Azərbaycanda "diplomlu dayələr" və "diplomsuz dayələr" problemi...

Tarix: 02.12.2014 / 07:16
Bölmə: Sosial

Rafiq Təmrazov: "Azərbaycanda dayələr hazırlayan xüsusi məktəblər və kurslar olmalıdır"

"Bu sahədə maarifləndirmə işi aparılmadığına görə..."

Məlum olduğu kimi, bir sıra ailələrdə analar işlədiyi üçün uşağını dayə himayəsinə verir. Adətən dayəlik edənlər xüsusi qabiliyyətə və bacarığa malik olmalıdır. Azərbaycanda isə kim gəldi bu işlə məşğul olur. Bəlli bir məvacib müqabilində bu işlə məşğul olurlar. Faktiki olaraq uşaqların tərbiyəsi həvalə edilən dayələrin yarıdan çoxu əslində bu iş üçün hazırlıqlı deyil.
Bu gün nəinki imkanlı ailələr, hətta orta səviyyədə dolananlar da uşaqlarını dayəyə həvalə edir. Dayələrin isə, demək olar ki, heç biri uşaq tərbiyəsilə məşğul olmaqdan ötrü xüsusi təlim keçməyib. Ümumilikdə Azərbaycanda bu işlə məşğul olanlar sırasında qeyri-peşəkarların böyük çəkiyə malik olması narahatlıq doğurur. Əslində, dayə savadlı olmalıdır. Öz işini yaxşı bilməlidir ki, uşaqları tərbiyə etsin. Peşəkar dayə bilir ki, uşaqla necə rəftar etməlidir, onunla hansı formada məsafə saxlamalıdır.
Təəssüf doğuran məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda dayəliklə bağlı ixtisaslaşmış təlim kursları, ali və orta ixtisas məktəblərində bununla bağlı fakültələr yoxdur. Düzdür, bizdə ibtidai təhsili tədris edən müəllimələr, məktəbəqədər müəssisələrdə çalışan tərbiyəçilər və bu ixtisasları bitirənlər dayəlik üçün daha məqbul hesab olunur. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, sözügedən ixtisasları bitirənlər 5 yaşından yuxarı olan uşaqlarla işləmək üzrə ixtisaslaşıb. Dayəlik peşəsi ilə məşğul olan şəxsin 2-5 yaşarası uşağa baxmaq səriştəsi olmalıdır. Bu da xüsusi təlim kursu keçmədən mümkün deyil. Məsələn, Türkiyədə dayəlik kursları mövcuddur. Bu kursları bitirənlər şirkətlər tərəfindən işə cəlb olunur. Onlarla əmək müqaviləsi bağlanır, şirkət ailəyə zəmanət verir, məsuliyyəti öz üzərinə götürür. İngiltərədə dayələr üçün xüsusi məktəblər var. Xarici ölkələrdə agentlik vasitəsilə çağırılan dayələr xüsusi kurs keçmiş olur.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən sosioloq Rafiq Təmrazov hesab edir ki, dayələrin şəxsi keyfiyyətləri, təlim təcrübəsi, göstərdikləri xidmət peşə meyarlarına uyğun gəlmir: "Dayəlik bu gün Azərbaycanda ən aktual məsələlərdən biridir. Çünki müstəqil dövlət olaraq bizim qarşımızda duran ən mühüm məsələ layiqli yeni nəsil yetişdirməkdir. Bu layiqli yeni nəsli yetişdirməkdə ən mühüm rol oynayanlar həm valideynlər, həm də dayələrdir. Bilirsiniz, dayə yaxın qohum, yad adam da ola bilər. Bütün hallarda, bu adam gələcək şəxsiyyətin formalaşmağında əlahiddə xidməti olan bir adamdır. Çünki, bir qayda olaraq, dayəni körpə uşaq sevir, onu təqlid edir, hərəkətlərini təkrarlayır, ondan enerji alır, gələcək həyat üçün nümunələr, vərdişlər götürür. Ona görə də Azərbaycanda dayələr hazırlayan xüsusi məktəblər və kurslar olmalıdır. Dayənin nitq qabiliyyəti, uşaqla ünsiyyətdə rəvan danışmağına da diqqət edilməlidir. Bu sahədə maarifləndirmə işi aparılmadığına görə insanlar başa düşmürlər ki, onların işi qeyri-formaldır. Bu işlə məşğul olacaq şəxslərin müəyyən təlim görməsinə ehtiyac var. Bu təlimin, təhsilin olmaması onların gələcəkdə öz hüquqlarından xəbərsiz olmasına şərait yaradır. Onlar şəxsi münasibətlər hesabına işə düzəlir, işdən çıxarılarkən əvvəlcədən xəbərdar edilmirlər. Bır sıra Avropa ölkələrində dayəlik xidməti bizdən daha əvvəl yaranıb və artıq bu iş bir sənət hesab olunur".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 18:14

Azərbaycan VCT-lərinin qaldırdığı məsələlər BMT Komitəsinin Ermənistanla bağlı tövsiyələrində əksini tapıb

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...