Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı real vəziyyətin təhlili burada baş nazir səlahiyyətlərini icra edən Nikol Paşinyana bağlı qüvvələrin qalib gəlmək ehtimalının hələ də kifayət qədər yüksək olduğunu göstərir. Amma diqqət çəkən daha bir məqam budur ki, Paşinyanın özünün də reytinqi getdikcə aşağı düşür. Çünki onun hakimiyyətə gəlişindən sonra da Ermənistanda sosial-iqtisadi müstəvidə müsbətə doğru hansısa irəliləyiş baş verməyib. Belə vəziyyət artıq Paşinyanın özünün də ciddi narahatlığına yol açır.
Bu durumda Paşinyan reytinqinə mənfi təsir edən və siyasi müstəvidə hələ də naşı olduğunu göstərən daha bir addım atıb. Belə ki, o, Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə səfər edərək, təmas xəttindəki erməni əsgərlərlə görüşüb. Daha sonra erməni əsgərlərlə şelfi çəkdirən Paşinyan bu fotonu “Feysbuk” səhifəsində “Bizim adımız Ermənistan ordusudur” sözləri ilə paylaşıb. Bununla da Paşinyan Ermənistanın illərdir irəli sürdüyü “Qarabağda özünümüdafiə ordusu döyüşür” iddialarını alt-üst edərək, Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğal edildiyini etiraf edib.
Baş verənləri şərh edən Avrasiya İttifaqı İnstitutunun baş direktoru Vladimir Lepexin bildirib ki, seçki öncəsi durum Paşinyanın narahatlığına yol açır: “Ermənistanda əhalinin emiosiyalarında sınmalar başlanıb. Suallar verilir ki, Paşinyan niyə indiyə qədər iqtisadi islahatlar həyata keçirmir. Əslində, bu sualların ortaya çıxmasından sonra Paşinyan parlamentin buraxılması və növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi qərarını sürətlə qəbul etdi. Onun Qarabağa gedərək populist çıxışlar etməsi də buna hesablanıb”.
Ermənistanın “acnis” saytı isə yazır ki, yaranmış durumda parlament seçkiləri ilə bağlı vəziyyət çox gərgin ola bilər: “Növbədənkənar parlament seçkiləri dekabrın 9-da olacaq, lakin Ermənistan bu seçkilərə hazır deyil”. Sayt qeyd edir ki, hakimiyyət dəyişəndən sonra Ermənistanda siyasi sistem iflic olub, siyasi platforma faktiki olaraq dağılıb: “Cəmiyyətin böyük hissəsində bir inamsızlıq hökm sürür. İnqilab vaxtı belə deyildi, lakin zaman keçdikcə ümidsizlik hakim kəsilir. Partiyalar insanları seçkiyə getməyə inandıra bilmir. Çünki hakimiyyət dəyişəndən sonra insanlar ciddi proqramlar, real addımlar görmək istəyirlər”. O da bildirilir ki, dekabrda keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərinin nəticələrini bilmək o qədər də çətin deyil: “Seçkidə Nikol Paşinyanın “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası qalib gələcək, iki partiya əsas müxalifət olacaq. Lakin çətin ki, yeni parlament seçicilər üçün maraqlı olsun. Faktiki olaraq yeni parlament yaşamağa qadir olmayacaq. Çünki parlamentin rolu ictimai müzakirə meydançası olmaqdır. Hakimiyyət dəyişdi, lakin parlament öz funksiyalarını yerinə yetirmir. Bunun nəticəsidir ki, insanlar müzakirə aparmaq üçün fərqli platformalara üz tutur, bu da neqativ hadisələrlə nəticələnə bilər”. Bu durumda, erməni mediasının yazdığına görə, Paşinyan populyarlığını artırmaq üçün yenidən sabiq hakimiyyət təmsilçilərinin üzərinə hücuma