Hər bir müstəqil dövlətin bayrağı, gerbi olduğu kimi, onu digər ölkələrdən fərqli edən milli rəmzlərindən biri də himndir. Dünyada himnə olan sevgi və hörmət dövlətə olan sevgi kimi ölçülür. Himn oxunanda auditoriyanın ayağa qalxması, əlini ürəyinin üzərinə qoyub sözləri oxuması, demək olar ki, bütün ölkələrdə adət halını alıb. Beynəlxalq yarışlarda, Olimpiya oyunlarında, Dünya çempionatlarında qalib komandanın ölkə himni səsləndirilir. Hətta futbol yarışlarında oyundan əvvəl hər iki komandanın himni səslənir.
Məlumdur ki, ötən həftə Azərbaycan Himni haqqında müəyyən fikirlər səsləndirilib. Milli Məclisin ötən həftə keçirilən iclasında deputat Tahir Kərimli Dövlət Himninin uzun olduğunu və mərsiyəyə oxşadığını bildirib. Deputatın bu fikirləri cəmiyyətdə birmənalı qarşılanmayıb, sosial şəbəkədə müzakirə mövzusuna çevrilib.
O qeyd edib ki, “Azərbaycan Respublikası Dövlət Himninin musiqisinin və mətninin təsdiq edilməsi haqqında” Konstitusiya qanununun müzakirəsi zamanı himnimizin həcminin azaldılması təklifini bildirib: “Azərbaycan hələ müstəqil olmadığı dövrdən uşaqlarımı məcbur edirdim ki, Azərbaycanın Dövlət Himnini oxusunlar. Amma digər himnlər 2-2.5 dəqiqə olduğu halda, Azərbaycanın Dövlət Himni 4 dəqiqədir. Özü də minor janrında. Bu, mərsiyə deyil axı. Üzeyir Hacıbəyov Azərbaycan Sovet Respublikasının himnini hazırlayıb. O, indikindən daha nikbin idi. Bunlar nəzərə alınmalıdır. Xahiş edirəm, himnin həcmi azaldılsın, yoruculuqdan xilas olsun, bədbin notlar götürülsün”.
Onun bu cür çıxışı isə ölkə ictimaiyyətində narazılıqla qarşılanıb. Sosial şəbəkələrdə də sıravi vətəndaşlar deputatın fikirlərinə qarşı çıxır, himnimizin qorunmalı olduğunu söyləyirlər.
Qeyd edək ki, himn dedikdə təntənəli marş başa düşülür. Dövlət Himni sırf dövlət anlayışı ilə əlaqədardır, dövlətə məxsusdur, dövlətin rəmzi, simvolu kimi onun əsas atributlarından biridir. Dünyanın BMT tərəfindən tanınmış bütün dövlətlərinin öz himnləri var. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni Azərbaycan dövlətinin, onun müstəqilliyinin və birliyinin müqəddəs rəmzidir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninə dərin ehtiram bəsləmək onun hər bir vətəndaşının vətənpərvərlik borcudur.1920-ci il yanvarın 30-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Nazirlər Şurası Cümhuriyyətin milli himninin hazırlanması haqqında qərar qəbul edib və bu məqsədlə Xalq Maarif Nazirliyi tərəfindən müsabiqə elan edilib. Lakin 1920-ci il aprelin 28-də Xalq Cümhuriyyətinin süqutu Azərbaycanın milli himnini qəbul etməyə imkan verməyib. 1992-ci il mayın 27-də parlament "Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni haqqında" Qanun qəbul edib. Qanuna əsasən, 1919-cu ildə böyük bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov və şair Əhməd Cavad tərəfindən tərtib edilmiş "Azərbaycan Marşı" Azərbaycanın Dövlət Himni kimi təsdiq edilib. Azərbaycan Dövlət Himninin davamlılığı 2 dəqiqə 13 saniyədir və 4 bənddən ibarətdir.
Xarici ölkələrin himninin neçə bənd olduğunu, davamlılığını araşdırdıq. Əslində, hər bir dövlətin simvolu sayılan himnlər müxtəlifliyinə, yazılış və ya texniki üslubuna görə fərqlənir. Bəzilərində qəhrəmanlıq hissləri qabardılır, döyüşkən ovqat aşılanır, bəzilərində isə mənəvi böyüklüyə yer verilir. Bir sıra xarici ölkələrin himnlərinə klassik musiqi xətti, bəzilərində qədim tarixi ənənələr itirilməsin deyə milli marşlar və ya vətənpərvər sözlər əlavə olunur .
Məlumat üçün bildirək ki, sözlərinə görə ən uzun himn Yunanıstana məxsusdur və “Hymn to Liberty” adlanır. Qeyd olunan ölkənin himnində 158 sətir var.
Rusiya Federasiyasının Dövlət Himni 6 bənddən ibarətdir və davamlılığı 3 dəqiqə 32 saniyədir.
Qazaxıstan Dövlət Himni 2 nəqarət olmaqla 6 bənddən ibarətdir və 1 dəqiqə 49 saniyə davam edir.
Qırğızıstan himni 4 bəndən ibarətdir və 2 dəqiqə 3 saniyə davam edir. Türkmənistan himni də 4 bənddən ibarətdir və davamlılıq 2 dəqiqə 8 saniyədir. Belarus himni 3 dəqiqə 32 saniyə davam edir və 4 bənddən ibarətdir. Türkiyə dövlətinin himni 10 bənddir və 1 dəqiqə 10 saniyə ərzində davam edir. Argentina himni 9, Salvador himni isə 8 bənddir.
Qeyd edək ki, ən qədim himn isə Niderlandındır ki, 1574-cü ildə şahzadə l Vilhelmə həsr edilərək səslənib.
Apardığımız araşdırmalar zamanı məlum oldu ki, Azərbaycan Himni digər ölkələrin himni ilə müqayisədə nə uzun, nə də qısadır. Azərbaycan Himni 4 dəqiqə deyil, 2 dəqiqə 13 saniyədir.
Günel CƏLİLOVA
