Məhəmməd Əsədullazadə: “Təşkilatın nüfuzuna vurulan zərbənin əvəzində Minsklə Astana İrəvana ciddi şəkildə təzyiq edəcəklər”
Bu günlərdə Astanada baş tutan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv ölkə rəhbərlərinin sammitində məlum oldu ki, təşkilata üzv bir sıra ölkələr Ermənistanın baş katib kvotasını davam etdirməsinə razı deyillər və bu vəzifənin əlifba sırasına görə Belarusa ötürülməsini təklif edirlər.
Bu barədə məlumatları Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev də təsdiqlədi. Nazarbayev bunu Ermənistanın səlahiyyət müddətinə 1 il qalması və yeni katibin həmin müddət ərzində üzv dövlətlərlə tam həcmdə işləməyə başlamağa vaxtının yetərli olmayacağı ilə izah edib.
Əlbəttə, Nazarbayevin açıqlaması haqlı hesab olunur.
Reallıq ondan ibarətdir ki, Belarus və Qazaxıstanın qətiyyəti sayəsində rəsmi İrəvan öz istəyinə nail ola bilmədi. Əlbəttə, bu, Ermənistanın diplomatik baxımdan məğlubiyyəti idi. Bundan başqa, Qazaxıstan və Belarus bununla KTMT-də Azərbaycanın müşahidəçi qismində iştirakını daha çox arzulayırlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, hər iki ölkə ilə Azərbaycan çox yüksək münasibətlərə malikdir. Bütün sferalarda tərəflər arasında geniş əlaqələr mövcuddur. Qazaxıstan və Belarus Azərbaycanın nə qədər önəmli bir ölkə olduğunu yaxşı bilirlər.
Göründüyü kimi, Paşinyan hakimiyyəti, istənilən halda, Ermənistanı nəinki KTMT-də gülünc vəziyyətə salıb, hətta Qazaxıstan və Belarus kimi böyük ölkələrin rəhbərlərinin də açıq danışmasına zəmin yaradıb.
Təsadüfi deyil ki, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Azərbaycanın Belarusdakı səfiri Lətif Qəndilovla görüşündə ölkəsinin 3 namizəd təklif edə biləcəyini açıqlayıb: "Əlifba sırası ilə növbəti ölkə Belarusdur və biz namizədliyimizi təklif etməyə hazır olmalıyıq. Bu gün üçün KTMT-nin baş katibi vəzifəsinə təklif edə biləcəyim üç namizəd var”.
Sözügedən ölkələr Azərbaycana bu qədər yaxın münasibət sərgiləyirlər.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, ekspertlər bunu necə dəyərləndirirlər? Yəni KTMT-nin məlum tədbirində Qazaxıstan və Belarusun Ermənistana qarşı mövqe sərgiləməsi nə ilə bağlıdır?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bunu Azərbaycanın yüksək nüfuzu ilə əlaqələndirdi: “Rusiyanın NATO”su adlandırılan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında Qazaxıstan və Belarusun Ermənistana qarşı mənfi siyasəti əsasən Azərbaycanla əlaqədardır. Belarus və Qazaxıstan Ermənistanla eyni təşkilatda müttəfiq əlaqələrinə baxmayaraq, Azərbaycana münasibətdə müsbət siyasət ortaya qoyurlar. Məhz KTMT çərçivəsində Ermənistanın ölkəmizə qarşı provokasiyalarına qarşı bu iki ölkə etiraz edir. Qazaxıstan və Belarus Azərbaycanla ikitərəfli yüksək əlaqələrə malik ölkələrdir. Belarus Azərbaycana silah ixrac edir. Qazaxıstan hər cür siyasi dəstəyi Azərbaycandan əsirgəmir. KTMT-nin son Astana tədbirində iki ölkənin Ermənistana qarşı sərt mövqeyi məhz Azərbaycana dəstəkdən ibarət idi. Bu gün Ermənistan kifayət qədər KTMT-nin nüfuzuna ciddi zərbə vurub. Təbii ki, təşkilatın nüfuzuna vurulan zərbənin əvəzində Minsklə Astana İrəvana ciddi şəkildə təzyiq edəcəklər. Bu təzyiqlər Azərbaycana verilən dəstəklə Ermənistan üçün KTMT müttəfiqlərindən zərbədir. Hesab edirəm ki, Azərbaycanın hər iki ölkə ilə normal siyasi-iqtisadi münasibətləri, inkişaf edən əlaqələri Ermənistanın izolyasiyasını dərinləşdirir. Heç vaxt Belarus və Qazaxıstan Ermənistana ciddi şəkildə dəstək verməyib. Aprel döyüşlərində Belarus hətta parlamentdə Azərbaycana görə qanun qəbul edərək, öz silahlı qüvvələrinin xaricdə hərbi əməliyyatlarda iştirakına məhdudiyyət qoydu. Bu qanun Azərbaycana dəstəyin bariz nümunəsi idi. Qazaxıstan da siyasi olaraq Azərbaycanın yanında oldu”.
Vidadi ORDAHALLI
