Rusiyanın Ukraynaya hərbi təcavüzünə münasibətdə Azərbaycanın mövqeyi aydındır. 2025-ci il iyulun 19-da Xankəndidə keçirilən dünyanın müxtəlif ölkələrindən yüzlərlə jurnalisti və ekspertləri bir araya toplayan III Qlobal Media Forumunda Ukraynanın tanınmış jurnalisti Dmitri Qordonun: “Ukrayna sizcə nə etməlidir, bizə nə tövsiyə edərdiniz?” sualına Prezident İlham Əliyevin: “Heç vaxt işğalla barışmayın, heç bir halda təslim olmayın!” kimi qətiyyətli cavabı Azərbaycanın mövqeyini aydın əks etdirir.
Azərbaycanın Ukrayna ilə bağlı mövqeyi beynəlxalq hüququn təməl prinsipləri olan ərazi bütövlüyü, suverenlik prinsiplərinin, BMT Nizamnaməsinin 2(4)-cü maddəsinin təbiqinə uyğundur. Prezident İlham Əliyevin “işğalla barışmamaq” mesajı Türkiyənin “ədalətli sülh” və “beynəlxalq hüquqa əsaslanan nizam” çağırışları ilə uzlaşır.
Azərbaycan balanslı xarici siyasət apararaq Rusiya ilə münasibətləri pozmadan prinsipial mövqe saxlayır. Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəyə başlamasından sonra Azərbaycan dəfələrlə Ukraynaya humanitar yardımlar göstərdi. Ukraynadakı böhranla bağlı Azərbaycan Respublikasının göstərdiyi humanitar yardımın ümumi məbləği artıq 45 milyon dollardan çoxdur. Humanitar yardımlar Ukraynaya, həmçinin ukraynalı qaçqınların yerləşdikləri Moldovaya göndərilmişdir. Müharibədən zərər çəkmiş, ailə üzvlərini itirmiş ümumilikdə 90-a yaxın ukraynalı uşaq tibbi və sosial-psixoloji reabilitasiya məqsədilə Azərbaycana gətirilib. İrpen şəhərində hərbi əməliyyatlar nəticəsində dağılmış Zərifə Əliyeva adına 12 saylı məktəb tam bərpa edilib, humanitar yardım xarakterli müxtəlif tədbirlər həyata keçirilib. Ukrayna tərəfindən daxil olmuş müraciətlərə cavab olaraq, mövcud vəziyyətlə əlaqədar zərər çəkmiş ərazilərin elektrik enerjisi ilə dayanıqlı təchizatının bərpası məqsədilə Azərbaycan tərəfindən Ukrayna xalqına ümumi məbləği təxminən 1 milyon 422 min manat olan elektrik avadanlıqlarından ibarət humanitar yardım göndərilib. Azərbaycan Respublikası Prezidenti Ukraynaya humanitar yardım göstərilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasında istehsal olunan elektrik avadanlığının satın alınması və göndərilməsi üçün 2025-ci ildə iki dəfə olmaqla, 3 milyon ABŞ dolları dəyərində vəsait ayrılması haqqında Sərəncam vermişdir. Prezidentin 2026-cı il 16 yanvar tarixli Sərəncamına əsasən isə Energetika Nazirliyi tərəfindən Ukraynaya 12 ədəd alçaq gərginlik paneli, 11 ədəd generator, 5 ədəd transformator və 27,000 metr kabel və naqil daxil olmaqla, 1 milyon ABŞ dolları dəyərində humanitar yardım göstərilmişdir. Azərbaycanın Rusiya-Ukrayna müharibəsinə münasibətdə tutduğu mövqe göstərir ki, beynəlxalq münasibətlər sistemində ədalət böyük güclər tərəfindən deyil, prinsipial dövlətlərin davranışı ilə qoruna bilər.
Ramilə Dadaşova Siyasi elmlər doktoru, dosent, AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun Beynəlxalq münasibətlər və geosiyasət şöbəsinin müdiri
