İsrail parlamentindən İrana Cənubi Azərbaycanla bağlı gözlənilməz zərbə. İsrail Knessetinin bir qrup deputatı İsrailin Xarici İşlər Nazirliyindən İranın şimalında bir bölgə olan Cənubi Azərbaycanın müstəqillik hərəkatına beynəlxalq dəstək verilməsini istəyib.
Tehranda muxtariyyət hərəkatı 2022-ci ilin sonunda Ayətullah rejiminə qarşı etirazlar fonunda yaranıb. Deputatlar rejimin 20 milyondan çox əhalisi olan İranda ən böyük etnik qrup olan Azərbaycan azlığının hüquqlarını məhdudlaşdıraraq mədəni soyqırım siyasəti yürütdüyünü vurğulayıblar. Məktubu 32 millət vəkili, ultra din fraksiyalarının nümayəndələri və dini blokun əleyhdarları da daxil olmaqla Knessetin bütün üzvlərinin dörddə biri imzalayıb. Knesset deputatları hesab edirlər ki, Cənubi Azərbaycan Hərəkatı beynəlxalq dəstəklə Tehrana ciddi zərbə vuracaq və İsrailin regionda müttəfiqlərindən biri olacaq.
“İsrail Knesseti tərəfindən İrandakı soydaşlarımızın pozulan hüquqlarının gündəmə gətirilməsi çox önəmli hadisədir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən siyasi ekspert Elşad Həsənov hesab edir ki, İsrail Knessetində məlum təşəbbüsün qaldırılması önəmli hadisədir: “Ümumən bu, çox gözəl xəbər oldu. Artıq dünyanın aparıcı dövlətləri İranda soydaşlarımızın hüquqlarının pozulmasına göz yummaq istəmir. İsrail parlementi timsalında məlum təşəbbüs bunun göstəricisidir. Məlum olduğu kimi, insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulması ilə əlaqədar ötən ilin ortalarında İranda iğtişaşlar başladı. Molla rejimi etiraz edənlərə divan tutur. İndiyə qədər 500 nəfərdən çox insan öldürülüb, minlərlə adam zindanlara atılıb. Ölkədə iğtişaşlar bu gün də davam edir. Çünki artıq fars molla rejimi dövləti idarə edə bilmir. Daxildə olduğu kimi, İranın xarici siyasətində də hərcmərclik hökm sürür. Reallıq ondan ibarətdir ki, İran qonşu olduğu ölkələrə qarşı aqressiv siyasət aparır, bu ölkələrin daxili işinə qarışır. O cümlədən, Azərbaycanın düşməni olan Ermənistanın yanındadır. Ancaq dünyanın tərəqqipərvər ölkələri olan Türkiyə, İsrail, Pakistan və digər dövlətlər ölkəmizin yanındadır. İlk dəfə olaraq Azərbaycan Prezidenti İranda yaşayan soydaşlarımızın öz ana dilində təhsil almasının vacibliyini gündəmə gətirdi və onlara dayaq olduğunu bəyan etdi. Bütün bunlarla yanaşı, reallıq ondan ibarətdir ki, Cənubi Azərbaycanda milli hərəkat artıq başlayıb. İsrail Knesseti tərəfindən İrandakı soydaşlarımızın pozulan hüquqlarının gündəmə gətirilməsi çox önəmli hadisədir. İndiyə qədər hansısa dünya dövlətinin məsələyə bu dərəcədə diqqət göstərilməsinin şahidi olmamışam. İsrail parlamenti 120 deputatdan ibarət olsa da, Knesset rəngarəng siyasi palitraya malikdir. Bir sıra ideologiyaları təmsil edən partiyalar orada fəaliyyət göstərir. Knessetin bütün üzvlərinin dörddə birinin sözügedən təşəbbüsü dəstəkləməsi çox böyük işdir. Biz nəzərə almalıyıq ki, yəhudilər dünyada, xüsusən də Birləşmiş Ştatlarda aparıcı rol oynayırlar. Avropa ölkələrində, ABŞ-da əslən Cənubi Azərbaycandan olan çoxsaylı soydaşlarımız yaşayır. Onlar İranda olan azərbaycanlılara muxtariyyət verilməsi tələbləri ilə çıxış edirlər. 21-ci əsrdə yaşayırıq, amma İranda sayı 30 milyondan çox olan soydaşlarımız öz ana dilində təhsil ala bilmir. Bu da haqlı olaraq hiddət doğurur. Çünki dünyanın heç bir yerində belə bir şey yoxdur. Ona görə də yaxın zamanlarda sözügedən məsələnin BMT-də də qaldırılacağı gözlənilir. Bir sözlə, Knessetin məlum təşəbbüsü təqdirəlayiqdir və biz buna dəstək olmalıyıq”.
Vidadi ORDAHALLI
