İşğalçı Ermənistanda hakimiyyət uğrunda başlanan mübarizə fonunda bu ölkənin yeni xaosa yuvarlanması müşahidə olunmaqdadır. Düzdür, ilk baxışda görünən budur ki, hərbi xunta rejimini çevriliş yolu ilə dəyişərək hakimiyyətə gələn Nikol Paşinyan dekabrda baş tutacaq növbədənkənar parlament seçkiləri yolu ilə iqtidarı tam şəkildə əlinə ala bilər. Amma erməni mediasının yazdıqlarından belə məlum olur ki, baş nazir vəzifəsinə öz namizədlərini irəli sürməyəcəklərini bildirən “Qarabağ klanı” və digər siyasi qüvvələr Paşinyan üçün sürpriz hazırlayırlar.
Nikol Paşinyan isə indilikdə, istefa verməsinə baxmayaraq, hələlik baş nazirlik səlahiyyətlərini icra edir. Çoxları bunu Paşinyanın çıxılmaz durumda olması, vədlərinin heç birini yerinə yetirə bilməməsi kimi dəyərləndirir. Qeyd edək ki, ölkə konstitusiyasına görə, baş nazir istefa verdikdən sonra deputatlar iki iclasda yeni baş naziri seçə bilmədikləri təqdirdə parlament buraxıla bilər. Eyni zamanda, konstitusiyaya görə, seçkilər parlamentin buraxılmasından sonra ən tezi 30 gün sonra, lakin 45 gündən gec olmayaraq keçirilməlidir. Parlamentdə çoxluğu qoruyub saxlayan Respublika Partiyasının və daha bir neçə siyasi birliyin qəbul etdiyi qanun isə parlamenti buraxmaq imkanını çətinləşdirir. Beləliklə, Paşinyanın növbədənkənar parlament seçkiləri keçirmək niyyəti Ermənistanda növbəti siyasi böhrana gətirib çıxarıb.Yeni seçkilərlə isə Paşinyan parlamentdə müxalifətin əlindəki çoxluğu almaq planını qurub və bunun üçün yenidən hakimiyyət rəhbəri postuna qayıtmağı düşünür. Əksər yerli və xarici ekspertlər isə belə hesab edirlər ki, bu qayıdış heç də Paşinyanın hesabladığı kimi olmaya bilər. Onu elə hakimiyyətə gətirənlər özləri birdəfəlik hakimiyyət və siyasət meydanından silə bilərlər. Artıq Haqik Tsarukyanın rəhbərlik etdiyi “Çiçəklənən Ermənistan” partiyası, eləcə də “Daşnaksütyun” Paşinyana qarşıdır. Erməni şərhçi Qarnik Qevorkyan yazır ki, onlar Paşinyana qarşı Moskvadan da dəstək alırlar: “Maraqlıdır ki, Tsarukyanın Moskvaya qəfil səfərləri son dövrlərdə xeyli intensivləşib. Ümumiyyətlə, Ermənistandakı inqilab təkcə Serj Sarkisyanı hakimiyyətdən məhrum etmədi, həm də Rusiya təsirini azaltdı. O üzdən indi növbədənkənar parlament seçkilərinə təkcə erməni siyasi qüvvələr yox, həm də Moskva hazırlanır. Yaxın vaxtlarda Ermənistandakı rusiyayönümlü qüvvələrlə əməkdaşlıq güclənəcək. Bu baxımdan, Tsarukyanın tez-tez Moskvaya getməsi təsadüfi deyil. Onun Rusiya rəhbərliyi, eləcə də Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko ilə yaxşı münasibətləri var. Həmçinin, o, Robert Köçəryan kimi, hakimiyyətin dayaqlarından biridir. Yəni Tsarukyan Ermənistanda Rusiyanın dayaqlarından biri hesab olunur”. Qevorkyan Tsarukyanın Moskva səfərindən sonra Ermənistanın daxili siyasətində dəyişikliklərin olacağını qeyd edib: “Həmçinin görünən odur ki, Moskva təkcə Tsarukyan və Respublika Partiyası ilə deyil, ölkə daxilində bir neçə subyektlə işləyəcək. Ötən illərin təcrübəsi bunu təsdiqləyir. Sadəcə olaraq, Rusiya seçkilərə qədər mövcud Paşinyan hakimiyyəti ilə işləyəcək, seçkilərdə isə öz qüvvələrinə dəstək verəcək. Paşinyanı devirmək üçün yaxın günlərdə Ermənistandakı rus qüvvələri hərəkətə keçəcək”.