keçib. Məsələn, artıq Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziri və deputatı Vardan Oskanyanın da həbsinə hazırlıq gedir. Onun adı rüşvət hadisəsində hallanır. Qeyd olunur ki, iş adamı Silva Ambartsumyan rüşvətxorluqla bağlı Xüsusi İstintaq Xidmətinə verdiyi etdiyi ifadədə Vardan Oskanyanın adını hallandırıb. Məlumata görə, keçmiş nazir bu yaxınlarda ölkəni tərk etmək istəyib, ancaq ona sərhədi keçməyə icazə verilməyib. Bundan başqa, yenə Paşinyanın göstərişi ilə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) baş katibi olmuş Yuri Xaçaturovun həbsinə hazırlıq gedir. Manvel Qriqoriyandan sonra bu, həbsə atılacaq növbəti general olacaq. Qeyd edək ki, Ermənistan tərəfinin təşəbbüsü ilə müəyyən olunmuş prosedura əsasən, Yuri Xaçaturov vaxtından əvvəl KTMT-nin baş katibi vəzifəsindən geri çağırılıb. Bu vəzifənin icrası təşkilatın baş katibinin müavini Valeri Semerikova tapşırılıb. Xaçaturovun isə həbsinə hazırlıq işləri sürətləndirilib. Rusiyalı konfliktoloq Yevgeni Mixalyov bildirir ki, əslində, hələ bir müddət əvvəl Ermənistanın yeni hökuməti hərbi dairələrə qarşı repressiyaların başlanmasının anonsunu verib: “Amma erməni zabitlərinin 1 mart işinə görə cinayət məsuliyyətinə cəlbi Ermənistanın siyasi mətbəxi haqqında təhlil aparan şəxslərdə çaşqınlıq yaradıb. Digər tərəfdən, Paşinyanın Rusiya ilə qarşılıqlı fəaliyyəti olan siyasi ağırçəkililəri ortadan götürməsi onu deməyə əsas verir ki, İrəvan, hər şeydən öncə, özünün təhlükəsizlik qarantına xarici siyasətində müəyyən müstəqilliyi olmasını göstərmək niyyətindədir. Biz bilirik ki, onunla hakimiyyətə "kim" gəlib. Buna görə də bütün bəyanatları və istefaları antirusiya xarakterli, gərginlik yaradılmasına yönəltmək kimi dəyərləndirmək lazımdır. Xaçaturovun korrupsiya və antikonstitusiya fəaliyyətlərində ittihamı Moskvanın maraqlarının əleyhinə getməsi qarşılğında sadəcə Qərb tərəfdaşlarınının onun cəsarətli əlini sıxması üçün bəhanə idi. İstənilən halda, İrəvanda baş verənlər, mənim fikrimcə, yalnız dəyişikliklərin başlanğıcıdır. Bu, Qafqazda böyük regional konfliktin yaranmasına gətirib çıxara bilər”.
Məsələnin bu tərəfinə nəzər salan digər rusiyalı ekspert İqor Korotçenko da vurğulayır ki, Ermənistan bölgədə sabitsizlik mənbəyi olaraq qalır. O, həmin ölkədə indi də seçki vasitəsilə dövlət çevrilişini legitimləşdirmək, parlamentə Nikol Paşinyanın tərəfdarlarını seçdirmək yolu ilə onun şəxsi hakimiyyətini möhkəmləndirmək siyasəti yürüdüldüyünü vurğulayıb. Ekspertin fikrincə, Paşinyana hakimiyyətin ötürülməsi ölkəni uzunmüddətli sabitsizlik girdabına sürükləyir: “Belə ki, Paşinyan ölkədə öz şəxsi hakimiyyətini qursa da, korrupsiya ilə mübarizə aparmaq, əhalinin rifahını qaldırmaq kimi əsas vədlərini yerinə yetirməyəcək. Bununla yanaşı, erməni diasporu ölkəyə investisiya qoymaq barədə Paşinyanın çağırışlarına məhəl qoymayıb. Onlar bildirirlər ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həll edilməmiş qalması sərmayələr üçün ciddi siyasi və hərbi təhlükə yaradır. Yəni bütün məsələlər Dağlıq Qarabağ probleminə dirənir, bu problem həllini tapmasa, Ermənistan iqtisadiyyatı indiki vəziyyətdə qalacaq”.
Tahir TAĞIYEV
