Prezident İlham Əliyev Mikayıl Cabbarovu İqtisadiyyat naziri təyin etdikdən sonra qəbulda bir sıra mühüm iqtisadi məsələlərə toxunub.
O bildirib ki, Azərbaycanda iqtisadi inkişafın dayanıqlı olması üçün mühüm tədbirlər görülməlidir: “Bizim iqtisadiyyatımız dayanıqlı olmalıdır. İndiki iqtisadi artım templəri məni qane etmir. Düzdür, bunun obyektiv səbəbləri var. Hazırda neftin hasilatının bir qədər aşağı düşməsi nəticəsində ümumi daxili məhsulda müəyyən dərəcədə yavaşıma var. Ancaq doqquz ayda ümumi daxili məhsul 2,5 faiz artıb, amma qeyri-neft sektorunda 3,5 faiz. Hesab edirəm ki, bu, pis göstərici deyil. Ancaq bizi qane etmir. Düzdür, kənd təsərrüfatı 7 faizdən çox, qeyri-neft sənayesi 15 faizdən çox artıb. Bu çox müsbət hallardır. Ancaq biz elə etməliyik ki, bu inkişaf dayanıqlı olsun. Buna nail olmaq üçün bundan sonra da çox ciddi islahatlar aparılmalıdır". Prezidentin dediklərini dəyərləndirən millət vəkili, iqtisad elmləri doktoru, professor Rüfət Quliyev bildirib ki, ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun inkişafı iqtisadiyyatımızın inkişafı üçün əsas amillərdən biridir: “Ölkə başçısının dünənki çıxışını çox müsbət dəyərləndirirəm. Prezident sonuncu iqtisadi müşavirədə 9 aylıq hesabatlarla bağlı qeyd etdi ki, “inkişaf bizi qane edir, amma bizi qane etməyən iqtisadi inkişafın artım tempinin ildən-ildə artırılmasıdır. Qeyri-neft sektorunun payına düşən daxili məhsulda da artım tempi çoxalmalıdır”. Gələn ilə proqnozlar belədir ki, 3 faiz daxili məhsulun, 3.8 faiz qeyri-neft sektorunun artımı nəzərdə tutur. Düşünürəm ki, bu artım templəri cənab Prezidenti qane etmir. Tezliklə Azərbaycan iqtisadiyyatını neft amilindən uzaqlaşdırmalıyıq. Biz Azərbaycan ixracına baxanda gələn gəlirlərin 80 faizinin neftdən, 7.7 faizin qazdan, 2.68 faizin neft məhsullarından, 2.80 faizin isə aqrar sektorun payına düşdüyünü görürük. Təbii ki, bu, çox az rəqəmdir, hədəflər dəyişilməlidir. Qeyri-neft sektorunun daha sürətlə artımı əsas iqtisadi hədəf olmalıdır. İldən-ilə qeyri-neft sektorunun artımını sürətləndirməliyik. Bunun üçün hazırda Azərbaycanın iqtisadiyyatında kifayət qədər şərait var”. Professorun sözlərinə görə, iqtisadi hədəflərimizdən biri də kiçik və orta sahibkarlığın inkişafıdır: “Cənab Prezident bu sahədə göstərilən xidmətlərin həcminə xüsusi fikir verir. Kiçik və orta biznesdə istehsal olunan məhsullar və göstərilən xidmətlərin həcmini artırmalıyıq və 50 faizi keçməliyik. Bu rəqəm bütün Avropa ölkələrində, o cümlədən Almaniyada, İspaniyada, Yaponiyada 65 faizdən yuxarıdır. Yəni, işlər bu formada getsə, işsizlik minimum həddə düşə bilər. Ümumiyyətlə, bazar iqtisadiyyatında işsizliyi tam ləğv etmək mümkün deyil. Çünki bu bazar iqtisadiyyatının qanunudur. Bütün ölkələrdə belə problem mövcuddur. Cənab Prezident inflyasiyanın artım tempinə də xüsusi fikir verir. Prezidentin məqsədi inflyasiyanı aşağı salmaq, 3 faiz ətrafında saxlamaqdır. Dinamik inkişaf edən ölkələrdə də inflyasiya 2.5-3 faiz ətrafında mövcud olur. Təbii ki, ölkəmizdə inflyasiyanı aşağı salmaq vətəndaşların real gəlirlərinə müsbət təsir edə bilər. Məhz buna görə də ölkə başçısı bu amillərə xüsusi önəm verir”. Məlum olduğu kimi, fərmanla, iqtisadi artım üçün əlverişli şəraitin yaradılmasına cavabdeh olan dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədi ilə Vergilər Nazirliyi, Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi və Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi müvafiq dövlət xidmətləri statusunda İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil edildi. Bu yenilikdən sonra nələr baş verəcək? "Multimedia" İnformasiya Sistemləri Texnologiyaları Mərkəzinin direktoru, Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz haqsız rəqabəti “böyük yara” adlandırdı. “Məmurların öz imkanlarından istifadə edərək rəqibləri sıradan çıxardığını və bəzi hallarda hətta şərlədiyini qeyd edib. Sahibkarların məcbur olub ya bizneslərini satdıqlarını, ya da, sadəcə, biznesdən çıxıb getdiklərini vurğulayıb. Düşünürəm ki, çox ciddi, sərt mesajlardır. Yəqin ki, cavabdehlər üçün təsirsiz ötüşməyəcək. Dünən həm də Prezident fərmanı ilə haqsız rəqabətə, inhisarçılara qarşı “vuruşmalı” olan Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi Mikayıl Cabbarovun rəhbərlik edəcəyi yeni nazirliyin tərkibinə daxil edib. Bundan sonra bu qurum Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti olaraq fəaliyyət göstərəcək. Ötən ilin aprelində Prezident istehlak bazarına nəzarət sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi haqqında Sərəncam imzalayaraq İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Anti-inhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti əsasında mərkəzi icra hakimiyyəti orqanı olan Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi yaratmışdı. Lakin ötən müddət göstərdi ki, bu qurum işləyə bilmədi. Onun heç əsasnaməsi və strukturu da təsdiqlənmədi və köhnə statusla fəaliyyət göstərdi. Ona görə də Prezident ötən gün imzaladığı fərmanla bu qurumu köhnə statusuna qaytardı və yeni təyin olunan nazirə bu sahədə ciddi addımların atılması üçün tapşırıq verdi. Bir sıra dövlət qurumlarında, o cümlədən Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyində bir neçə - kommersiya, tənzimləmə və idarəetmə funksiyaları cəmləşib. Güman ki, digər sektorlarda da bu tip hallar var. Yeni nazir Mikayıl Cabbarov dövlət qurumlarının bu funksiyalarını ayıra biləcəkmi? Əlbəttə, çox çətin görünür. Amma ortada Prezidentin siyasi iradəsi və qəti tapşırığı var. Buna əsasən ümid edirəm ki, yaxın zamanlarda bu sahədə rəqabətli mühitin formalaşmasında, məmur-deputat biznesinə son qoyulmasında ciddi irəliləyişlər olacaq”. İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov isə düşünür ki, yeni struktur üçün mühüm addımlardan biri də məhz Azərbaycanın Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) üzvlüyünün tezləşdirilməsi olmalıdır: “Azərbaycan bu təşkilatla 1997-ci ildən danışıqlar aparır. 22 ildir danışıqlar gedir, amma nəticə yoxdur. Dəfələrlə ÜTT üzvülüyünün vacibliyini qeyd etmişik və ekonometrik qiymətləndirmə əsasında hökumətə təkliflər təqdim etmişik. Təəssüf ki, üzvlük istiqamətində real addımlar atılmayıb. Azərbaycan ÜTT-ə üzv olmasa qeyri-neft məhsullarımızın yeni bazarlara kütləvi çıxışı və eləcə də neftdən kənar sektora böyük məbləğdə sərmayə cəlb etmək də çətin olacaq. ÜTT şəffaflıq və azad rəqabət deməkdir. Aqrar və xidmət sektoruna neqativ təsirləri ilə bağlı deyilənlər isə sadəcə prosesi uzatmaq məqsədi daşıyırdı”. S.MƏMMƏDLİ