Maraqlıdır ki, məhz belə bir vaxtda Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryan öz partiyasını yaratmağa və müxalifətə getməyə hazırlaşdığını açıqlayıb. Köçəryan “RİA-Novosti” agentliyinə müsahibəsində faktı təsdiq edib: “Əgər siyasətə qayıdırsansa, onda bu haqda düşünmək lazımdır. İndi müxalifət düşərgəsində çox ciddi boşluğu görürəm və hesab edirəm ki, ölkənin xeyrinə bu boşluğu doldurmaq lazımdır”. Sabiq prezident qeyd edib ki, hər hansı yüksək vəzifəni tutmağa cəhd göstərmir: “Əgər belə bir cəhd olsaydı, mən 10 il öz şəxsi həyatımı yaşamazdım. Vəziyyət elə inkişaf edir ki, səni prosesə cəlb edir”. “İrs” partiyasının sədri Armen Martirosyan bildirir ki, Köçəryanın dekabrda keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərində iştirak etməyəcəyi ilə bağlı bəyanatı Nikol Paşinyanı arxayın etməyib. Köçəryan hələlik buna hazır olmadığını bildirsə də, vəziyyət pisləşəcəyi təqdirdə fikrindən dönəcəyini də qeyd edib. Bu isə onu təsdiqləyir ki, sabiq prezident hələ də qəti qərar qəbul etməyib. Vəziyyət isə iki ay ərzində hər an dəyişə, hətta qanlı qarşıdurmaya keçə bilər. Bundan narahat olan Paşinyan yenidən Köçəryana və ona yaxın adamlara qarşı hücuma keçib. Bu fonda Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyana ölkəni tərk etmək qadağan olunub. “Joxovurd” qəzeti yazır ki, Oskanyanın adı ölkənin ən iri iş adamlarından biri Samvel Mayrapetyanın cinayət işində hallanır: “Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyan hüquq-mühafizə orqanlarının maraq dairəsinə düşüb. İş adamı Samvel Mayrapetyanın tutulmasından bir neçə gün sonra Oskanyan ölkəni tərk etməyə cəhd edib, lakin bu ona qadağan olunub”. Samvel Mayrapetyan Robert Köçəryana yaxın adam hesab edilir. Erməni mediası yazır ki, o, Oskanyanla birgə çoxsaylı işlər görüb və Köçəryanı ən yaxın ətrafına daxildir. Belə şəxslərin tutulması ilə Paşinyan Köçəryanı zəiflətməyi düşünür. Bütün bunlar isə Ermənistanda siyasi gərginliyi daha da artırır və seçkilərin də gərgin mühitdə keçəcəyini göstərir. Bu arada isə beynəlxalq təşkilatlar da Paşinyanın tələsik seçki keçirməsindən narazıdır. Avropa Şurası Parlament Assambleyası Ermənistandakı siyasi qüvvələri demokratiya və qanunun aliliyi prinsiplərinə tam şəkildə hörmət etməyə, növbədənkənar parlament seçkilərinə hazırlaşarkən tələskənliyə yol verməməyə çağırıb. Bildirilir ki, Ermənistanda Seçki Məcəlləsinə istənilən dəyişiklik Venesiya Komissiyasının təlimatlarına tamamilə uyğun gəlməlidir. Lakin indilikdə bu müşahidə olunmur.
Nahid SALAYEV
