Alabama ştatının qubernatoru Koy Yu qondarma "erməni soyqırımı"nın tanınması haqda bəyannaməni imzalayıb. Bu haqda erməni KİV-i Amerika Erməni Milli Komitəsinin (ANKA) "Facebook" səhifəsindəki xəbərə istinadən məlumat yayıb. Buna görə qubernatora təşəkkür edən Komitə xatırladıb ki, bu imza ilə Alabama ABŞ-ın erməni soyqırımını tanıyan 49-cu ştatı olub.
Erməni soyqırımını hələ də tanımayan yeganə ştat Missisipidir. Əslində ermənilərin bu “nailiyyətləri” ətrafında narahatlığa heç bir əsas yoxdur. Çünki indiyə qədər bir çox ABŞ ştatlarının bu yöndə atdıqları addımların heç bir müsbət nəticəsi olmayıb. Hər halda, görünən budur ki, Türkiyə və Azərbaycanın mövqeyi dünya müstəvisində gücləndikcə, hətta ABŞ-ın bütün ştatlarının “qondarma soyqırımı” tanımasının belə heç bir real təhlükəsi olmayacaq. ABŞ-ın bütün ştatlarının “qondarma erməni soyqırımını” tanıması hansı perspektivi vəd edir?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, əvvəla, ABŞ ştatlarının nümayiş etdirdiyi bu qərəzli mövqeyə təəssüflənmək lazımdır: “Bəllidir ki, bu uzun illərdən bəri ABŞ-da güclü maliyyə və təsir imkanlarına malik olan erməni lobbisinin fəaliyyəti nəticəsində mümkün olub. Hətta ermənilərin həvəslə gözlədikləri hadisə baş versə belə, bunun elə də böyük fəsadı olmayacaq. Söhbət bütün ABŞ ştatlarının saxta “soyqırımı” tanımasından gedir. Türkiyə-ABŞ münasibətləri çox ciddi təməllər üzərində qurulub. Ancaq ikitərəfli münasibətlərə xələl gətirə biləcək bir vəziyyət də yaranmış ola bilər. ABŞ-ın bəzi ştatları elə qətnaməni qəbul edəndə biz münasibətlərin gərginləşdiyini görmüşük. Bir faktı da qeyd edək ki, hansısa ştatın bir qərarı qəbul etməsi sırf hökumətin marağı kimi yozula bilməz. Amerikada ştatların və onların qanunverici orqanlarının geniş hüquqları var. Məsələn, elə ştat var ki, orada ölüm cəzası tətbiq olunur, eləsi var ki, tətbiq olunmur. Alabama Amerikanın böyük ştatlarındandır. Təəccüb doğuran isə odur ki, hətta ermənilərin sayı çox olmayan ştatların qanunverici orqanları da erməni lobbisinin təsiri altına düşüb. Əlbəttə, Vaşinqtonda anlamalıdırlar ki, ştatların “erməni soyqırımı”nı tanıması ABŞ-Türkiyə münasibətlərinə yaxşı heç nə vəd etmir. Ancaq Amerikada xarici siyasətə cavabdeh olan Dövlət Departamentinin ştatlara “Sizin qətnamələr xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələlərində Amerikaya problemlər yaradır” kimi xəbərdarlıq göndərəcəyini zənn etmirəm. Belə olsaydı, Dövlət Departamenti ilk növbədə Konqresin komissiyalarını xəbərdar etməliydi ki, hər dəfə Türkiyə əleyhinə erməni kartından istifadə etməsinlər. Erməni diasporunun bu məsələdə hədəfi bəllidir. Onların xülyasına görə, bütün ştatlar “erməni soyqırımı”nı tanıdıqdan sonra ABŞ prezidentinin də “soyqırımı” tanıması məsələsi aktuallaşacaq. Onda, istər-istəməz təzyiq artacaq və bu gedişatla Ankara bu prosesin qarşısını ala bilməyəcək. Hesab edirəm ki, Türkiyə bu istiqamətdə fəallığını artırmalı və ABŞ-a öz etirazını bildirməlidir. Xüsusilə də dünya çapında Türkiyə və Azərbaycanın mövqelərinin güclənməsi ABŞ ştatlarının qərəzli yanaşmasını tam neytrallaşdıra bilər. Bunun üçün dünyadakı türk və azərbaycanlı diasporlar daha da sıx birləşməli, vahid mövqe ortaya qoymalıdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
