“Dövlətimiz “Əsrin kontraktı”nın icrasına bir manat vəsait qoymayıb, amma mənfəət neftinin 75 faizi Azərbaycana gəlir”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 100 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan xalqına müraciətində bildirib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, Azərbaycanın payına düşən mənfəət nefti bizim iqtisadiyyatımızı gücləndirir: “1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanmış “Əsrin kontraktı” növbəti bir dönüş nöqtəsi idi. İndi Azərbaycan dövlətinin payına düşən mənfəət neftinin 75 faizi bu gün bizim iqtisadiyyatımızı gücləndirir. Azərbaycan dövləti “Əsrin kontraktı”nın icrasına bir manat vəsait qoymayıb. Ancaq mənfəət neftinin 75 faizi Azərbaycana gəlir. Bu gün xarici şirkətlərlə aparılan neft-qaz əməliyyatları çərçivəsində minlərlə milli kadr yetişib. Bu gün “Əsrin kontraktı”nın icrasında işləyən insanların 90 faizi Azərbaycan vətəndaşlarıdır, bunu da biz kontrakt imzalayarkən şərt kimi qoymuşduq. Elə kadrlar yetişdi ki, bu gün istənilən sahədə işləyə bilərlər. Bu da bizə böyük əlavə üstünlük verir”.
“Uğurlu neft strategiyası sayəsində biz mənfəət neftinin böyük hissəsini əldə edirik”
Sözügedən məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov hesab edir ki, 1994-cü ilin çətin şərtləri şəraitində belə bir sazişin imzalanması çox böyük naliyyət idi: “Məsələ ondadır ki, 1991-ci ildə SSRİ dağılandan sonra bizim zəngin təbii sərvətlərimiz olsa da, onu hasil etmək üçün texnologiyamız və vəsaitimiz yox idi. Problem onda idi ki, artıq maddi-texniki təchizat bazası köhnəlmişdi, yeni resursların, texnologiyaların tətbiqi yerli imkanlar hesabına mümkün deyildi. Bu istiqamətdə Azərbaycanın elə bir maddi imkanı yox idi ki, yenidən təbii sərvətlərimizi müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq iqtisadi dövriyyəyə cəlb edə bilək. Ona görə də çıxış yolu xarici investorları neft hasilatına cəlb etmək idi. Burda zərgər dəqiqliyi ilə xarici siyasətin yürüdülməsi lazım idi. Nəzərə almaq lazım idi ki, o dövr çox mürəkkəb idi. Ölkə təzə müharibədən çıxmışdı, ərazilərimizin 20 faizi Ermənistan tərəfindən işğal olunmuşdu. O zaman ərzaq, valyuta qıtlığ, imkansızlıq çox çətin vəziyyət yaratmışdı. Başqa bir tərəfdən, Azərbaycan kimi ölkələrə xariçi şirkətlər investisiya qoymağı risqli hesab edirdilər. Belə bir şəraitdə mərhum prezident Heydər Əliyevin zərgər dəqiqliyi ilə apardığı danışıqlar nəticəsində Qərb Azərbaycana investisiya qoymağa başladı. Neft sektoruna yatırılan sərmayələr bərabərində yan sahələrin də iqtisadi inkişafına təkan verdi. “Əsrin kontraktı” sazişindən sonra daha bir neçə saziş imzalandı. Bütün bu işlərin nəticəsidir ki, Azərbaycan artıq Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında vacib rol oynamaqdadır. Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti sayəsində biz sərmayələri ölkə iqtisadiyyatına cəlb etməklə hansısa ölkənin köləsinə çevrilmədik. Tam əksinə, bir müddət sonra Azərbaycan investisiya yatıran tərəfə çevrildi. Uğurlu neft strategiyası sayəsində biz mənfəət neftinin böyük hissəsini əldə edirik. Düzdür, yenə də xarici neft şirkətlərinin müəyyən payları var, amma Azərbaycan söz sahibidir. Əsas nəticələrdən biri də budur”.
Vidadi ORDAHALLI
