qapadacaq. Amma onların yerinə alternativ kim olacaq, marşurut xətlərinə alternativ sayda yeni nəqliyyat vasitələri daxil olacaq, olmayacaq, bu artıq yenə də ciddi bir sualdır. Mənə elə gəlir ki, bu proses çox dərinləşib, artıq ciddi bir mərhələyə keçib. Ona görə də vətəndaşlarımız özlərini artıq bu prosesə hazırlamalıdırlar. Əgər dövlətin tənzimləyici mexanizmi işə düşməsə, yalnız məsələni özəl şirkətlərlə məhdudlaşdırsaq, onda təəssüflər olsun ki, vətəndaşlarımız ictimai nəqliyyat problemi sahəsində qışa doğru daha da böyük çətinliklərlə üzləşə bilər”. İ.Hüseynli hesab edir ki, uzunmüddətli gecikmələrin və tıxacın baş verməməsi üçün dövlət problemə müdaxilə etməlidir.
İradə SARIYEVA
