“Hər bir ölkənin başçısı öz dövlətinin ərazisində kimi qəbul etmək məsələsində müstəqildir və bunun üçün Ermənistandan icazə almaq kimi öhdəliyi yoxdur”
Ermənistan KİV-ləri və rəsmi qurumlarının KTMT uğursuzluğundan sonra Lukaşenko ilə Nazarbayevi hədəf seçməsindən bir gün əvvəl yazmışdıq. Xüsusilə də Lukaşenkoya yönəlik dezinformasiyanın hansı məqsədi daşıdığına ətraflı toxunduq. Birmənalı şəkildə bu qənaətə gəlinir ki, Ermənistan öz uğursuzluğunu ört-basdır etmək üçün, öz maraqlarına uyğun olan yalanları tirajlamaqla məşğul olur. Erməni KİV-lərində Lukaşenko ilə Azərbaycanın Belarusdakı səfiri arasında olan danışığın məzmununa dair “məlumatın” yayılmasından sonra həmin ölkənin rəsmi qurumu olan XİN həmin görüşə səlahiyyətini aşan tərzdə şərh verib. Məsələyə Azərbaycanın rəsmi reaksiyası özünü gözlətməyib. Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Leyla Abdullayeva bildirib ki, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun Azərbaycanın bu ölkədəki səfirini qəbul etməsi diplomatik protokolda istisna hallardan biridir və bu, Azərbaycanla Belarus arasında münasibətlərin və qarşılıqlı hörmətin yüksək səviyyəli inkişafının təzahürüdür: “Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Belarusa gözlənilən səfəri ikitərəfli əlaqələrin daha da inkişafına təkan verəcək və ölkələrimiz arasında dostluğun daha da möhkəmlənməsinə xidmət edəcək. O ki, qaldı Ermənistan XİN-in mətbuat katibinin açıqlamasına, dövlət başçıları ilə əlaqədar bu qəbildən olan fikirlərin səsləndirilməsi diplomatik etika və protokol qaydalarına ziddir. Hesab edirik ki, KTMT çərçivəsində müttəfiq dövlətlər bu kimi ifadələrin işlədilməsinə həssaslıqla yanaşmalıdırlar".
Qeyd edək ki, Ermənistan XİN-in mətbuat xidmətinin rəhbəri Belarus Prezidenti və Azərbaycan səfiri arasında keçirilmiş görüşdə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı ilə bağlı məsələlərin müzakirə olunmasını "düzgün olmayan" addım kimi qiymətləndirib.
Göründüyü kimi, Azərbaycan səfirinin Belarus Prezidenti ilə görüşməsi faktını rəsmi Bakı da təsdiq edir və burada hər hansı bir qəbahətin olmadığını deyir. Lukaşenko ilə səfirimiz arasında baş tutan görüş formatını necə dəyərləndirmək olar?
Politoloq Əhəd Məmmədlinin sözlərinə görə, bu məsələdə təəccübə səbəb olan nəsə yoxdur: “Düzdür, diplomatiyada müəyyən olunan protokol qaydaları var. Məsələn, səfirin etimadnaməsini dövlət başçısı qəbul edir, onu vaxtı bitəndə ölkədən prezidentlə görüşündən sonra yola salırlar. Bunlar müəyyən olunmuş qaydalardır. Hansısa ölkədə akkreditasiya olunan səfirin həmin ölkənin başçısı ilə görüşməsi də mümkündür. Düzdür, belə hallar mütəmadi xarakter daşımır, amma olur. Səfirlər daha çox ölkələrin Xarici İşlər Nazirliyi ilə təmasda olurlar. Hətta hansısa ölkəyə etiraz notası təqdim olunanda belə, həmin səfir XİN-ə dəvət edilir. Bu baxımdan da, Azərbaycanın Belarusdakı səfirinin Lukaşenko tərəfindən qəbul olunması diplomatiyada qadağan olunan məsələlərdən deyil. Ancaq, göründüyü kimi, Ermənistan tərəfi bu məsələni öz əlində bir şantaj vasitəsinə çevirir. Hətta həmin görüşdə aparılan müzakirələrin məzmununa dair öz xeyrinə olan interpretasiyanı edir. Sual oluna bilər: Lukaşenko ilə baş tutan görüşün detalları Ermənistana haradan bəlli olub? Nə Bakı, nə də Lukaşenkonun administrasiyası belə bir açıqlama verməyiblərsə, deməli, Ermənistan KİV-ləri və rəsmi dairələri bu mövzu ətrafında öz təxəyyüllərinə uyğun olan nəticələri çıxarıblar. Bununla da KTMT-dəki uğursuzluğun əvəzini çıxmağı hədəfləyirlər. Bilirsiniz ki, Astanada keçirilən sammitdə Lukaşenko, birmənalı olaraq, Ermənistanın KTMT-yə sədrlik etməsinə qarşı çıxıb. Bu səbəbdən də ermənilər onu belə üsulla, yəni şantaj etməklə hədəfə alırlar. Baş tutan görüşlə bağlı Ermənistan XİN-in verdiyi açıqlama da diplomatik etiketə ziddir. Çünki hər bir ölkənin başçısı öz dövlətinin ərazisində kimi qəbul etmək məsələsində müstəqildir və bunun üçün Ermənistandan icazə almaq kimi öhdəliyi yoxdur. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycanla yanaşı, Belarus da Ermənistana rəsmi etirazını bildirməlidir və çox güman ki, bildirəcək də. Açıq-aydın görünür ki, Ermənistan dövləti hətta şantajdan belə çəkinmədən istifadə edir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
