Ermənistan sərhəddə növbəti silahlı təxribat həyata keçirib. Məlum olduğu kimi, Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrinin qəsdən törətdiyi təxribat nəticəsində Azərbaycan Ordusunun müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Novruzəlizadə Orxan Elxan oğlu şəhid olub, Müdafiə Nazirliyinin N saylı hərbi hissəsinin müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, əsgər Mahmudlu Müslüm Vidadi oğlu isə düşmən tərəfdən odlu silahdan açılmış atəş nəticəsində yaralanıb.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı açıqlamada qeyd edilir ki, Ermənistan Respublikası sərhədyanı bölgələrdə Azərbaycana qarşı hərbi təxribatlarını artırır:“Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi tərəfindən verilmiş məlumata əsasən, mayın 10-u axşam saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Zod istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun üzbəüz mövqelərini müxtəlif növ atıcı silahlardan intensiv atəşə tutmaqla qəsdən təxribat törədib və bu təxribat nəticəsində Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu ağır yaralanıb. Ermənistan tərəfinə təxribatlarına son qoyulması və qəsdən vəziyyətin gərginləşdirməməsi barədə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, mayın 11-i səhər saatlarından etibarən Ermənistan silahlı qüvvələri vəziyyəti daha da gərginləşdirərək Azərbaycan Ordusunun mövqelərini minaatanlardan atəşə tutub, təxribatlar nəticəsində bir nəfər hərbi qulluqçumuz həlak olub”.
Nazirlik bəyan edir ki, Ermənistanın təxribatlarının hər zaman olduğu kimi sülh sazişi üzrə danışıqların intensivləşdiyi, eləcə də liderlər arasında gözlənilən danışıqlar fonunda baş verməsi Ermənistanın sülh prosesində maraqlı olmadığını göstərir: "Ermənistanın danışıqlar prosesinə xələl gətirən bu kimi əməlləri ciddi formada beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən rədd edilməli və qınanmalıdır. Ermənistanın təxribatlarının qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri bütün lazımı tədbirləri görür. Vəziyyətin qəsdən gərginləşdirilməsinə görə bütün məsuliyyət Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin üzərinə düşür”.
Təxribat baş verdiyi saatlarda Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan hökumətin iclasını keçirib. O, hökumətin iclasında sərhəddə baş verənlərlə bağlı danışarkən deyib ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə üçtərəfli görüşün planlaşdırıldığı Brüsselə səfərini ləğv etmək niyyətində deyil.
Xatırladaq ki, Ermənistan və Azərbaycanın xarici işlər nazirləri Ararat Mirzoyan və Ceyhun Bayramov arasında bundan əvvəl Vaşinqtonda danışıqlar aparılıb, müzakirələr 4 gün davam edib. Nazirlər iki dəfə ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenlə görüşüblər. Danışıqlardan sonra ABŞ dövlət katibi Ermənistan və Azərbaycanın sülh sazişinin imzalanması istiqamətində mühüm irəliləyiş əldə edildiyini bildirib. Paşinyanla Əliyev arasında növbəti görüş Avropa Şurasının rəhbəri Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə mayın 14-də Brüsseldə keçiriləcək.
Məlum olduğu kimi, Brüssel və Kişinyov görüşləri ərəfəsində erməni ordusu hücuma keçdi və Paşinyan da özünü elə aparır ki, rəhbərlik etdiyi ordunun hücum əməlindən guya xəbəri yoxdur. O halda Ermənistanın növbəti sərhəd təxribatı necə baş verib?
“Yaxın günlər açıq şəkildə göstərəcək ki, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində bu təxribatı törədən Ermənistandakı hansı qüvvələrdir, Rusiyanın və İranın burada iştirakı nə qədərdir”
Siyasi ekspert Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, sülh sazişinin yaxın müddətdə imzalanması üçün Avropa İttifaqı və ABŞ əlindən gələni edir. “Bir ildən bir az artıq müddətdə Avropa İttifaqının vasitəçiliyi ilə dörd görüş keçirilib, beşincini Ermənistan pozub. Növbəti görüş də mayın 14-nə nəzərdə tutulub. Son altı ayda ABŞ-ın Dövlət katibi Blinkenin vasitəçiliyi ilə üç görüş keçirilib. Eyni zamanda Sallivanın vasitəçiliyi ilə də bir neçə görüş keçirilib və orada müzakirələrin gedişi, təbiidir ki, Ermənistanı çox ciddi şəkildə narahat edir. Baxmayaraq ki, Paşinyan reallıqların qəbul olunmasının tərəfdarıdır, Qarabağ üçün heç bir status tələb etmir, Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyini qəbul etdiyini Soçidəki və Praqadakı imzası ilə təsdiq edib və əsas məqsəd kimi Qarabağ ermənilərinin hüquq və təhlükəsizliyinin təmin olunması məsələsini qoyur. Azərbaycan bununla razıdır. Paşinyanla Azərbaycan hakimiyyətinin münasibəti arasında bir fərq var. Azərbaycan bu prosesi özünün suveren hüququ hesab edir və Qarabağ erməniləri ilə danışıqları özünün təşkil edəcəyini dəfələrlə bəyan edib, bir neçə dəfə də görüşlər olub. Paşinyan bu prosesə beynəlxalq mexanimzləri qoşmaq istəyir”.
