Ermənistanda yaxınlaşan növbədənkənar parlament seçkiləri fonunda iqtidar və müxalifət düşərgəsində yer alan qüvvvələrin biri-birinə qarşı daha kəskin formada mübarizəyə start verdikləri müşahidə olunur.
Hazırda sabiq prezident Serj Sarksiyanın rəhbərlik etdiyi və ana müxalifət sayılan Respublika Partiyası yaranmış vəziyyətdə diqqəti xarici siyasətdəki uğursuzluqlara daha çox yönəltməyə çalışır. Xüsusən də Rusiya ilə münasibətlərin kəskinləşməsinin Ermənistana böyük zərbə olduğu, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) son Astana sammitində Ermənistan nümayəndəsinin baş katib vəzifəsinə seçilməməsinin İrəvan üçün dəhşətli sonluqlara gətirib çıxaracağına dair məqamlara daha çox diqqət yetrilir. Bildirilir ki, bununla Ermənistan həm də mühüm bir platformada Azərbaycana məğlub duruma düşüb. Respublika Partiyasının təmsilçiləri iddia edir ki, Nikol Paşinyan hakimiyyətdə möhkəmlənəcəyi təqdirdə Ermənistanın Azərbaycana belə məğlubiyyətlərinin sayı da çox olacaq. Hazırda İrəvanda siyasi gündəmi bu məsələ KTMT-nin Astana samiiti fonunda getdikcə daha çox məşğul edir. Bununla bağlı Ermənistanın “1in.am” portalı yazır: “Sabiq müdafiə naziri, Respublika Partiyasının seçkiqabağı siyahısına başçılıq edən Vigen Sarkisyan bəyan edib ki, Ermənistan KTMT baş katibi ilə bağlı öz kvotasını saxlaya bilməsə, bu onun üçün çox ciddi xarici siyasət uğursuzluğu olacaq.
Vigen Sarkisyanın bu bəyanatı qeyri-adi deyil, çünki bir sıra ekspert və respublikaçılar da belə mövqedən çıxış ediblər. Lakin bununla birlikdə, indi aydın olur ki, Ermənistana heç nə verməyən KTMT baş katibliyi kvotasının itirilməsi xarici siyasət uğursuzluğuna çevrilə bilər. Vigen Sarkisyan bunu belə izah edir ki, baş katib postu əldən çıxarsa, bu, böyük uğursuzluq olacaq. Onun sözlərinə görə, bu cür risqlər Yuri Xaçaturova qarşı atılan addımlarda nəzərə alınmalı idi. Sarkisyan keçmiş hökumətin KTMT və Avrasiya İqtisadi Komissiyasında rəhbər postu əldə etmək üçün çoxlu güc sərf etdiyini, bunun nəticəsində İrəvanın böyük üstünlük qazandığını vurğulayıb. Lakin indi o, bu üstünlüyün itirildiyini vurğulayır. Özü də o fonda ki, bundan qazanan tərəfin Azərbaycan olmasına diqqət də artır”.
Bununla yanaşı, “1in.am” portalı ona da xüsusi nəzər salır ki, Azərbaycanın təşkilata artan marağı burada Ermənistanın mövqelərinin itirilməsi ilə müşayiət olunur: “Bakını çoxvektorlu xarici siyasətini yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edəcək Azərbaycanın təhlükəsizlik mühitinə heç bir təhdid yoxdur. Azərbaycan diversifikasiya edilmiş münasibətlər sayəsində öz təhlükəsizliyini təmin edir. Nəinki Rusiya ilə, eyni zamanda Türkiyə, İsrail və Pakistanla da xüsusi əməkdaşlıq qurur.
Çoxları etiraz edə bilər ki, KTMT-yə qoşulmaq Azərbaycanın müqayisədə daha əlçatan qiymətlərlə Rusiyadan silah əldə etməsinə imkan verəcək. Əlbəttə, bu tutarlı arqumentdir. Digər tərəfdən, KTMT-yə üzvlük və ya bu təşkilatda müşahidəçi statusu Azərbaycanın Ermənistana qarşı mövqeyinin tərkib hissəsi də sayıla bilər. Yayılmış digər arqumentə əsasən, Azərbaycanın mümkün KTMT üzvlüyü Qarabağ problemindən asılıdır. Başqa sözlə, Bakı Ermənistan tərəfinin taktiki üstünlüyünü neytrallaşdırmağa çalışır. Bu arqument müəyyən qədər tənqidə tab gətirmir, çünki Azərbaycanın KTMT daxilində maraqları onun iştirakı olmadan da təmin olunur. Bütün məsələlərdə Qazaxıstan, bir çox hallarda Belarus da Azərbaycanın maraqlarına lobbiçilik edir. Və belə bir qeyri-adi vəziyyət yaranıb: formal müttəfiqlərin çevrəsində Ermənistan Azərbaycanla müqayisədə daha az dəstəklənir. Bütün bu amillər göstərir ki, Azərbaycan rəhbərliyi Rusiya ilə münasibətlərini xarici siyasətini formal öhdəliklərlə buxovlamayan ikitərəfli və çoxtərəfli meydanlarla qurmağa üstünlük verir”.
Erməni portalı onu da qeyd edir ki, Belarus Bakını İrəvandan daha üstün tutduğunu getdikcə daha açıq şəkildə göstərir. Buna sübut kimi prezident Aleksandr Lukaşenkonun Azərbaycanın Belarusdakı səfiri Lətif Qəndilovla görüşündə KTMT-nin Astana sammiti haqda danışıqları göstərilir. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Anna Naqdalyan isə bildirir ki, KTMT-nin daxili məsələlərini Bakı ilə müzakirə etmək doğru deyil: “Ermənistan KTMT-yə altı ölkənin kollektiv təhlükəsizlik məsələlərinin aid olduğu meydan kimi baxır. Təşkilatın tərkibində həll edilməsi lazım olan problemlər isə var”.
“1in.am” portalı yazır ki, müxalifət belə vəziyyəti də Paşinyan iqtidarının növbəti uğursuzluğu kimi görür: “Belarus prezidenti Lukaşenko Azərbaycanın səfirini qəbul etdiyi və onun qarşısında Astanada KTMT-nin yeni baş katibilə bağlı məsələnin mazakirəsi haqqında hesabat verdiyi zaman Ermənistan müxalifəti hakimiyyətin itirilməsindən doğan “qəmdən” deyil, dövlət maraqlarından çıxış edərək, Azərbaycana hesabat verən lobbiçi Lukaşenkonun yox, Ermənistanın dövlət maraqları mövqeyində durmalıdır. Ermənistanın dövlət maraqları isə bu halda hər şeyi öz adı ilə çağırmağı və Ermənistanın kvotası ilə bağlı KTMT-nin və ya onun bəzi üzvlərinin rədd cavabı verməsini İrəvanın xarici siyasət uğursuzluğu kimi deyil, necə deyərlər, hərbi-siaysi ittifaq kimi KTMT-nin qeyri-qənaətbəxşliyi olaraq təsbit etməyi tələb edir. Lakin növbədənkənar parlament seçkilərinin yaxınlaşması fonunda bu məsələdən müxalifət hakimiyyətə qarşı daha sərt formada istifadə edir”. Portal onu da vurğulayır ki, yaranmış vəziyyətdə uduşlu mövqedə olanlardan biri də Azərbaycandır. Çünki Bakı təşkilatda İrəvana nisbətən daha mühüm söz sahibi olduğunu göstərə bilib.
Nahid SALAYEV
