Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının Vaşinqton görüşünə münasibət bildirib. Kreml rəsmisi deyib ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında vəziyyətin nizamlanmasına istənilən yardımı alqışlamaq olar, ancaq Rusiya, Ermənistan və Azərbaycan arasında üçtərəfli razılaşmalar əsasında:
“İki ölkə arasında mövcud problemlərin həlli və regionda gərginliyin aradan qaldırılmasına yönəlmiş bəzi birgə hərəkətlərin və addımların mümkün inkişafı, ilk növbədə, Rusiya ilə birgə imzalanmış üçtərəfli sənədlər əsasında mümkündür. Hələlik barışıq sazişini dəstəkləyəcək başqa hüquqi əsaslar yoxdur. Ona görə də bu üçtərəfli sənədlərin heç bir alternativi yoxdur”.
Qeyd edək ki, mayın 1-də Vaşinqtonda ABŞ dövlət katibinin vasitəçiliyi ilə Ermənistan və Azərbaycan xarici işlər nazirləri arasında danışıqlar başlayıb. Blinken əvvəlcə Ararat Mirzoyan, sonra Ceyhun Bayramovla görüşüb, ardınca üçtərəfli görüş keçirilib. Görüşlər zamanı regionda təhlükəsizlik vəziyyəti, Ermənistan və Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması prosesi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub.
Kremlin adından səslənən bu fikri ABŞ-ın vasitəçiliyinə bir hədə kimi qəbul edə bilərikmi?
Demokratik Dəyişim Partiyasının sədri Əli Mustafa “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiyanın bu açıqlaması eyni zamanda təzyiq, hədə kimi qəbul edilməlidir. Çünki indi gərginlik müəyyən qədər səngiyib. Ümimiyyətlə, Amerikada keçirilən görüşdə, düsünürəm ki, xeyli irəliləyiş müşahidə oluna, müsbət nəticə əldə edilə bilər. Belə bir şəraitdə Rusiyanın tez narahat olması, belə açıqlamalar verməsi, gərginliyin adını hallandırması, eyni zamanda Rusiyanın təsir dairəsində olan ərazidə atəşkəsin pozulması və s. bütün bunlar onu göstərir ki, Rusiya heç bir vəchlə bu münaqişənin həllinə hazır deyil. Rusiya həm bu münaqişəni saxlamaq, həm də öz monopoliyasında qalmasında israrlıdır. Münaqişəni həll etməyə cəhd edən bütün gücləri də bir formada əngəlləməyə çalışır və aydınlaşan odur ki, münaqişə üzərində regionda mövcudluğunu qorumaqda Rusiya olduqca qərarlıdır. Açıqcası, çox təəssüf ki, münaqişə var, münaqişəni yaradan, qoruyan Rusiyadır. Münaqişənin qurtarmasını, gərginliyin aradan qalxmasını istəyiriksə, bir formada Rusiyadan da qurtulmalıyıq. Çünki bütün digər tərəflər, istər ABŞ, istərsə də Azərbaycan və Ermənistan olsun, sülhə meyllidir. Regiona, bölgəyə sülhün gəlməsinə maraqlıdırlar. Bir tək Rusiya burda fərqlənir. Sülh olacağı təqdirdə Rusiyaya artıq ehtiyac qalmayacaq. Rusiyanın mövcudluğu, ayağını sürüməsi, bəhanələr gətirməsi bizə lazım olmayacaq”.
Görünən budur ki, Kreml açıq-aşkar ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda xarici işlər nazirlərinin üçtərəfli görüşündən və müzakirələrindən narahatdır. Kreml bu etirazı ilə bir qədər tələskənlik edib. Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin 2020-ci ilin 10 noyabrında imzaladıqları üçtərəfli bəyanat Qarabağla bağlı məsələləri tənzimləyir. Vaşinqtonun hazırki vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə isə Qarabağ məsələsi deyil, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinə dair müddəalar müzakirə olunur. Rusiya bu prosesə ona görə mane olmaq istəyir ki, sülh sazişi Vaşinqtonun vasitəçiliyi ilə imzalanarsa, Rusiyanın Cənubi Qafqaza təsir imkanlara daha da azalacaq. Ancaq bu hədələr heç nəyi dəyişmir. Çünki Rusiya özünə aid olan Ukrayna məsələsinin belə həllində bataqlığa düşüb.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