A.Səmədovun sözlərinə görə, Ermənistan ilk növbədə bu prosesə Fransanı qoşmaq istəyir, Azərbaycan isə bunu qətiyyən qəbul etmir. “Ancaq Paşinyanın bu mövqeyini həm Ermənistanda, həm Qarabağda, həm də Rusiyada qəbul etməyənlər kifayət qədərdir. Son təxribatı onların hansı törədib? Bu təxribatı danışıqların gedişindən narahat olan Paşinyanmı törədib, Paşinyanı çıxılmaz vəziyyətdə qoymaq istəyən Ermənistandakı və Qarabağdakı rəqiblərimi törədib? Paşinyanın orduya tamamilə nəzarət edə bilməməsi dəfələrlə sübut olunub.
Yoxsa burada Rusiya barmağı da varmı? Çünki Rusiya rəsmi təmsilçiləri həm Avropa İttifaqının vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşlərdən, həm sonuncu Vaşinqton görüşlərindən narahatlıqlarını gizlətməyiblər və etiraz ediblər. Ümumiyyətlə, Rusiya sülh sazişinin yaxın müddətdə imzalanmasını qətiyyən istəmir, eyni zamanda başa düşür ki, o proseduru uzatmaq da mümkünsüzdür. Ona görə, həm də vasitəçiliyi əlində saxlamaq üçün istəyir ki, özü sülh sazişinin imzalanmasına vasitəçilik etsin. Moskva görüşündə, ola bilsin ki, ondan sonra keçirməyi planlaşdırdığı digər görüşlərdə də əlindən gələni edəcək ki, vasitəçilik missiyasını özünə qaytara və burada monopolyasını bərpa edə bilsin. Bu da həddindən artıq çətindir. Ancaq bir şey ortadadır, Rusiya keçən ilin avqustunda təqdim etdiyi, lakin Azərbaycanın qəbul etmədiyi layihədən imtina edib, Azərbaycanın mövqelərinə yaxın layihə hazırlayıb. Lavrovun Mirzoyanla birgə keçirdiyi mətbuat konfransında Rusiyanın mövqeyini dilə gətirməsi ermənilərə çox böyük şok yaşadıb. Bir neçə gün bundan əvvəl Paşinyan “Azadlıq” radiosuna müsahibəsində Rusiya rəhbərliyinə müraciətlə xahiş edib ki, keçən ilin avqustunda ortaya qoyulan və sonradan müzakirəyə çıxarılmayan layihənin şərtlərini Rusiya yenidən müzakirəyə təqdim etsin. Dedi ki, biz Rusiyanın təqdim etdiyi layihəni müzakirə etmək istəyirdik, amma Rusiya o layihədən imtina edib. Belə bir vəziyyət yaranıb. Təbiidir ki, təxribat törətmək və bu danışıqları pozmağa çalışmaq istəyən qüvvələr kifayət qədərdir. Paşinyanın Brüssel görüşündən imtina etməyəcəyi barədə verdiyi bəyanat göstərir ki, bu təxribat onların arzuladığı nəticəni verməyib, yaxud Paşinyan izi itirmək üçün belə bir bəyanat verib. Hər halda, yaxın günlər açıq şəkildə göstərəcək ki, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində bu təxribatı törədən Ermənistandakı hansı qüvvələrdir, Rusiyanın və İranın burada iştirakı nə qədərdir. Ən əsası, sülh sazişinin imzalanması istiqamətində proses sürətlənib və bu prosesin qarşısını almaq həm Ermənistanın, həm İranın, həm Rusiyanın imkanları xaricindədir. Əgər Rusiya prosesdə iştirak etmək istəyirsə, Qərbdən daha əlverişli şərtlər təqdim etməlidir və təbii ki, bu, Azərbaycanın istəklərinə uyğun şərtlər olmalıdır. Çünki kimin vasitəçi olacağını Azərbaycan müəyyənləşdirir”.
A.Səmədovun sözlərinə görə, ötən ilin avqustunda verilən Rusiya layihəsinin tamamilə uğursuzluğa məhkum olmasından Rusiya rəhbərliyi ciddi nəticə çıxarmalıdır və görünən odur ki, artıq çıxarıb.
İradə SARIYEVA
