Azərbaycan öz strateji coğrafi mövqeyi və enerji resursları ilə qlobal proseslərdə əhəmiyyətli rol oynayan dövlətdir. Neft, qaz, nəqliyyat layihələri ilə regionda lider dövlətdir. 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra ərazi bütövlüyünün, 2023-cü il antiterror əməliyyatından sonra suverenliyinin bərpa edilməsi Azərbaycan üçün regionda və dünyada yeni reallıqlar yaratdı. Sülh dövləti olduğunu dünyaya bəyan etdi. Azərbaycanın qlobal səviyyədə humanitar missiyaları bunu bir daha sübut edir. Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatında dördillik sədrliyi dövründə 80-dən artıq ölkəyə, o cümlədən 20 kiçik ada dövlətinə maliyyə və humanitar yardım göstərmişdir. BMT-nin kiçik ada dövlətlərindəki birgə layihələrini dəstəkləmək üçün 10 milyon ABŞ dolları məbləğində vəsait ayırmışdır. Azərbaycan kiçik ada dövlətlərinə qasırğa, zəlzələ və daşqınların təsirini azaltmaq, su təchizatı, qida təhlükəsizliyi və mədəni irsin bərpası layihələrində yardım göstərmişdir. 10-dan çox kiçik ada dövləti universitetlərdə təhsil almaq üçün Azərbaycanın tələbə təqaüdü proqramından yararlanıb. Azərbaycan COVID-19 pandemiyasına qarşı cavab tədbirləri istiqamətində 80-dən çox ölkəyə qoruyucu avadanlıqlar, tibbi cihazlar və vaksinlər ianə edib və maliyyələşdirib.
Dövlətimiz beynəlxalq siyasi proseslərdə beynəlxalq hüquq prinsip və normalarının qüvvədə qalmasını dəstəkləyir. Prezident İlham Əliyev BMT Baş Məclisinin 80-ci sessiyasında beynəlxalq hüququn beynəlxalq münasibətləri, təhlükəsizliyi, sülhü təmin etdiyini Azərbaycanın timsalında vurğulamışdır” “Son illərdə əldə etdiyimiz nailiyyətlər yalnız Azərbaycanın qələbəsi və uğuru deyil. Bu, həm də beynəlxalq hüququn sonda mütləq üstünlük təşkil etməsinin sübutudur. Bizim baxışlarımız aydındır. Bunlar beynəlxalq hüquqa əsaslanan sülh və inkişaf, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmama, qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıqdır. Gəlin, birlikdə ikili standartların aradan qalxdığı, ədalətin selektiv olmadığı, qanunun aliliyinə hörmət edildiyi, sülhün təkcə sözlərlə deyil, əməli addımlarla təmin olunduğu bir dünya quraq”.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü, suverenliyini beynəlxalq hüquq normalarına müvafiq bərpa etməsi dünyada sülh və təhlükəsizliyi müdafiə etmək üçün bir nümunədir. Məhz həmin sessiyada Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın quruculuq işlərində öz təcrübəsini digər ölkələrlə paylaşmağa hazır olduğunu bildirmişdir: “Azərbaycan yeni bir dövrə qədəm qoyub. Biz həm müharibəni udduq, həm də sülhü qazandıq. İşğala son qoyduq və bərpa işlərinə başladıq. Ədalət zəfər çaldı, suverenlik möhkəmləndi və sülh de-fakto təmin olundu. Biz bu müsbət təcrübəmizi paylaşmağa hazırıq”.
Azərbaycan Suriyaya, Fələstinə, Ukraynaya humanitar yardımlar edir. Bölgədə sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün Ermənistanla sülhü davamlı etməyə çalışır və bu məqsədlə Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana Rusiyadan taxıl gətirilməsinə şərait yaradılır, Ermənistana neft məhsulları göndərilir. Bütün bunlar Azərbaycanı sülh dövləti kimi tanıdır.
Ramilə Dadaşova
Siyasi elmlər doktoru, dosent,
AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun
Beynəlxalq münasibətlər və geosiyasət şöbəsinin müdiri
